groenberichten Kijkduinpark

Onopvallend maar eenmaal gezien dan is deze Ulmus overweldigend met al die bloemetjes! De wind zorgt voor de bestuiving, dus steekt de boom geen energie in nectarproductie om insecten te lokken. 

Bij de speeltuin: geel gras met een vleugje groen, donkerrode duindoornsprieten, groene korstmossen op de meidoorn en een blauwe lucht... De lente komt eraan!

Bij de meidoorn (boven) kun je de blaadjes in deze tijd zien 'ontfrommelen' en eenmaal in blad komen de bloemen. Crataegus monogyna Sleedoorn (naast) bloeit op het kale hout met witte bloemetjes en daarna verschijnen de blaadjes. Prunus spinosa.  Beide struiken of kleine bomen zijn inheems en doen het goed op het park. 

Enthousiast verschijnen de blaadjes van de vlier uit de kale takken. Waar haalt ie het vandaan?! Sambucus nigra is inheems en vrij algemeen.  Bij de tuincentra zijn allerlei soorten vlier te koop: met donker blad, ingesneden blad, roze bloemen ipv witte. M eestal zijn deze cultivars (door mensen gekweekte soorten) minder aantrekkelijk voor insecten. Bijvoorbeeld: een  verstoorde interactie voor insectenlarven bij paars blad i.p.v. groen blad. 

I n een filmpje van Harold Timons (Vroege Vogels 15 februari 2026) worden allerlei korstmossen getoond, met de meest prachtige kleuren, vormen en namen. Ik ben gelijk naar buiten gegaan, op zoek naar dat iepenzonnetje (iepen hebben we hier genoeg) of de zomersneeuw. Ik zag ze niet  maar wel het groot dooiermos (zie blog 20 december 2025) en kapjesvingermos en dit toefje melig takmos dat uit de bast van een populier groeit. "Korstmossen zijn een samenlevingsverband tussen een alg en een schimmel", legt Harold Timans uit. Hij is gastonderzoeker bij Naturalis Biodiversity Center en betrokken bij onderzoek naar korstmossen. "De algen geven de schimmel suiker en de schimmel vormt een beschermend huisje om de alg. Zo profiteren ze allebei." Voor wie meer wil weten over korstmossen: Henk-Jan van der Kolk, Harold Timans ISBN: 9789464714128     

  Houd deze naaktbloeier de komende tijd in de gaten! Een paar bomen groeien bij de ingang van het park en houden van een vochtige plek. Nu is het beeld nog winters: met de lange, mannelijke katjes die eerdaags geel bloeien. De vrouwelijke katjes bloeien gelijktijdig en zijn roodbruin. Na de bloei worden de vruchten houtige elzenproppen, die vaak lang aan de boom blijven hangen.  De Alnus glutinosa is éénhuizig want de mannelijke en vrouwelijke bloeiwijze zitten aan dezelfde plant. Bestuiving vindt plaats door de wind. Voor de hooikoortsigen onder ons, tijdens de bloei maar even uit hun buurt blijven.

Jaaa, gezien: deze bloeiende Cornus mas! Vroeg in het voorjaar verschijnen de kleine, gele bloemen aan de kale twijgen. Op het Kijkduinpark aangeplant en je zou er zomaar aan voorbij kunnen lopen. O ok herkenbaar aan de keurig kruislings tegenover elkaar staande takken.   

Helaas een vage foto, maar onmiskenbaar onze vaste gast: de grote bonte specht. Herkenbaar aan het zwart-witte vederkleedje en het rode broekje. Een mannetje heeft een rode vlek in de nek (zie foto) en een jonge specht draagt nog een rood petje. Vrouw-specht heeft alleen een zwart-wit koppie maar ook die rode broek aan! Vogelbescherming : 'Broedt vanaf begin april. Heeft één legsel met meestal 5-7 eieren. Gebruikt jaarlijks een nieuwe nestplek, door zowel man als vrouw uitgehakt in zachte boomsoort. De eieren worden op het hout in de nestholte gelegd. Broedduur: 10-12 dagen. De jongen zitten 20-23 dagen in het nest. Zowel man als vrouw broedt de eieren uit.'

In het licht van een dun ochtendzonnetje. Ook al kan ik de blaadjes nu wel aan de bomen kìjken... toch mooi!

Op deze grijze, mistige ochtend staat er tussen de sneeuwklokjes een verdwaalde crocus met nattigheid op haar gele outfit. (Crocus flavus).  Crocussen kunnen zichzelf vermeerderen omdat elke knol onder de grond dochterknolletjes ontwikkelt. Na de bloei het bladgroen niet afmaaien.  

  Mollen in je tuin, daar moet je volgens experts juist blij mee zijn Omroep Gelderland  &  Eva Schouten   6 februari 2026 Mol boven de grond © Pixabay REGIO - Na de Nationale Tuinvogeltelling, is het komend weekend de beurt aan de landelijke Mollentelling. Nu is een mol een stuk lastiger te tellen dan een vogel, want je ziet de beestjes niet zo vaak. Wat je wel ziet, zijn molshopen en die mag je ook doorgeven voor de telling. Veel mensen zijn helemaal niet blij als ze een molshoop, of vaak meerdere, in hun tuin zien. Vooral als ze de kop opsteken in het gazon is het voor veel tuinbezitters reden tot paniek. Maar dat hoeft helemaal niet, want mollen zijn juist hele nuttige beestjes. Juist in deze tijd van het jaar zie je ze veel. 'Vind je dat niet leuk, dan hark je de hoop gewoon weg',  zegt tuinman Romke van de Kaa . Maar denk goed na voordat je dat doet, want mollen zijn juist heel nuttige diertjes, zegt Milieu Centraal. Hoopje van molletje zorgt voor meer...

Deze kleine wesp (3 mm groot en steekt niet) legt haar eitjes in de knoppen van rozen, waarna de plant woekert en een ragebol-achtige structuur vormt waarin larven zich ontwikkelen in aparte kamertjes. Zo'n gal is niet schadelijk voor de roos, meestal een egelantier en hondsroos. Ze kunnen jaren blijven hangen, zoals dit sponsje.

Het gewone sneeuwklokje, wiebelend in de wind aan zo'n dun haakje. De bovenrok wijd uitstaand vanwege de zon en het onderrokje zichtbaar met het groene merkteken. Galanthus nivalis is een bolgewasje dat zich goed laat verwilderen. Er groeien aan de bolletjes weer kleine nieuwe bolletjes. Na de bloei kun je zo'n polletje uitgraven, spitsen en verspreid in de grond terugzetten. De zaden worden ook door mieren versleept omdat er voor hen een aantrekkelijk mierenbroodje aanzit.

Vandaag scheen de zon en het leek wel lente! Dat voelen de akonieten ook en ze zetten hun glimgele bloemetjes wijd open. Ze zaaien zich na de bloei uit als ze het naar hun zin hebben: onder heesters of bomen op een schaduwrijk plekje, met niet al te droge, voedselrijke zandgrond. Je kunt de knolletjes ook planten in september. 

Deze gaai met haar roze-bruine verenkleedje, zwarte snorstreep, witte snuit en de mooie hemelsblauwe vleugelvlekken heeft op een koud Kijkduinterras vandaag haar einde gevonden.  Het is een alleseter die bekend staat om zijn intelligentie, onthoudt waar hij eikels heeft verstopt en is goed in het imiteren van geluiden.

Je moet er voor op de knieen maar dan is er ook nu nog veel te zien aan mooie vormen van uitgebloeide planten. Deze gewone brunel (Prunella vulgaris) is een laagblijvende, inheemse plant met paarsblauwe bloemen die veel insecten aantrekt. De naam bijenkorfje heeft te maken met de compacte bloeiwijze.  Makkelijke plant die weinig eisen stelt aan de bodem.

  Een van de reacties op de Volkskrantvraag naar je sociaal-emotionele noodplan voor 2026 was      

      h ttps://www.vogelbescherming.nl/tuinvogeltelling/hoe-werkt-het Het is januari en bijna zover: de Nationale Tuinvogeltelling! Met meer dan honderdduizend mensen in Nederland gaan wij vogels tellen. Ga er in het weekend van 30 januari tot en met 1 februari weer een half uurtje voor zitten en noteer welke soorten je ziet in je tuin of op je balkon. Hoe ging het ook alweer?  Dit korte filmpje  geeft een uitgebreide uitleg. Leuke en interessante voorbereidingstips Meld je alvast aan en ontvang handige herkenningstips, de laatste nieuwtjes, leuke quizvragen en exclusieve aanbiedingen. Zo krijg je direct 10% korting in onze webshop op biologisch vogelvoer, voersystemen, nestkasten en planten. Leuk, ik wil weer meedoen › Hier doe je het voor Dankzij de Tuinvogeltelling weten we bijvoorbeeld dat er jaarlijks in minder tuinen groenlingen worden geteld. Maar, we weten ook dat ze struiken missen om in te broeden. Er zijn meer opmerkelijke resultaten. 7 tref...

Deze Salvia pratensis met haar vierkante stengel  had van de  zomer  paarsblauwe bloemen.  De plant is meerjarig, wèl winterhard maar niet wintergroen. De veldsalie is inheems; dat zijn planten die van oorsprong in Nederland voorkomen. Zij trekken doorgaans meer bijen, vlinders, zweefvliegen en andere insecten aan dan uitheemse plantensoorten. Dat komt doordat inheemse planten en insecten in de loop van duizenden jaren goed op elkaar ingespeeld zijn.  Je hebt allerlei soorten salie, bijvoorbeeld d e echte salie of keukensalie ( Salvia officinalis) met haar grijsgroene fluweelachtige bladeren. Of de bossalie (Salvia nemorosa), alletwee komen ze van oorsprong uit  Zuid-en Zuid-Oost Europa. Uitheems dus, alhoewel de bossalie snel verwildert in Nederland.  Daarnaast hebben kwekers allerlei cultivars ontwikkeld, zoals salie met grotere bloemen of een compacter postuur.  Zo'n cultivar heeft vaak ook veel minder te bieden aan insecten. Dus liefst inheems...

Verdroogde bloemetjes van de Aster divaricatus. Opeens zie ik ze: allemaal kleine sterretjes die schitteren in het ochtendzonnetje. Waarschijnlijk gaan ze de komende vorstperiode niet overleven.  Vanitas is een terugkerend thema in de kunst, dat de vergankelijkheid van het aardse benadrukt. 

De Arum italicum groeide oorspronkelijk langs de Middellandse Zee en is in noordelijker streken eerst als sierplant gekweekt en later verwilderd. Wintergroen. De plant gedijt in de vochtige schaduw op bosachtige plaatsen op het park. Bijvoorbeeld: vanaf de slagboom langs het pad (191 en 184). Hou 'um in de gaten want de bloei in het voorjaar is onopvallend, maar de felgekleurde bessen in de herfst kun je niet missen.

Elk jaar ben ik weer verrast dat er opeens zoiets moois uit de kale, winterse aarde 'opplopt'. De Eranthis hyemalis is op ons park gespot en bloeit van januari tot maart op licht schaduwrijke plekken in humeuze kalkrijke grond. De bloem levert nectar voor vroege insecten.  Het is een knòlletje en geen bolletje. Het verschil zit in hun structuur: een bol bestaat uit vlezige bladeren (rokken) met daarin een miniatuurplantje en voedsel (ui, tulp etc) met een bovenkant en onderkant. Een knol is een verdikte wortel met voedsel en 'ogen' voor nieuwe groei, alle kanten op (aardappel, crocus etc).

Bij de Kogelvanger met silhouet boom, water en hekwerk Foto van Jeannette Spijker

 De  gewone sneeuwklokjes, nog in knop, maar toch ...  (Galanthus nivalis)

  De Rosa spinosissima met haar zwarte rozenbottel heeft vandaag een wit hoedje op!

In het kader van het groot groenonderhoud op het park is er drie jaar in een aantal ecozones nieuw struikgewas aangeplant, zoals wilde rozen, meidoorn, vlier, sleedoorn, gelderse roos etc. De meeste struiken zijn goed aangeslagen en afgelopen seizoen zat de groei er goed in! Zoals te zien, is er vrij dicht op elkaar aangeplant met de verwachting dat er altijd wel een paar struiken doodgaan. Met deze werkwijze hou je een dichte bossage en hoef je later geen extra werk te verrichten om weer nieuw plantgoed aan te vullen. 

Tussen bomen en struiken door lichten deze witte vlekken mooi op  

Door de wind ligt er dicht bij de kust minder sneeuw dan landinwaarts. Ook op het park.

Eind van de middag probeert de zon nog iets en verderop een sneeuwbui op zee. 5 januari 2026

Voor als het buiten toch te gortig is.... lekker met dit boek op de bank. Een aanrader! (Interview met Chloe Dalton in Buitenhof van 24 december, is te zien op YouTube).

 In de ecozones. 

 Een beetje sneeuw, een beetje ijs en een beetje licht...

Jaaaa, de bolletjes komen weer tevoorschijn! 1 januari 2026! Wat een goed begin van dit jaar. Ze ogen nog wat bleekneuzig omdat ze verstopt zaten onder het afgevallen blad. Elk jaar is er wèèr die verrassing dat - ondanks alles - dit ontluiken ook gewoon (?) doorgaat. Die blaadjes van de hondsdraf trekken zich sowieso niets aan van eventuele beperkingen.

 Huisje in het winterse landschap van Kijkduinpark