groenberichten Kijkduinpark

Je kunt zien dat deze hommel slaapt omdat de vleugels strak naar achteren gevouwen zijn. Kennelijk slaapt ie met open ogen (of is ie nèt wakker). Na een lange dag vliegen raken hommels uitgeput, ze vallen in slaap waar ze op dat moment aan het foerageren zijn. Zo languit bovenop het knoopkruid lijkt mij een gewaagde slaapplek. Het zijn alleen de mannetjes die dat doen, vrouwtjes keren 's avonds terug naar het nest. Bij regen en koud weer kruipen ze onder of in een bloem. 

Verrassend geel. Je hebt ook de witte variant, die op iets drogere plekjes groeit. Vrij algemeen. Groeit langs bermen en het spoor, ruigtes en ook op verstoorde plekken in de duinen. Dat is Kijkduinpark in een bepaald opzicht wel.

Boven de paddenpoel vlogen wel 20 tot 30 juffers rond en dan dook er ook een aantal het riet in om te paren. Het afzetten van de eitjes na de paring vindt plaats 'in tandem'. Hierdoor verhindert het mannetje dat het vrouwtje door concurrenten bevrucht wordt. De eitjes worden op waterplanten afgezet en hebben 2 tot 5 weken nodig om een larve te worden. De larven overwinteren en na een jaar komen de juffers te voorschijn tussen mei en augustus, vooral in juni. De volwassen juffers hebben een maximale levensverwachting van 4 weken. 

Sta ik in opperste concentratie langs de paddenpoel libellen en waterjuffers te tellen, kruipt er vlak voor mijn voeten een groene kikker langs. Vast een goed teken, maar enige afstand vind ik heel erg wenselijk! 

Deze Anchusa officinalis werd vroeger voor medicinale doeleinden gebruikt. Officinalis betekent 'uit de apotheek'. Meerjarige plant die voorkomt op ruderale, stikstof- en kalkrijke plekken, zoals bijvoorbeeld in de duinen. Op andere plekken vrij zeldzaam.

Ik zag deze zweefvlieg 'helikopteren' tussen de margrieten en uiteindelijk landen op de gele bloemen, met de grote ogen die de hele kop bedekken. Zweefvliegen gaan hard in aantal achteruit door schadelijke stoffen in de lucht, in de grond en door de droogte. Ze  bestuiven bloemen en planten en als dat minder gebeurt, komen er ook weer minder nieuwe planten, dus weer minder (voer voor) insecten... weer minder (voer voor) vogels... kortom biodiversiteit onder druk.  Zweefvliegen hebben de 'gevaarlijke' kleuren geel en zwart van een bij of wesp maar kunnen niet steken. 

Op een overblijvende ossentongbloem zit een kleine hommel met geinige oogjes die uit dat bontkraagje steken. Deze Bombus pratorum komt veel voor in Nederland. Ik heb tot nu toe drie soorten hommels gezien op het park en ik vraag me af waar de bijen zijn of dat ik ze gewoon niet zie...

Boven de paddenpoel wervelde een mannetjes libel met blauw berijpt achterlijf achter een geel-bruin wijfje aan. Met spectaculaire, snelle uitvallen en gelukkig ging hij ook even zitten voor de foto. Deze platbuik (zo heet ie) is een forse libel, met een lengte van 39-48 mm.  Verschil tussen een libel en een juffer: juffers zijn dunner en slanker. Als ze stilzitten klappen ze hun vleugels in en de ogen van een juffer staan ver uit elkaar. De grote ogen van de libel raken elkaar bovenop de kop en bedekken bijna de hele voorkant. Komend weekend is er weer de jaarlijkse Libellentelling, zie  http://www.tuintelling.nl/

Als je met een loepje kijkt of inzoomt op het hartje van deze Rosa canina, zie je de meeldraden met stuifmeel (mannelijk) en in het midden de stempel (vrouwelijk). Ik begrijp de insect wel die hierop afkomt!

Deze plant groeit op droge kalkrijke grond in struwelen en heggen, heeft een grote wortelknol waaruit elk voorjaar de ranken weer tevoorschijn komen, soms tot wel 4 meter hoog. De ranken kunnen zich als een spiraal oprollen als ze met een steunpunt in aanraking komen. In het midden beginnen en de ene helft rechtsom draaiend en de andere helft linksom draaiend. Hommels en bijen zijn dol op de bloemen. De groene bes verkleurt naar rood en is dan giftig voor de mens. 

Deze vlinder valt op door rustig vlieggedrag in vergelijking met andere vlinders. De mannetjes bezetten een plekje vanwaar ze andere mannetjes achtervolgen en wegjagen. Vechtersbaasjes dus! Vrouwtjes zijn natuurlijk wèl van harte welkom. Er dwarrelde ook een aspirant partner (mijn invulling) of een concurrent rond en waarschijnlijk is er een heel andere dynamiek gaande dan een beetje zitten zonnen. Na de paring worden de eitjes afgezet op allerlei grassen en uit het eitje verschijnt een groene rups, die zich transformeert naar pop, waar binnen de rups zijn eigen lichaam bijna helemaal afbreekt om vervolgens als vlinder opnieuw op te bouwen. Wie kent niet het kinderboek Rupsje Nooitgenoeg (Eric Carle) waarin deze transformatie prachtig in beeld wordt gebracht. Filmpje is op internet te vinden.

Een mooi wollig vachtje met gele strepen. Het is de hommel met de langste tong en bezoekt dan ook graag bloemen met diepliggende nectar, zoals kamperfoelie, dagkoekoeksbloem, vingerhoedskruid, rode klaver en dus ook wondklaver.  Ik zag ook het rozenkevertje (links) en de fraaie schijnboktor (rechts).

Een half uurtje zitten tussen gele wondklaver en paarse veldsalie en dan blijkt er van alles rond te vliegen, zoals deze akkerhommel. Hij of zij duikt met die snuit en lange tong helemaal in een kelk en daarna rustig op naar een buurkelk. Wondklaver is inheems, overblijvend en vrij zeldzaam. De plant groeit in de duinen en in Zuid-Limburg, houdt van een droge, kalkrijke standplaats in de volle zon. 

Inheems, houdt van een zonnige en droge standplaats op kalkhoudende en zandige bodem. Kijkduinpark zou precies hun juiste biotoop moeten zijn. Gek genoeg is de wilde reseda maar op een paar plekken op het park te vinden. Trekt veel hommels en bijen aan door de nectarrijke bloemen. In het gebied tussen strand en Duinlaan bloeien meer verschillende soorten bloemen dan in het bosachtige gedeelte tussen Duinlaan en Parklaan, waar in dit seizoen meer schaduw is. In de lente, wanneer bomen en struiken nog geen blad hebben, zijn daar vooral de bolletjes aan zet. 

Supermooi gras met de open structuur van de pluim. Zwierig en golvend in de wind. De naam vind ik trouwens ook prachtig, vooral het meervoud: dravikken;  het   is net een werkwoord.  . 

Vlakbij de speeltuin bij de strandopgang is een plekje met rolklavers. In de zon, arme grond en maar uitbundig heldergeel bloeien! Het is een vaste plant en een goede bodembedekker. Daarnaast een belangrijke nectarbron voor bijen.

Bij het zien van het ontrollen van de blaadjes van de mannetjesvaren, Dryopteris filix-mas, denk ik aan natuurliefhebber en planten fotograaf Karl Blossfeldt (1865-1932). Hij heeft duizenden foto's gemaakt van bladeren, stengels, bloemen, knoppen, takjes en vruchten, waarschijnlijk met een zelfgebouwde houten camera. Het boek er weer 'es bijgepakt. Prachtig! 

Elke keer wèèr de ontdekking, de verrassing van iets dat in bloei staat of een mooie vorm heeft of een kleur die opvalt of juist niet...  Soms klein en achteloos verstopt en kijk ik er bijna overheen, zoals bij dit ereprijsje.  De bloemen zijn ingericht op bestuiving door zweefvliegen. De twee meeldraden wijken naar links en recht uiteen. Als de zweefvlieg de nectar uit de bloem haalt, zoekt ze steun bij de meeldraden die dan naar beneden en naar binnen buigen. Er blijft stuifmeel aan de zweefvlieg hangen en bij een bezoek aan een volgende ereprijs is de kruisbestuiving verzekerd.  

  Opeens komen ze in april uit hun ondergrondse wortelstok tevoorschijn: sierlijk gebogen stengels met twee rijen bladeren en daaronder hangende bloemen. Polygonatum multiflorum groeit op licht beschaduwde plekken en is inheems. In de duinen zijn velden welriekende salomonszegel te zien, deze zijn meer gedrongen van postuur en hebben grotere bloemen: de Polygonatum odoratum. Ondertussen hebben deze twee soorten zich (ook) spontaan gekruist en zijn er uit deze twee oudersoorten allerlei tussenvormen ontstaan: de  tuinsalomonszegel ofwel de Polygonatum x hybridum.

    De Silene latifolia, lijkt wat op de blaassilene, maar is groter, wat groffer en behaard. De bloemen gaan 's avonds open, geuren en trekken nachtvlinders aan voor bestuiving en bevruchting. Overdag zijn de bloemen verslapt en gekreukeld. Algemeen, inheems en houdt ook van de zon.

Op een zonnig hoekje waar de paden elkaar kruisen, groeit deze inheemse, vaste plant. De Silene vulgaris ziet er fragiel uit, met een fijn getekend buikje. Maar ze kan wel wat hebben, want ik zie haar (dat maak ik ervan) al een paar jaar op dezelfde plek terug. 

Gedijt goed in de schaduw, makkelijk, inheems en aantrekkelijk voor bijen, vlinders, hommels en snuitkevers. De plant verspreidt zich door zijn zaden actief weg te slingeren. Ik hoop ze dit jaar eens te kunnen betrappen! Geranium phaeum.

De Viburnum opulus bloeit met een witte krans grote schijnbloemen. Ze lokken insecten en de èchte bloemen, waar de nectar te halen is, zitten in het midden.

Twee jarige inheemse plant die in het eerste jaar een bladrozet vormt en in het tweede jaar bloeit. Groeit vooral in de duinen. Geeft vruchtjes / nootjes die hardnekkig aan kleding en haar blijven hangen.  Ik zag er nog eentje bungelen van vorig jaar.

Links de gewone ossentong , Anchusa officinalis, twee of meerjarige plant met eerst rozerode bloemen en later diep blauw tot paars.  Rechts de  overblijvende ossentong ,  Pentaglottis sempervirens, wintergroen. Beide planten zijn ruwbladig en goede voedselbronnen voor insecten. 

  Jaaa, het regent! Na vijf weken droogte blij met dat gratis hemelwater.

Inheems en algemeen op kalkrijkere gronden. Deze Euphorbia cyparissias maakt uitlopers en kan een heel duintje overgroeien. Alhoewel bramen en grassen hèn weer kunnen overgroeien. Samen met fluitekruid een prachtig duo. 

  Het was Franse koning Karel IX die op 1 mei 1561 een bundeltje lelietjes-van-dalen (meiklokjes) kreeg voor voorspoed en geluk. Tegenwoordig is het in Frankrijk en België traditie om op 1 mei een bosje lelietjes-van-dalen cadeau te geven aan mensen wie je een warm hart toedraagt. Sinds vorige eeuw 'hoort' dit plantje ook bij de Dag van de Arbeid.  Ze slaan moeilijk aan maar als zee het eenmaal naar hun zin  hebben, vooral in de schaduw, kunnen ze woekeren met ondergrondse uitlopers. Ze zijn dan wel weer een mooie bodembedekker. Op een paar plekken op het park probeert deze Convallaria majalis zich serieus te vestigen.

Geen spectaculaire bloeier, maar de blaadjes hebben een mooie vorm, vandaar de naam. Ze groeit ook tussen het gras en er komen bijen op af. De actie Maai Minder (vroeger: Maai Mei Niet) pleit ervoor om zo'n bijenbuffet niet te snel af te maaien.  https://maaiminder.nl  

De zeldzame paarse wilde akelei heeft zijn natuurlijke standplaatsen in Zuid-Limburgse bossen op kalkhoudende grond. De plant is geliefd als tuinplant en wordt veel gekweekt. Uit deze gekweekte soorten is de Aquilegia vulgaris weer verwilderd en de kleuren variëren van wit, tot roze, blauw en paars, Op zonnige plekjes of in de half-schaduw gedijen ze goed.

De Berberis vulgaris is een inheemse struik met doornige takken. Groeit langzaam en heeft in de winter rode bessen, waar lijsters dol op zijn. Vaak te vinden in duinstruwelen en bosranden. Groeit ook op het Kijkduinpark. De Berberis is een geslacht van ca 450-500 soorten stekelige, bladverliezende, rode of groenblijvende struiken. Alleen de gewone (= vulgaris) zuurbes staat op onze plantenlijst. 

  Zo slingert een pad van hyacintjes door een ecozone.

Wij zijn er ook weer! Onschadelijk (geen eikenprocessierups) maar wel onsmakelijk, behalve voor de mezen, want die lusten ons rauw! Vandaar dat we ons ter bescherming inpakken met een huishoudfolie-acht web. We eten bij voorkeur een meidoorn of kardinaalsmuts kaal, maar in juni lopen die struiken gewoon weer uit, ook al is een oud zwak exemplaar soms toch de dupe. 

Na een week weg te zijn geweest, komen we 's nachts terug op het KDP en een wolk van meidoorn geur komt ons tegemoet. Bij daglicht zie ik ook hoe geweldig alles in bloei staat.  Het is me nooit eerder opgevallen dat de helmhokjes in de bloemen van de meidoorn eerst roze zijn en donkerder worden als ze bijna verwelken. 

Waarom wil ik ze 'eigenlijk' niet!? Terwijl ze zo prachtig knalgeel hun best doen om mijn aandacht te trekken... vanaf nu mogen ze blijven.

Bloeit midden in een veldje paarse hondsdraf. Mooie kleurencombinatie. Voorjaarshelmkruid (Scrophularia vernalis) is een inheemse, tweejarige plant met urn-achtige bloemen. Rijk aan nectar voor bijen en hommels. Ruikt naar tuinkers. Groeit aan de randen van de bossen in het duingebied, dus ook bij ons.