groenberichten Kijkduinpark

De laatste weken zie ik dat blauwe wolkje vaak in het struweel rondvliegen, maar zodra ik in de buurt kom, verstopt ze zich in de klimop, waar ze haar eitjes legt. Ik wil haar daarbij natuurlijk niet storen. Vanmorgen wilde ze dan toch even poseren.

Deze jonge ransuil is ook dit jaar weer op het park gespot! Wat een beauty! Zo in zichzelf wakker kijkend naar de fotograaf. Ik begrijp wel waarom uilen de eigenschap 'wijs' opgeplakt krijgen. De jonge ransuilen maken een langgerekt, snerpend geluid dat klinkt als een piepende deur. 

Luzerne bloem met een streepdijblindwants. (nooit van gehoord, maar kennelijk een algemeen soortje). Luzerne is een inheems gewas, dat vaak geteeld wordt als veevoer en groenbemesting. Op een paar plekken in het park groeit deze meerjarige wat 'rommelige' plant, waarschijnlijk ingezaaid. De jonge, knapperige ontkiemde zaden heten alfafa, rijk aan vitamines en mineralen.

Een halsbandparkiet in Amsterdam-Noord. 6.5 meter hoge standbeeld van Teun Castelein, waar de meningen over verdeeld zijn. Het is een eerbetoon aan alle 'vreemde vogels' die de stad bevolken. In de jaren 70 werd de eerste halsbandparkiet in Amsterdam gespot, waarschijnlijk een ontsnapte kooivogel en ondertussen is deze exoot niet meer weg te denken uit de Randstad en steeds vaker ook landinwaarts. Behalve dit rustige exemplaar, geven ze overlast, ook op het Kijkduinpark: het schelle krijsen, de uitwerpselen, voedselconcurrentie met inheemse vogels en schade aan huizen.  https://share.google/ cXpVTmJfJ0FcjxUo3  

  Deze krentenstruik doet al aan de herfst! Door de langdurige droogte staan de paddenpoelen bijna droog. Ik zie lijdende vlieren en gele grasveldjes... maar de iep trekt zich nergens wat van aan.

  Knoopkruid op haar retour en uitgebloeid ook mooi. Inheemse vaste plant, die weinig eisen stelt. Is favoriet bij vlinders en bijen. (Centaurea jacea)

Klein koolwitje lurkt aan de bloemen van de grote kaardebol. Zeer waardevolle inheemse plant, rijk aan nectar én stuifmeel, ook voedselbron voor bijen en vogels. Puttertjes zijn dol op de zaden en komen in de winter vaak in groepjes foerageren op de gedroogde hoofdjes.

De grote kaardebol met het stekelig hoofdje en de lila bloemen, die in het midden in één rand  beginnen met bloeien  en daarna doorbloeien naar boven en naar beneden toe. Kan 2 meter hoog worden, maar op dit kale zand blijft ie kleiner. In het eerste jaar wordt er een bladrozet gevormd en het tweede jaar de stengel. De bladeren groeien zodanig aan de stengel dat ze kleine kommetjes vormen waar regenwater in blijft staan. (mocht daar sprake van zijn na weken droogte). Goede drinkbak voor insecten.

Foto van deze gewone (hoezo gewoon?) oeverlibel, gekregen van een eigenaar op het park met scherpe ogen. Mooie vliesdunne vleugels met schaduw en die grote groengele ogen! Dit is een mannetje vanwege het blauwe achterlijf. Vrouwtjes kleuren geel. Vrij algemeen. Eitjes worden afgezet in het water en kleven direct vast aan voorwerpen in te water. Ze overwinteren als larf in de modder en het uitsluipen gebeurt vanaf begin mei tot half augustus.

Zonsopgang boven de Machiel Vrijenhoeklaan. Met al die geparkeerde auto;s weliswaar niet de meest romantische plek bij het Kijkduinpark, maar op deze vroege, warme zomerdag, tegen de opgaande zon in... tja, daar moesten we even voor stoppen!

Deze warme zomeravond is hèt moment waarop jonge, vruchtbare koninginnen (groter) en mannetjesmieren massaal uitvliegen om in de lucht te paren. Na de paring sterven de mannetjes, de bevruchte koningin bijt haar vleugels af en start een nieuwe kolonie. In een mum van tijd stroomt dit mierennest over van mieren met vleugels en een minuut later zijn ze allemaal gevlogen... Ze hebben een missie te volbrengen.

Een maand geleden stond ie nog in volle bloei en nu is dit de fase van zaadontwikkeling. Je kunt ze zaaien in het voor-of najaar. De kieming kan lang duren en onregelmatig zijn. Zoals veel inheemse planten doet de wondklaver aan risicospreiding. Komt vooral voor in kalkrijke duinen, langs rivieren en op hellingen in Limburg. Het zaad wordt vaak toegevoegd aan bloemenmengsels en kan van daaruit verwilderen. Veel bezocht door hommels . 

Vlinderstruik, insectenlokker met een luchtje? Artikel overgenomen uit Kijk op exoten   Artikel van  Baudewijn Odé, Angelo Moerland, FLORON & Kars Veling, De Vlinderstichting FLORON en De Vlinderstichting reflecteren in deze bijdrage op de vlinderstruik.  Het klinkt zo goed, een bloeiende struik die je in je tuin of park zet en waarmee je de natuur helpt. Zo wordt vlinderstruik, oftewel Buddleja, in het tuincentrum ook aangeprezen, die goed zouden zijn voor biodiversiteit.  FLORON: Natuurlijk, als je een bloeiende vlinderstruik in de tuin hebt, zie je met name daar een boel van de dag- en nachtvlinders en diverse andere nectarzoekende insecten. En natuurlijk, alles is beter dan een Hortensia. Maar veel insecten hebben niets aan een vlinderstruik. Veel van onze insecten leven namelijk van inheemse planten. Daar zijn ze ook helemaal op aangepast. Aan die exoten hebben veel soorten niets, of ze leveren, zoals vlinderstruik, vooral nectar voor een deel van de insecte...

Het was prachtig blauw en nu wordt het prachtig grijs. Het is wachten op de zaadproductie.

Klein koolwitje. Deze vlinders fladderen, meer dan het oranje zandoogje dat af en toe lekker met gespreide vleugels gaat zitten 'zonnen', of rustig gaat eten. Je hebt ook het gròte koolwitje met donkere vleugeluiteinden, berucht in de moestuin. En het geaderd witje, dat was het bij de witjes. (Bij de blauwtjes zijn er veel meer soorten.)  Vandaag kun je nog doorgeven aan de Vlinderstichting welke vlinders er in jouw buurt rondvliegen.   

Deze veel voorkomende nachtvlinder zat in huis op de bank, nog net niet voetbal te kijken. Je treft ze vaak binnen, vandaar waarschijnlijk de naam. 

Deze grote trekvlinder is al een paar dagen in de buurt van de paddenpoel en de vleugels zien er elke dag slechter uit. Ik denk dan maar dat het steeds dezelfde vlinder is.  Is het ouderdom of is er gevochten?  Drinkt wel, zo te zien. Ik krijg er een band mee...  Atalanta's trekken in het najaar naar Zuid-Europa en een deel van de nakomelingen vliegt in het voorjaar weer naar het noorden. Met de zachte winters blijven ze ook wel in ons land.  Ze dwarrelen niet, zoals het koolwitje. Ik zag vanmorgen hoe een gaaf exemplaar er als een speer vandoor ging, de grote wilg in. Ze kunnen met wind mee tot 50 km per uur vliegen. Wat een prestatie voor zo'n klein ding!

Ook een leukerd! Waardplanten van het bont zandoogje zijn verschillende soorten grassen, waar de eitjes op gelegd worden.  Om vlinders te spotten, moet de zon schijnen en weinig wind waaien. Ik sluip als een kat en ga door de knieen en wacht... Ik zorg ervoor dat er geen schaduw op de vlinder valt, want ze zien elke beweging. Helaas heb ik de souplesse en het postuur niet mee, maar ik kijk nu wel anders naar die rode kater van de buren. Gewoon tussen de bloemen op een stoeltje zitten kijken, werkt ook. Hieronder het bruin zandoogje dat naar buiten wil. Na de fotosessie verzoek ingewilligd. 

Kennelijk is het nu zandogentijd: bruine en bonte exemplaren zijn algemeen en ook de oranje zandoogjes fladderen hier rond. Ze houden van droge en schrale graslanden en duinen (èn van Origanum vulgare). Het is een standvlinder, dwz ze blijven het hele jaar door in ons land en overwinteren als  ei, rups, pop of vlinder.  Deze levenscyclus wordt beeldend verteld in het prachtige kinderboek van Eric Carle: Rupsje nooitgenoeg.  https://share.google/8Cz1uJM9TJcDq5Qu3

Dit vlinder mannetje zit op wacht totdat er een vrouwtje langs komt vliegen. Een andere manier voor de kleine vuurvlinder om aan een wijfje te komen, is patrouilleren.  Het mannetje vliegt dan rond en zoekt actief naar een vrouwtje  (lijkt mij effectiever).  Na het paren worden de eitjes afgezet op de onderkant van het blad van de zuring (waardplant). De rups overwintert half volgroeid in een strooisellaag of op dood blad.

Kleine vlinder zit op de bloeiende Origanum vulgare, de wilde marjolein en zuigt met haar lange tong nectar op. Afhankelijk van de soort vlinder, kan zo'n 'zuigbuis' wel 3 tot 15 cm lang zijn. Wanneer de vlinder niet eet, wordt de tong opgerold en als een spiraal onder de kop verborgen.  Ik zag ook een ècht blauw blauwtje, (een Icarusblauwtje?) maar die wilde helemaal niet op de foto. Er blijken trouwens wereldwijd wel 5200 soorten blauwtjes te bestaan; toch al twee gespot op het Kijkduinpark.  

Komend weekend 10, 11 en 12 juli is de Tuinvlindertelling. Zie  https://vlinderstichting.nl   Om er vast een beetje in te komen, welke vlinders op het park rondvliegen, zal ik proberen om er de komende dagen een aantal op de blog te zetten. Als ze tenminste een beetje stil willen zitten. Deze grote vlinder is vrij algemeen. Ze zet haar eitjes af op brandnetels (waardplant), dus we laten er wat staan voor haar... 

Met het raadselachtige purperen bloemetje in het midden van het witte bloemenscherm. Wellicht 'denken' insecten dat er al een soortgenoot op de bloemen zit, dus dat er wat te halen valt èn het veilig is. In juni zie je het donkere bloemetje nog vaak maar in juli wordt dat minder. Daucus carota, ook wel bekend onder de namen wilde wortel, vogelnest en bisschopskant. Inheems en komt voor in droge graslanden, dijken, bermen en duinen.

Plant voelt stekelig aan, is tweejarig en uit het rozet komt een stengel omhoog van 30 tot 90 cm hoog. De hoofdjes hebben smalle 'omwindselblaadjes', waaruit de gele lintbloem te voorschijn komt. Tiert welig op droge, kalkhoudende grond. Welkom hier! Picris hieracioides.

Er komt steeds meer geel bloem te voorschijn tussen het blauwe slangenkruid, zoals teunisbloem en jacobskruiskruid.  Jacobskruiskruid wordt door het vee niet gegeten als het op het land staat. In gedroogd hooi wordt het jacobskruiskruid door het vee niet herkend en wanneer het dan gegeten wordt, tast het langzaam hun lever aan. Een jacobskruiskruidplant kan 50.000 tot 200.000 zaden produceren, dus die blijft wel...

Ondanks de hoge temperaturen, fladderen er allerlei vlinders rond, zoals deze distelvlinder. Net als de atalanta behoren ze tot de groep trekvlinders en komen in mei naar Nederland om zich voort te planten. Ze leggen eitjes en gaan dan dood. Hun nakomelingen trekken aan het eind van de zomer weg naar Zuid-Europa of Noord-Afrika. (4000 km!) Het aantal distelvlinders varieert sterk per jaar. Uit onderzoek blijkt dat hoge aantallen vaak samenvallen met veel Saharazand, vlinders hebben dan letterlijk de wind in de rug.

De boom, Castanea sativa, staat nu in bloei en àl die witte katjes zijn de mannelijke bloemen. Diep verscholen aan de basis van zo'n 'parelsnoer' zit een enkele vrouwelijke bloem, die zich tot een kastanje zal ontwikkelen. Kevertjes, vliegen en bijen komen af op de geur van de mannelijke bloemen. Een deel van het stuifmeel wordt ook verspreid door de wind. Foto onder: links een vrouwelijke bloem en rechts de mannelijke bloemen met de zichtbare meeldraden.

Lijkt op riet, maar het is een gras (Calamagrostis epigejos). Bloeit met grote pluimen en kan zich flink uitbreiden via wortelstokken, vooral als er sprake is van stikstofdepositie vanuit de lucht, zoals bij ons op het park. Daardoor kan het oorspronkelijke planten-gemeenschappen overwoekeren en verdrijven. Wel erg mooi!

'Vandaag gezien op het park tussen het gras'. Foto van Bart van der Vlugt, 'onze' hovenier.  Deze tere inktzwammetjes, de  Parasola plicatilis,  spelen een rol als natuurlijke opruimers van dood organisch materiaal. 

  Veel voorkomende plant uit de Schermbloemenfamilie. Ook wel bekend als wilde wortel, vogelnest, bisschopskant of wortelbloem. De Daucus carota is tweejarig; eerst ontstaat een jonge plant, die kou nodig heeft voordat hij in het tweede jaar gaat bloeien.  

Van de stinkende gouwe. Na de gele bloemen over naar de volgende fase: het nageslacht zit al klaar!

    Bloem van deze bosandoorn heeft een honingmerk, dat is een markering of patroon op een bloem, dat voor een insect de richting aangeeft waar de beloning zit: nectar, pollen of allebei. Nectar wordt opgezogen en in de honingblaas van de bij opgeslagen. Als ze naar het nest terugvliegt, spuugt ze de vloeibare nectar uit en vertrekt weer. Andere bijen gaan flink wapperen met hun vleugels, zodat de nectar indikt en honing wordt. Bosandoorn lijkt een beetje op een paarse dovenetel, inheems en sierlijk. Groeit op licht beschaduwde humusrijke plekken en maakt ondergrondse uitlopers. Volgens de Flora van Nederland verspreidt ze een 'krachtige, brutale netelgeur'. Ik zou zeggen: 'de plant stinkt'.

Opeens zijn de honingbijen er ook. Tot nu toe zag ik vooral hommels en zweefvliegen. De verkenners zoeken waar voedsel is en bij terugkomst bij het nest, maken zij een speciaal dansje. Daarin wordt uitgedrukt of er veel of weinig voedsel te vinden is en waar. Als er veel te halen valt, loont het de moeite om er met veel zussen heen te vliegen. Kennelijk is hier nu genoeg te halen. Deze honingbij heeft een donker klompje stuifmeel aan haar pootjes hangen van het slangenkruid. (ook de wilg, tulp, soms een stalkaars, stinkende gouwe en het zandblauwtje hebben donker stuifmeel).