groenberichten Kijkduinpark

Hier wabbelde ze net voorbij, ons parkegeltje, op weg naar de vijver. Ze was snel, maar dat moet ook wel als je een groot territorium moet bijhouden

Een herfstig beeld van dit éénjarig plantje van de ooievaarsbekfamilie (Geraniaceae). Inheems en vrij algemeen. Ook wel stinkende ooievaarsbek genoemd vanwege de geur die vrijkomt als je het blad kneust. De rode kleur is vanwege een reactie op stress factoren zoals: droge zanderige grond met weinig voedingsstoffen. Op iets rijkere grond is het blad in de zomer groen en zijn alleen de steeltjes rood. Heel makkelijk te verwijderen, maar waarom eigenlijk?

In de natuur valt er zoveel te zien, te horen, te proeven, te voelen en ook te snuiven. (sorry hooikoorts 'getroffenen'). Ik ruik de hele week nog vlagen heerlijke lindebloesem: bij Ockenburgh, de Frederik Hendrikstraat of zomaar ergens waar een lindeboom staat. Op het Kijkduinpark groeien ze niet, omdat ze niet dol zijn op zoute zeewind. Het is één van de laatste bomen die in het zomerseizoen bloeit en de bloesem zit vol nectar waar bijen dol op zijn. Fotograaf onbekend. 

Vroeger associeerde ik duinen met moeizaam sloffen door mul zand, een hindernis op weg naar de zee. Dat is veranderd omdat er in het duinlandschap zoveel te beleven valt. Zoals dit mosje: zomersneeuw, alleen het woord al! Het komt niet voor op het Kijkduinpark, ook niet in de kalkrijke duinen langs de kust van Zuid-Holland, behalve in het Solleveld (kalkarm). Vanaf Bergen aan Zee zijn de duinen veelal kalkarm en zagen we plakkaten van zomersneeuw in het open landschap van de Boschplaat op Terschelling . Er is daar ook bijna geen duindoorn te zien, dus een heel ander duinlandschap dan in onze contreien.

 Met betonnen legoblokken, groenafval, bomen èn enthousiaste gele mosterd!

De naam heggenrank zegt het al: komt voor in heggen, ook in 'kreupel'hout. (wat ik dan weer een wonderlijke naam vind). Inheems.  De ranken van de heggenrank slingeren zich om andere planten heen om zichzelf omhoog te trekken. Wanneer ze eenmaal houvast hebben, vormen zich twee tegengesteld draaiende kurkentrekkervormige windingen. Ga dat maar 'es ontleden! Bessen van deze Bryónia dioica worden straks vuurrood en zijn giftig.

  Gezien vanuit keukenraam.

  Na 24 uur is deze bloem van de Oenothera weer verwelkt, maar er staat langs de bloeistengel nog een hele riedel knoppen te wachten tot ze ook mogen. Iedere avond gaan er wekenlang nieuwe bloemen open, die door nachtactieve insecten worden bestoven. Daarna rijpen de zaden van augustus tot oktober. Elke zaaddoos bevat circa 200 zaadjes waar kostbare olie uit gewonnen kan worden. Teunisbloemen groeien graag op zonnige plekken, zoals kale grond, wegbermen, duinen en kapvlakten. 

Na weekje weg, komen we terug op het Kijkduinpark en daar staan ze in vol ornaat te bloeien. Wat een welkom!  De bloemen gaan 's avonds open en als je erbij blijft, zie je het binnen een uurtje gebeuren.

 Bosje slangenkruid.

  Verschillende tinten groen met op de voorgrond blauw slangenkruid en een paar gele toortsen.

De wilde of gewone liguster (Ligustrum vulgare) is op het park te vinden en staat nu in bloei. Deze liguster komt hier al meer dan 1000 jaar voor, inheems dus en houdt van een kalkrijke bodem. Het is een rommelige losse struik met worteluitlopers. Is niet wintergroen, wel een goede nectar en stuifmeel leverancier voor vlinders en bijen. In de herfst zijn de zwarte bessen gewild door lijsters, merels en duiven. De bekende gekweekte haagliguster (Ligustrum ovalifolium) wordt ook wel de Koreaanse, Japanse of Californische liguster genoemd. De benaming zegt het al: een exoot, die weinig nectar en stuifmeel levert aan onze Kijkduinse ;-) insecten, dus ook weinig bijdraagt aan de biodiversiteit. Deze struik groeit snel en blijft in een zachte winter meestal het blad houden. Wanneer een plant inheems òf als een exoot wordt bestempeld, is arbitrair en een ongoing discussie met verschillende prikkelende invalshoeken. Ik waag me er aan eentje: Na de ijstijd was er geen begroeiing meer in Ned...

 Gezien door het struweel van duindoorn, rimpelroos en egelantier.

Raapzaad, koolzaad, mosterdzaad behoren allemaal tot de grote kruisbloemenfamilie, de Brassicaceae (de mosterds en de kolen). Ze bloeien na elkaar: raapzaad als voorjaarsbloeier, dan de velden met koolzaad en in de zomer bloeit het witte mosterdzaad met gele bloemen. (Meestal zit naamgeving wat logischer in elkaar.) Mosterdzaad wordt ook als groenbemester gebruikt en de ronde zaadjes dienen voor de productie van mosterd. Op het park is hier en daar een mosterdzaad plantje te vinden.

  Uilenbal of braakbal gevonden in de tuin. Het is een ovale of ronde brok materiaal van onverteerde resten van dieren, zoals haren, botjes en nagels. Maximaal 8 cm lengte. Vaak is zo'n bal van uilen maar het kan ook van reigers zijn. Een uil spuugt wel 1 à 2 keer per dag zo'n bal uit en als je de bal uitpluist, kun je zien welke botjes erin zitten. Hierbij lijkt het om muisjes te gaan.   

Deze hommel heeft zo'n leuk wollig broekje aan, (maar het is natuurlijk gewoon een onscherpe foto). Het is een attractie om een poosje naast het slangenkruid te zitten, want allerlei soorten hommels en bijen vliegen af en aan. Ze verdwijnen voor even met hun halve lijf in de bloem en gaan gelijk weer door naar de volgende bloem. Wat een werk om een druppeltje nectar te scoren, dat ook nog ingedikt gaat worden voordat het honing wordt.  Over het slangenkruid later meer, bloeit nog tot in augustus.

Deze twee- of meerjarige blauwe zwieperd (Echium vulgare) groeit vooral in de kalkrijke duinen. Het eerste jaar vormt hij een rozet op de grond en in het tweede jaar schieten de bloeistengels omhoog. Hij zaait zich vooral uit op open losse warme zandgrond. Voor hommels en bijen een goede nectar leverancier. 

Uitgebloeid en toch nog frivool! Deze bottels van het duinroosje kleuren over een tijdje zwart. Rosa spinosissima, deze naam heeft te maken met de grote hoeveelheid stekeltjes langs de takken. Voorheen werd het duinroosje aangeduid met Rosa pimpinellifolia, ook een mooie naam voor deze inheemse wilde Rosa die vooral in het duingebied floreert.