groenberichten Kijkduinpark

De bessen van de Gelderse Roos zijn echt goed Rood. Afgelopen zomer stond ze nog in bloei met witte schermen. Weliswaar een beetje zieltogend, want de droogte werd haar bijna teveel en sommige van haar broeders en zusters legden dan ook het loodje.

Cipreswolfsmelk (grijsgroen blad) en gele walstro (groengroen blad). Op het heuveltje bij 108 - 111 groeide tot voor kort alleen cipreswolfsmelk. Maar elk jaar dringen er steeds meer enthousiaste nieuwkomers tussen de wolfsmelken zoals boerenwormkruid, duinroos, braam en nu ook walstro. Allemaal krachtige groeiers en de vraag is: wie neemt het heuveltje over of gaan ze gewoon allemaal samen? 

  Boomstammen 'in het licht' vanwege de vroege zon op hun bastje. Dit bosje populieren en esdoorns groeit tussen de speeltuin en de Kogelvanger.

Deze akkerhommel gaat zich nog even laven aan de nectar van een toorts. Ze is te herkennen aan de roestbruine beharing op kop, borststuk en achterlijf. Wat een prachtige naam voor zo'n akkerhommel: Bombus pascuorum 

De september ochtendzon schijnt op een heuveltje wolfsmelk, een uitgebloeide toorts, grassen en grijskruid. 

De witte honingklaver is een slanke hoge plant die bloeit van juli tot september. Melilotus albus. Een deel van de zaden hangt nog aan de stengels, de rest is al gevallen, opgegeten of geoogst en verderop uitgestrooid. Tweejarig. Je hebt ook de goudgele variant.  Over zaad verzamelen: ik las in de NRC van 12 sept 2026 een artikel van de Cruydt-Hoeck, waar het oogsten van inheemse wilde plantenzaden op grote schaal gebeurt. In de beginjaren ging dat nog met een omgekeerde paraplu, maar dat wordt tegenwoordig dus veel grootschaliger aangepakt. https://www.nrc.nl/nieuws/2026/09/10/het-herstel-van-de-nederlandse-ecosystemen-begint-bij-een-natuurzadenkwekerij-in-friesland-

  Duindoorn is een tweehuizige plant: deze vrouwelijke duindoorn zit vol oranje bessen. Mannelijke duindoornstruiken dragen geen bessen. Ze maken vaak lange worteluitlopers, die zelfs onder een pad door aan de andere kant weer uitlopen. De wortels kunnen daarmee het asfalt omhoog duwen, wat op sommige paden te zien is. (Hippophae rhamnoides).

  De echte guldenroede samen met de witte bosaster (of witte herfstaster. of sneeuwaster) zijn twee soorten die in de nazomer bloeien en alletwee bijen en hommels trekken.  Deze echte guldenroede (Solidago virgaurea) is inheems, aangepast aan de omgeving. Niet te verwarren met het grote exotische broertje: de gewone guldenroede, die met pluimen bloeit. Inheemse planten en lokale insecten of vogels zijn in de loop der tijd op elkaar afgestemd. De echte guldenroede staat op de Nederlandse Rode Lijst van planten en de soort is vrij zeldzaam en sterk in aantal afgenomen. En dan groeit ie hier op het Kijkduinpark! De witte herfstaster (Aster divaricatus) is een natuurlijk aandoende plant en niet inheems. Bloeit in de zon en (half)schaduw, is wintergroen en woekert niet. Eigenlijk de ideale tuinplant maar toch is ie 'voor een puritein' een beetje minder gewenst. 

  De kleine bloemen van de olijfwilg (Elaeagnus ebbingei) gaan open! Ik ròòk ze eerder dan ik ze zag. Z e verspreiden een heerlijke geur. De plant is wintergroen, groeit hard, ook in de breedte en kan behoorlijk hoog worden, 3 tot 5 meter. Dat is vaak moeilijk voor te stellen als je zo'n jonkie aanplant.

Dit grappige stelletje vlasbekjes groeit langs het pad ter hoogte van 16-19, met een spoor die uitsteekt en waar de nectar in zit. (niet standaard: met spookgezichtje). Toen ik doorliep, zag ik in de berm verrassend veel vlasbekjes! Het is een inheemse vaste plant, die van zon en zand houdt. Dus die blijft wel als ze niet te erg overwoekerd wordt door de grassen. 

Verdroogde zaaddoos van de dagkoekoeksbloem. Deze springt open als de zaden uitgerijpt zijn. Dagkoekoeksbloemen groeien in groepen bij elkaar waarbij de planten òf mannelijk òf vrouwelijk zijn. Silene dioica (' dioica' betekent tweehuizig). Het verschil is duidelijk te zien: de mannelijke planten maken geen zaaddoos, dus deze uitgebloeide silhouetten zijn vrouwelijke dagkoekoeksbloemen (geweest). 

  De avondkoekoeksbloem met een verfrommelde bloem op de doosvrucht. De foto is overdag genomen en pas 's avonds gaat de bloem open. Ze geven een zoete geur af en trekken op deze wijze nachtvlinders aan voor bestuiving en bevruchting.  Zomerbloeiers, zoals bijvoorbeeld de avond- en dagkoekoeksbloem, salie , wondklaver staan soms voo r de tweede keer in het seizoen in bloei, wat minder uitbundig, maar toch mooi!  

Dauwbraam is goed van de 'gewone' braam te onderscheiden door de roodachtig paars verkleurende stengels in de herfst en de bramen die wasachtig berijpt zijn (vandaar de naam). Het blad is drietallig en bij andere braamsoorten meestal vijftallig. De plant kruipt en wordt maximaal 80 cm hoog. I nheems, v rij algemeen en komt ook voor in de duinen.  De dijkviltbraam is van een heel ander kaliber: een invasieve exoot. Het is een snelle groeier, maakt lange dikke stengels die 'mans'hoge koepels vormen en alles overwoekeren. De dijkviltbraam  heeft donkergroen blad dat aan de onderzijde grijs/witviltig kleurt.  Deze soort is aan een snelle opmars bezig en lastig te bestrijden. 

Het leuke stekelhoofd van de kaardenbol. De plant kun je in de winter gewoon laten staan. De zaadjes zijn voer voor vogels zoals het puttertje. Insecten en kleine dieren gebruiken de holle stengels als schuilplek, En wellicht zaait ie zichzelf ook nog uit. In het eerste jaar vormt de plant een rozet met een diepe penwortel en in het tweede jaar schiet de stengel omhoog en in de zomer komen de kleine lila bloemen te voorschijn. 

Van de korstmossen is het groot dooiermos een soort die overal opduikt: op beton, asfalt, bakstenen en bomen. Deze korstmos heeft een hoge tolerantie voor zout. In het Kijkduinpark groeien ze vooral op de kale vlier en duindoorn. Uitvergroot zie je een wonderlijk landschap van gele kraters en krullen.  In het boek Miniatuurwereld verkennen biologen Harold Timans en Henk-Jan van der Kolk de wereld van de korstmossen. Er bestaan honderden soorten en voor de wetenschap is hun leefwijze vaak nog een mysterie. Het boek is één van de vijf genomineerde boeken voor de Natuurboekenprijs 2026. De winnaar wordt bekend gemaakt in radioprogramma Vroege Vogels op 27 september 2026.

De zaadjes van wilde peen liggen al klaar voor volgend jaar. Er kunnen toch heel wat wilde peentjes van komen, alhoewel insecten ook peuzelen van het zaad. Het loont om de uitgebloeide stengels te laten staan, of het rijpe zaad rond te strooien. (mits je natuurlijk in bent voor wilde peen).

  Deze inheemse kattenstaart groeit langs het water in drassige grond. Daar hebben we niet veel van op het park, want langs de randen van de poelen ligt grotendeels een ondoordringbare laag wortels van grote bomen, die ook graag water opslurpen. Maar met wat hulp is deze mooie bloeier bij twee van de drie paddenpoelen voorzichtig bezig met overleven.