groenberichten Kijkduinpark

De iep bloeit voordat er blad aan de boom zit. Ik heb helaas de bloei van de rode bloemetjes gemist en nu zie ik al toefjes frisgroene zaden zitten. Later verdrogen ze en worden lichtbruin, waarna de wind ze verspreidt. Overal vind je dan de zogenaamde iepencentjes. En weer daarna... al die zaailingen, zoals nu van de esdoorn ook te zien is.

Weer zo'n lief bolletje: Chionodoxa. Helder blauw met stralend wit oogje. Je hebt ze ook in 't wit en roze, klein, middel en groot. Is geschikt voor verwildering want zaait zich gemakkelijk uit. Na de bloei de plant laten afsterven en het loof pas verwijderen als het blad helemaal afgestorven is.

  Zacht groen licht vanwege zon door verse meidoornblaadjes. 

Het wateroppervlak van de paddenpoel borrelt behoorlijk van leven. 's Avonds is het een komen (en gaan?) van padden die uit de begroeiing te voorschijn komen en oversteken naar de vijver om te paren.

Tussen de bloemen van de populier zag ik die twee oogjes boven het water uitsteken. Toen ie wegzwom, bleek er sprake van een innig duo. Dat is een voordeel van een heldere paddenpoel. Voor mij dan...

Op een aantal plekken op het park kun je akonietjes vinden tussen het afgevallen blad. Ook zag ik plekken met anemoontjes. Goed voor een speurtocht, maar niet te lang mee wachten. 😁

In de ecologische zones is een aantal jonge esdoorns en iepjes weggehaald. Zo komt er weer licht op de grond en daardoor kan de onderbegroeiing zich ontwikkelen. Ook wordt voorkomen dat er straks te veel dikke bomen staan, waarvoor dan wèl een kapvergunning nodig is. Tot een diameter van 10 cm op borsthoogte hoeft dat niet. Uitdunnen hoort bij het regulier onderhoud en wordt uitgevoerd door de hovenier want niet àlle jonge bomen moeten weg natuurlijk.  Ik vroeg me af waarom die stronkjes op deze hoogte zijn afgezaagd? Onze hovenier: "Je kunt met de schep langs het stammetje de uitlopers heel makkelijk afsteken. En zou te zijner tijd de stobbenfrees langskomen, dan zijn die stronken snel terug te vinden. Nòg een voordeel: geen zand in de motorzaag". Nu begrijp ik die stronkjes wel. Een stobbenfrees heeft een verticaal ronddraaiende schijf waarop puntige beitels bevestigd zijn, zodat de stronk/stobbe èn de wortels stuk gemaakt worden, om te voorkomen dat de boom opnieuw uitl...

Als je goed kijkt, zie je dat de knoppen dikker worden. In het botanische jargon aangeduid als  schuivende knoppen. Het eerste lentegroen komt eraan, zoals hier bij de duindoorn, de Hippophae rhamnoides. Zie ook die scherpe doorns of doornen . Deze takdoorns breken moeilijk af, want ze zijn met vaten verbonden met het inwendige van de tak.  Stekels zijn uitstulpingen van de opperhuid, niet verbonden via vaatbundels en breken gemakkelijk af. Zoals bijvoorbeeld bij rozen. Doornroosje zou eigenlijk Stekelroosje moeten heten, maar dat straalt iets anders uit, toch?   

Ik vermoed dat deze narcissen denken: ' HUH, wat zien we hier nu!!?'   Ze staan er zo nieuwsgierig, trots en fier bij...  De rokjes lijken ook op de oren van een cocker spaniel die uit een rijdend autoraampje steken. Deze gecultiveerde narcissen zijn niet inheems en mens-de-kweker heeft er aan gesleuteld om meer wenselijke (?) eigenschappen te telen. Het proces van selecteren/veredelen kan ten koste gaan van andere eigenschappen van een plant; waarschijnlijk zal deze narcis nu geen nectar of stuifmeel meer leveren voor insecten. Draagt dus weinig bij aan het in stand houden van een ecosysteem, behalve dat ik van alles beleef aan dit mini keukenhof.

Zo'n mooi, dun, klein, porseleinblauw bloempje! Deze Scilla siberica komt oorspronkelijk uit Zuidoost-Europa en Klein-Azië en niet uit Siberië, zegt Heukels' Flora van Nederland. Net als het sneeuwklokje is dit stinsen bolletje al eeuwen ingeburgerd in West-Europa. Niet te verwarren met de wilde boshyacint, want die bloeit later. Dit hyacintje groeit op plekken met halfschaduw en kalkhoudende grond zoals bosranden, buitenplaatsen, in de binnenduinrand zoals op het Kijkduinpark. Ze verwilderen makkelijk als ze het naar hun zin hebben, hier op de foto aan de voet van een esdoorn. 

Nog een wit bloemetje vandaag: de Anemone nemorosa. De wortelstokken kruipen in losse, humeuze grond voort. Ze kwam tevoorschijn in een boshoekje bij het weghalen van het oude blad. Later zag ik er meer, maar ik vind die allereerste toch de grootste kick!

Nog meer witte bloemetjes bij de ingang van het park, zoals deze kerspruim (?) bij P4. Of is het toch een bejaarde sleedoorn...? Die kan wel 6 meter hoog worden.

De Prunus spinosa bloeit nèt voordat er blad aan de struik zit (in tegenstelling tot de meidoorn) en heeft flinke stekels, prikkeldraad 'avant la lettre'. Deze dichte groeiwijze biedt bescherming aan kleine zoogdieren, vogels en insecten. De sleedoorn heeft een natuurlijke uitstraling en doet het goed in een wilde 'haag', zoals op sommige plekken op het park langs de paden. Vroeg vliegende vlinders, bijen, hommels en vliegen komen op de bloei af.

Omdat de meidoorn steeds vroeger gaat uitlopen, zou de naam veranderd kunnen worden in aprildoorn . Klinkt nog wat onwennig voor deze Crataegus monogyna.

Vanmorgen 6.21  Het is nu de tijd niet van ' Zie de maan schijnt door de bomen ', maar de tekst is wel het hele jaar door van toepassing. 'Mits er nog geen blaadjes aan de bomen hangen', merkte mijn slimme anonieme meelezer op.

Groenvrijwilligers hebben dit stuk bij de slagboom tegenover 112 grotendeels 'ontbraamd'. Er zijn bolletjes van wilde hyacintjes en sneeuwklokjes ingeplant en straks kunnen de mieren hun werk gaan doen om die zaden te verspreiden. Allemaal een kwestie van een lange adem en geduld. Volgend jaar ga ik ervan uit dat het weer lente wordt :-) en kunnen we het resultaat van onze inspanningen oogsten.

Op een aantal plekken op het park, zoals hier achter het receptiegebouw, komen ze weer tevoorschijn: de wilde boshyacintjes. Zo'n bruingrijs gebiedje is opeens groen. Nog een maandje wachten en het is blauw.

De mierenbroodjes zijn kleine, witte, vette, zoete aanhangsels aan de zaden van sommige plantensoorten, zoals het sneeuwklokje. Mieren zijn er dol op. Ze slepen dat hele zaadje mee naar hun nest. Op die manier wordt het sneeuwklokje verspreid. Niet alle transporten gaan goed en er blijft onderweg ook wel eens wat liggen   Het groene bolletje boven het rokje van het sneeuwklokje is het (beginnend) zaad. Dat gaat verder rijpen en geel worden. De zaden worden zwaarder en gaan doorbuigen naar de aarde.  Dit proces wordt vervolgd!

  Blijft een mooi winter-ochtend-beeld na lichte vorst in de nacht. En dan te weten dat het 's middags gewoon   lente is. D e staketsels zijn afgelopen winter een goede schuilplaats geweest voor insecten. Nu mogen ze in elkaar zakken en verdwijnen. Er komt ruimte voor nieuw!  

Er bot van nu van alles uit en als je goed kijkt, zie je aan bomen en struiken een spektakel van knopjes en toefjes. Ze lagen natuurlijk allemaal al te wachten totdat het maart werd. Deze knoppen zijn van de krent, de Amelanchier lamarckii. Begin april staat ie te bloeien!

Weer een mooi stukje van Nature Today, nu over de konijnen en de duinen. Het Kijkduinpark is weliswaar niet zo 'duinig' meer, maar langs de randen van het park zijn nog wel plekken met kaal duinzand. Daar hupt 't konijn dan ook regelmarig rond. Gelukkig zijn ze niet onder de indruk van het hek of de slagboom. De vos is natuurlijk geen vriend van het konijn en er lopen steeds meer poezen rond op het park die ook dol zijn op die kleine k'nijntjes.  'Ach...' Eigenlijk is het Kijkduinpark ook geen 'echte' (?) natuur meer en manipuleren we erop los om de schijn op te houden. Ondertussen koesteren we wat er wèl is!  En dat is heel veel!!! Duinen en konijnen – een perfect duo Staatsbosbeheer 28-FEB-2025 - Het is nog niet zo heel lang geleden dat je, als je door de duinen liep, hier en daar een konijn zag wegschieten. Nu zie je ze daar vrijwel nooit meer. Terwijl konijnen in de duinen uitstekende natuurbeheerders zijn. Ze houden de boel kaal en dat heeft het eco...

Weer een telling!  Uit de natuurberichten van Nature Today:  28 februari 2025: ' Vandaag begint het amfibieënseizoen en dat betekent op jacht naar kikkerdril. Bij de start van de lente is de bruine kikker een van de eerste amfibieën die zich voortplant. Deze algemeen voorkomende soort trekt rond deze tijd massaal  naar het water om binnen enkele dagen eieren (kikkerdril) af te zetten. Elk kikkerpaartje legt precies één eiklomp. Tijdens de paring en het afzetten van de eieren maken de mannetjes bovendien een zacht, knorrend geluid, wat een bijzonder sfeervol element toevoegt aan het vroege voorjaar' Ik had het niet beter kunnen verwoorden, ook al klinkt mij een eiklomp een beetje oneerbiedig. Ook het zacht knorrend geluid van het kikkermannetje had ik niet als een sfeervol lente element opgeslagen. :-) Ik heb twee vijvers bekeken maar nog niets gezien of gehoord. Vorig jaar zag ik de eiklompen in de vijver pas op 26 maart. (zie blog van die dag). Maar ik hou het nu in de...

Langs de paden op het park, staat de paarse dovenetel te bloeien. Niet zo spectaculair maar de nectar van de Lamium purpureum is erg in trek bij de honingbij en bij hommels, zeker in het vroege voorjaar, wanneer er nog niet veel andere planten in bloei staan. Bijen gaan vliegen bij 12 / 13 C en de dikke, langzaam en laag vliegende pluizige bolletjes zijn de hommelkoninginnen, die net uit hun nest zijn gekropen. Dave Goulson (ecoloog en hoogleraar bumblebees): 'Het zijn de pandaberen onder de insecten'. uit zijn boek:  Een verhaal met een angel.  

  Ontplooiende Sambucus nigra. De vlier heeft geen schubben en de blaadjes liggen mooi opgevouwen te wachten tot ze mogen. Als het zacht weer is, zie je ze soms al in januari uitlopen. Als er nog vorst komt, lopen ze het risico om af te sterven, maar dan komen er wel weer nieuwe blaadjes!

Of wel de Cornus mas. Deze struik staat hier en daar op het park en bloeit nu al. Een aanwinst voor de natuurlijke tuin (en voor een 'luie' tuinier). Want je hoeft er eigenlijk niet meer naar om te kijken. Eventueel in juni wat takken wegknippen. Na de bloei verschijnen de kersrode bessen, daar kun je jam van maken, maar vogels eten die bessen ook graag. Is inheems.

  Zulk mooi porselein blauw!  Samen met blaadjes hondsdraf.

Toefje vrolijkheid. Eranthis hyemalis. De standplaats moet aan nogal wat eisen voldoen: niet te lichte zandgrond met voldoende voeding, vocht en een goed functionerend bodemleven. 

Zelfs vandaag bevròren flap in de paddenpoel bij P4. Wat een geweldig woord voor deze slijmerige algenproppen. Het zijn draadalgen ontstaan door de ophoping van rottend organisch afval zoals bladeren. Daardoor wordt het water stikstofrijk en het zonlicht kan niet doordringen in de onderlaag van het water. Voor padden is het water dan te koud. Soms lift het mannetje op het land mee op de rug van het vrouwtje, maar voortplanten doen ze toch in het warme water. Flap kan ook andere waterplanten gaan overwoekeren, de poel wordt een groene soep en het biologisch evenwicht in het water komt in gevaar. Voor een paddenpoel is het optimaal dat er de helft van de dag zon op de vijver schijnt en dat er geen bomen in de directe omgeving groeien vanwege de schaduw maar ook om zoveel mogelijk blad inval te beperken.  September een goede tijd voor groot onderhoud aan de paddenpoelen.

  En dat langs de nieuwe schelpenlaag!!! 4 tm 16 februari 2025, dit weekend dus. Aantal molshopen tellen, één mol kan tientallen molshopen graven, de mol zie je vaak niet De telling kun je doorgeven via internet aan: info@zoogdiervereniging.nl/mollentelling of Mollenmeldpunt IVN Natuur educatie # Groen doen. Onder vermelding van plaats, datum en hoeveelheid molshopen of andere sporen van de mol

In de duinen kun je flinke velden mos zien. Soms vaal bruin en dan lijkt het op een veld dode plantenresten, maar dat is niet zo. Er wordt gewoon geduldig gewacht op een regenbui en dan kleurt zo'n mat gelijk weer richting groen of soms eerst geel, vooral met een laag zonnetje erop. Kortom: prachtige kleurschakeringen. Het duinsterretje ( Syntrichia ruralis)  is een pionier die op kaal kalkrijk zand kan groeien. Door deze eigenschap zorgt deze soort als één van de eerste voor de vastlegging van stuivend zand waardoor andere plantensoorten zich kunnen vestigen. Deze opeenvolging van soorten gemeenschappen wordt successie genoemd en het duinsterretje vervult daarbij een belangrijke rol in de duinen Vanmorgen zag ik een polletje roodbruine duinsterretjes bij de eerste strandopgang.

Gelukkig heeft deze toorts (Verbascum) een lange penwortel en is ze niet zo gauw bang voor een laagje sneeuw. Uit het bladrozet schieten de bloemstelen in de lente, als kaarsen recht omhoog. Waarschijnlijk heeft deze eenzame voornaamheid geleid tot de naam van de koningskaars. Er zijn allerlei soorten: tweejarig of meerjarig, een toorts met witte bloemen, met gele bloemen met of zonder donkerrood hartje, een melige toorts of de stalkaars. Bloeit in juni tot in september. Hoe minder voeding ze krijgt, hoe mooier ze bloeit. Dus in de zon op een kaal plekje!  Uit tijdschrift DUIN / juli 2020:   'Zaden:  Een koningskaars kan gemakkelijk tot 200,000 zaden produceren, van een halve millimeter groot. Omdat ze zo klein zijn, kunnen ze tussen de zandkorrels doorglippen waar nog wel licht doorkomt, maar het zaad niet direct uitdroogt. Ideaal om te ontkiemen. Doornroosje : Als de zaden dieper onder het zand terecht komen, krijgen ze geen licht en kiemen ze niet. Op die plekken kan h...

  Een heel klein beetje dan... Het woord sneeuwtje bestaat niet, maar het zou nu wel passen.

  Nèt na de bloei de sneeuwklok polletjes delen voordat het blad geel wordt. Daarna weer (iets verderop) uitplanten, zodat er elk jaar meer en meer bijkomen. Ze staan graag in de lichte schaduw onder bomen en struiken waar de aarde humusrijk is. 

Vanmorgen gaf de zon èven oranje roze licht aan de wolken. Tussen de kale takken zijn de vakantiewoningen met hun kenmerkende silhouet zichtbaar.

Prachtig, maar moet ook niet te lang duren. 

Weliswaar een dun vlies laagje, dus nog maar geen koek en zopie. Op de voorgrond het silhouet van een uitgebloeide wolfspoot, de Lycopus europaeus. Dankt zijn naam aan de vorm van het blad. Wat je dus nu maar moet verzinnen. Aan de voet van het blad groeien kleine witte bloemetjes, aantrekkelijk voor insecten. bloeit de hele zomer.

 Volle kruiwagens met bramentakken, verwijderd uit de ecozone  door ijverige eigenaars!

Een veelbelovende winterse ochtend, voor tienen kkkkoud en dan komt de zon door en is het lekker helder fris en geeft de zon al een beetje warmte. Net vanilleijs met warme vruchtensaus!

Met winters rijp op haar stekelige bolletje. Deze Dipsacus is inheems en  tweejarig.  Puttertjes zijn dol op de zaden, die in de uitgebloeide plant zitten.

  Wel weer een voordeel dat er in de winter geen blaadjes aan de bomen hangen. Dan zie je nog eens wat vanuit je stoel.

Deze term is van Hanneke van Dijk, die heel veel weet van sneeuwklokjes en daarnaast op humoristisch wijze het gedrag van de sneeuwklokjesfanaten (galanthofielen) beschrijft. Vooral in Engeland zijn sneeuwklokjes een serieuze zaak. Er zijn minstens 500 soorten: vroegbloeiend, dubbelbloemig, breedbladig, met een bol bloemetje, een geel onderrokje, buitenste en binnenste bloemblaadjes zijn even lang, of de buitenste bloemblaadjes hebben een groene blos of ze staan zwierig wijd uit. Prachtige beschrijvingen over minuscule verschillen. Bij ons op het park groeit het gewone sneeuwklokje, de Galanthus nivalis. Het sneeuwklokje is één van de eerste bolletjes die gaat bloeien, ook al is het winter. Je kunt de pollen (liefst na de bloei) elke paar jaar opgraven, scheuren en weer uitplanten zodat er steeds meer sneeuwklokjes komen. Ook mieren zorgen voor de verspreiding omdat ze dol zijn op de mierenbroodjes die aan het zaad vastzitten. Ze slepen het mee naar hun nest en verliezen onderweg ook w...

Aan de andere kant van het hek schijnt de zon al op de abeel... toch niet te vangen, ook al doe ik 'professioneel.' 😅

Boomstam en riet lichten op in de ochtendzon en hier en daar nog wat staketsels van teunisbloem en toorts.  

Jaaaa...! Op deze zonnige dag komt de Eranthis hyemalis uit het knolletje gekropen. Dat frisse knalgeel is nog even wennen, want van een afstand dacht ik eerst dat het zwerfvuil was.