groenberichten Kijkduinpark

  De boven het water uitstekende 'sparretjes' van de Lidsteng, Hippuris vulgaris, groeit in de paddenpoel op het park. Een goede zuurstofleverancier en het water is helder.  Vlgs de kenners heeft de vijver een goede oppervlaktespanning en dat zorgt ervoor dat schaatsrijders op het water kunnen lopen. Nooit aan gedacht dat zoiets ook nog bestaat...  Schaatsrijders maken vooral met hun middelste poten een roeibeweging. Zo heb je al een aantal takken van sport bij elkaar in een insect van 1 cm groot! Ze hebben trouwens ook leuke verrekijkersoogjes. Ik kijk nu wel heel anders naar die beestjes!                             

  Vanmorgen vroeg, nog ongerept...

Rosa rugosa:  Toch lastig met die invasieve exoten: Ik vind zo'n rimpelroos eigenlijk wel mooi, maar door massale aanplant en verwildering vormt ze nu een groot probleem in de duinen. Het is een agressieve groeier die inheemse vegetatie verdringt.  De rimpelroos maakt worteluitlopers en vogels eten de rozenbottels en poepen de zaden over grote afstanden weer uit. Als gevolg hiervan kan de soort snel grote gebieden gaan domineren.

Robinia pseudoacacia is zijn volle naam... Kijk ik gisteravond uit het raam en zie ik dit!!! Toch te mooi?! Drukt wel het asfalt van het pad omhoog (daar kunnen de duindoorn en iep trouwens ook wat van). Deze Robinia wordt als invasieve exoot beschouwd en dat zie ik: overal worteluitlopers en zaailingen, die ik steeds verwijder omdat ze andere inheemse beplanting verdringen. Bloeit in mei uitbundig met zacht-witte bloemen. Op termijn zal ie weggaan en zolang kijk ik er nog met veel plezier naar.  FLORON is onder de noemer tuinernietin.nl bezig met een database aanleggen met soorten die een vervanger zouden kunnen vormen voor risicovolle exoten.

Uitzicht op het Solleveld, gezien vanaf het duin bij de Kogelvanger. Minor thing is het hekwerk, dat denk ik gewoon weg. 

 Wat een goeie kleur hebben die b essen van de Prunus spinosa! Wrang en zuur van smaak en ze worden pas min of meer lekker (?) als de vorst eroverheen is geweest of na een nachtje in de diepvries.

Van het muskuskaasjeskruid. (Malva moschata) Wat vind ik die zaaddoosjes mooi van vorm. Hier zie je ook goed hoe ze zich openen en zich uitzaaien.  

  Gezien vanaf het kleine paadje naar de strandopgang

  Gewoon biggenkruid in een 'gewoon' ongemaaid grasveldje.

Deze Amerikaanse krentenboom heeft de herfst al in haar blad. De naam zegt het al: een niet-woekerende 'exoot'. Vanwege de grote sierwaarde is dit krentenboompje toch toegevoegd aan de plantenlijst. Ze wordt hoogstens 5 meter hoog, houdt van een zonnige of half schaduwrijke plek, bloeit in april en heeft een prachtige herfstkleur. Op het kale kalkrijke duinzand heeft ze het moeilijk. Op een meer bossige omgeving gedijt ze goed. De Amelanchier lamarckii  

In deze tijd worden de uitgebloeide toortsen van die bruine staken, dor en met lomp koolachtig blad. Ze hangen soms scheef en ze zien er een beetje lorrebossig uit. Ik vind ze  nu niet mooi. Ook al zijn ze wel inheems en vol duizenden zaden waar insecten en vogels op afkomen, ook in de winter. Maar opeens zag ik hun prachtige silhouet in het tegenlicht van de avondzon. Ze staan er zo fier bij in hun niet-mooi zijn!  Nee, ik haal ze (nog) niet weg.

Bij sneeuwbessen denk ik gelijk aan die PVC buizen voor de elektrische bedrading om die bessen in te stoppen en dan tegen het raam van de buurvrouw uit te blazen. Dan werd ze boos en dat was nou juist ontzettend stimulerend. Dat was niet goed (wel leuk)  en ik wil niemand op een idee brengen... Want de sneeuwbes groeit ook op het Kijkduinpark, vooral richting Solleveld. Het zijn sterke struiken met ondergrondse worteluitlopers, die snel groeien. 1 tot 2 meter hoog. Ze maken flinke bossages en dat geeft schuilplekjes voor de fauna. Jammergenoeg verdringt de sneeuwbes de aanwezige inheemse ondergroei. Sneeuwbessen zaaien zich ook uit omdat vogels de bessen opeten en verderop weer uitpoepen. Daar gaan ze ook weer groeien. Ook in natuurgebieden zou het jammer zijn als deze invasieve exoot zich daar thuis gaat voelen en de boel gaat overnemen. Symphoricarpus albus 

Het bessen-bottels-vruchtentijdperk breekt weer aan!  In de ecozones komt deze jonge lijsterbes al boven de bramen en brandnetels uit. Die gaat 't hier wel doen! De lijsterbes (Sorbus aucuparia) is een kleine inheemse boom met een transparante kroon en de naam zegt het al: de lijster en ook merel, koperwiek, kramsvogel en spreeuw zijn dol op de bessen. Dus erg lang zullen ze niet blijven hangen.  

    Het ruwe blaadje van de iep (Ulmus) zit aan de ene kant wat verder aan het steeltje vast dan aan de andere kant.    (Vak)termen zoals 'de ongelijke bladvoet', 'slaapmossen', 'wortelsnelwegen', 'sjoemelgroen' maken mij nieuwsgierig naar wat ze uit willen drukken. 'Iepenopschot' mag ook wel in het rijtje (zie foto onderaan).  Iepen groeien snel en maken ook lange, horizontale, taaie wortels. Op allerlei plekken schiet er een nieuwe loot uit die wortel omhoog, die zich in een paar jaar weer tot een grote struik / boom gaat ontwikkelen, en natuurlijk ook weer hetzelfde kunstje uithaalt. Ze verdringen daarbij andere beplanting. Het is een arbeidsintensieve klus op het park om 'de iep' in toom te houden.  Als je er eenmaal oog voor krijgt, kun je ze moeilijk niet meer niet zien!  Dus let op! Een volwassen iep is trouwens indrukwekkend mooi, zie de exemplaren naast 20 en 28. Iepenopschot

Hypericum perforatum, dat laatste wijst op de piepkleine gaatjes in de blaadjes.  Een makkelijke vaste plant, die van zon houdt en vrolijk bloeit rond het Sint-Jansfeest / midzomerfeest op 24 juni, de tijd van de langste dag. Een blij feest met bloemenkransen, zang, dans en een Sint-Jansvuur dat op de 23ste juni al begint. Wordt vooral gevierd op de Vrije School.  Zou het ook iets zijn voor het Kijkduinpark? Het sint-janskruid groeit hier wel...

  Of duinbraam. Laagblijvende struik, de vrucht is wasachtig berijpt en de loten blijven laag bij de grond, sappig en zuur, inheems en okee! In tegenstelling tot de dijkviltbraam, een invasieve bramensoort. De bladloten kunnen wel 4-8-12 meter lang worden. Agressief ding want hij verdringt inheemse plantensoorten met woekerende manshoge 'koepels'.  Er zijn wel 220 soorten bramen in Nederland en de ene braam is de andere niet. Meer valt te lezen in het boek Bramenland geschreven door drie batologen. (bramendeskundigen): Haveman, Bijlsma en Reutelingsperger. 

Geen tuin , maar duin landschap!   Zelfs op een bewolkt moment is dit uitzicht prachtig.

  De Malva moschata. Vaste plant, inheems, houdt van zon en half schaduw, beetje vocht vindt ie ook lekker. Aantrekkelijk voor bijen, hommels en vlinders. Na de bloei zijn er mooie zaaddoosjes zichtbaar. In de winter sterft het loof af en in het voorjaar loopt de plant weer uit. Net daarvoor het oude loof weghalen. De bloemen zien er een beetje teer uit, maar ze kunnen wel wat hebben!

Ochtendzon die door de eikenbomen heenschijnt en schaduwen geeft op de schuurdeur. De spiegeling van het buurhuis is ook nog te zien. Wat is dat lichtgroen 4005-G 20 Y uit de NCS waaier toch een goed kleurtje voor onze woningen.

  Het wordt er in eerste instantie niet beter op!

Ach, zo zijn die paaltjes toch ook weer interessant! Begroeid met gewone elfenbankjes, een alledaags schimmeltje. Nu nog uitkijken naar die elfjes zelf en misschien soms ook nog naar kaboutertjes? Vanavond in de schemer...? Foto van Hannette Knijnenburg

Origanum vulgare, met het oranje zandoogje. Ik zit een poosje te kijken naar het onordelijke, bijna uitgebloeide plantenstruweel. Er vliegt van alles: hommels op de laatste ossentongetjes, bijen en zandoogjes op de wilde marjolein. Dat knippen en snoeien moet toch nog maar even wachten!

Op weg naar zee ben ik weer verrast door de mooie kleur groenbruinbeigeblauw met spikkeltje geel. Prachtig. Sterretjesmos kan heel goed tegen droogte en heeft dan een bruine kleur. Als het geregend heeft, wordt het mos weer groen en kun je de sterretjes goed zien... met een loepje nog beter en de moeite waard om ervoor op de knieen te gaan.

  Vosje op haar dagelijkse tochtje. 

Ook in de avondzon.  Zo'n jurk zou ik wel willen hebben,

21.09 Het is maar heel even dat de late zon precies schijnt boven de paddenpoel.  Sprookjesachtig en in het echt is het nog veel sprookjesachtiger dan op deze foto te vangen is. Maar toch een poging...

  Bij de eerste strandopgang in de berm: peen, dag-en avondkoekoeksbloemen

Een ideaal fotomodel: de gewone pad in het gras, de Bufo bufo, :-) naast het blad van de Salvia. Behalve dat zijn keel beweegt,  blijft hij verder doodstil zitten.  Opeens doet ie zijn mond open en kijk ik in een lichtblauwe holte. Eigenlijk schrok ik even, want ik lag 20 cm van 'um af op het gras. Zo intiem hoeft nou ook weer niet! En die neusgaten! Mooi beest en toch hou ik meer van de plantjes. Wat zal hij op zijn blog zetten van onze ontmoeting...

De grote kaardebol (Dipsacus follunum) Halverwege de bol begint de roze bloeiwijze en die gaat tegelijkertijd naar boven en naar beneden toe. Waar de tegenoverstaande bladeren vergroeid zijn, ontstaat een kommetje waarin water opgevangen wordt. Daadoor kunnen schadelijke insecten niet in de plant klimmen.  Dit zaad zat in het bloemenmengel dat uitgestrooid is op het park en hij doet ut hier! Mooi silhouet in de winter waar puttertjes (distelvinkjes) graag op af komen.

Duinrietje met avondkoekoeksbloemen, jacobskruiskruid en boerenwormkruid in de ecozone. Een beetje chaos maar wel erg aantrekkelijk voor al wat vliegt, zoemt, sluipt en kruipt!

        Terwijl ik buiten een kopje thee drink, zie ik haar! Ze blijft nog zitten ook toen ik haar wilde fotograferen: het bonte zandoogje. Ik denk een vrouwtje want de mannetjes zijn wat donkerder van kleur. Ze houdt van ongemaaid gras in de halve schaduw, want daar legt ze graag haar eitjes. Met die lange roltong kan ze bij de nectar onder in de bloemen komen. Het lijkt me nog een uitdaging om die tong zo keurig naar binnen te halen. Ook best een lief koppie trouwens!

 Een schelpenpaadje met veel Jacoskruiskruid.

'Kom op kinders, doorlopen naar het Kijkduinvakantiepark!'

Vroeg in de ochtend. Voetafdrukken getuigen nog van die mooie vorige dag.

De grote klis of klit. Inspiratie voor het klittenband, begrijpelijk, want je moet die bolletjes niet in je haar krijgen. Bijna niet te verwijderen zonder nevenschade, net zoals bij die kleine zaaddoosjes van de hondstong. De wortels van de klis zijn eetbaar: lang, dun en lekker, maar nog onbekend. Burdock of gobo genoemd en ze worden gebruikt in de Japanse keuken. (Arctium lappa).

  Bezemkruiskruid. Je ziet 'um overal opduiken, maar hij verdrukt (nog) geen inheemse beplanting. Het plantje zelf is bescheiden met het smalle blad en de mooie gele bloemetjes,.  Het zaad is rond 1900 met de wol uit Zuid-Afrika meegekomen naar West-Europa. Het plantje blijft van vroege voorjaar tot late najaar bloeien en is een van de laatste bloemen waar vliegende insecten nog nectar en stuifmeel kunnen scoren. Deze Senecio inaequidens houdt van warmte, zon en 'een lege plek om te blijven'. (Rutger Kopland).

Een jonge ransuil. In de ecologische zone tussen villa 5 en 19 zit hun nest en in deze tijd worden de jongen 'vliegvlug', dwz ze fladderen al rond, maar ze hebben hun ouders nog nodig. In dit geval voor een muisje. p.s. Deze foto niet door mij gemaakt, maar ik kreeg 'um toegestuurd. Dank daarvoor!

  Jacobskruiskruid. Tussen de grassen in een duinvalei bij strandopgang 2.  Ook steeds vaker op het park te vinden. De plant ziet er mooi uit, maar is wel giftig, vooral voor paarden, In verse vorm eten dieren het jacobskruid niet, maar in hooi herkennen de paarden het gif niet meer en kan het toch gegeten worden, met schadelijke gevolgen voor het dier. Schapen en geiten zijn er minder gevoelig voor. Jacobskruiskruid  is een grote leverancier van nectar en stuifmeel,  Ook een waardplant voor (onder andere) de prachtige sint-jacobsvlinder. Kom ik op terug als ik 'um op de foto 'gevangen' heb. Of kijk op de site van de Vlinderstichting, daar staan mooie foto's op!

Veelbelovende lucht boven de zandmotor.  Niet voor het eerst dit jaar!

Wilde peen (Daucus carota) tussen de grassen. Ook wel vogelnestje genoemd, omdat de bloemschermen een holletje kunnen vormen. 's Avonds valt de plant in slaap, sluiten de bloeischermen zich en hangt de hele bloeiwize voorover. De volgende morgen strekt de plant zich uit en gaan de schermen weer open. Alle bloemsteeltjes beginnen op één punt, net zoals bij een paraplu, met één donker  bloemetje in het midden. Ik wist niet dat er zoveel aan een wilde peen te zien valt!

  Grutto jong.  Zo lief en aandoenlijk! Zie die poten! Uit Vogels 03/2024 Foto van Marcel van Kammen / Nature in stock Dit jong steekt een weg over ergens in Friesland. Grutto's komen natuurlijk niet voor in de duinen, want het zijn echte weidevogels. De grutto is onze nationale vogel en helaas is het aantal afnemend. Maar deze [parmantige stapper' is zo leuk dat ik de foto van iemand anders in een ander gebied toch post!

Bont kroonkruid. Of kroonwikke, tamelijk zeldzaam maar eenmaal naar zijn zin, kan ie zich flink uitbreiden. Op het park groeien hij en zij op een helling bij de Kogelvanger. Hier samen met de blauwe ossentong. Verbazend toch, dat wanneer iets als zeldzaam bestempeld wordt, het ook gelijk veel mooier is. Het ultieme Livingstone-gevoel... En dat op het Kijkduinpark!   (Securigera varia)

Herwaardering van de iep, de Ulmus: zie het impossante exemplaar naast 28.  Er staat ook een prachtige kanjer bij 20! Dan vergeet ik even al die lastige worteluitlopers en zaailingen.  Iepen worden vaak aangetast door de iepenziekte. Oorzaak is een schimmel, die de sapstroom van de iep verstopt. Daardoor krijgt de boom onvoldoende vocht in de bladeren, die dan verwelken en bruin worden. Meestal wordt de schimmel door schorskevers overgebracht. Geen redden aan: k appen en afvoeren, om verdere verspreiding van de iepenziekte tegen te gaan.

  Wuivend duinriet en geel walstro op het heuveltje bij strandopgang 1,  met  Jacobskruiskruid en nog een paar toefjes slangenkruid op de voorgrond.  Het blauwe tijdperk gaat over in het gele! Ik heb een poosje staan kijken hoe dat duinriet beweegt in de wind: als een eenheid, het lijkt wel een soort vachtje. Duinriet kan grote oppervlakten koloniseren als er sprake is van stikstofdepositie vanuit de lucht. Dat is op het park wel het geval (Maasvlakte en Engeland). Daardoor kan duinriet oorspronkelijke plantengemeenschappen overwoekeren. Hopelijk houden ze zich hier een beetje gedeisd.  Ondertussen zijn deze  Calamagrostis epigejos en Galium verum toch prachtig om te zien!

Heggenrank. Overal op het park: Met 'kurkentrekkervormige' windingen die gebruikt worden om zich te hechten. Deze krullerige vorm ken ik trouwens ook van kabeltjes! Er bestaat een wetenschap (biomimetica) die probeert de natuur te imiteren voor menselijke toepassingen. Zoals bijvoorbeeld ook de klit of klis (Arctium lappa) de inspiratie is voor klittenband. De rode bessen van de heggenrank zijn trouwens giftig. (Bryonia dioica)