groenberichten Kijkduinpark

's Morgens om half 9. Foto van Hannette Knijnenburg

Ochtend in het maanlicht bij hoofdingang Kijkduinpark

Met die seizoenen blijft het wonderbaarlijk: nu al die kleuren geel, rood, brons en bruin, dan is alles een tijdje kaal en in het voorjaar komt het bladgroen weer fris groen terug!  Dat is de verwachting tenminste....

De meeste blaadjes zijn al gevallen, populieren zijn kaal en nu vooral de eik en iep nog! 

  Ook wel de veldesdoorn of Acer campestre genoemd. Een kleine, sterke, onopvallende boom, die ook vaak aangeplant wordt in plantsoenen omdat ie zo makkelijk te snoeien is. Op het park schittert ie nu met dit felgele herfstkleedje. Zelfs zonder zon valt ie op.

  Zwavelzwam Witte satijnvezelkop  Recentie van Gemma Venhuizen in de NRC over Het boek Paddenstoel & co van Geert-Jan Roebers. ' Een biologisch zelfhulpboek met opbeurende troostwoorden als donzig breeksteeltje en kleine poederparasol. (naast melancholische parels als sombere honingzwam en lorkenslijmkop) Uitgebreid gaat Roebers in op de mestminnende paddenstoelen, waaronder de zwartknopschimmel en het konijnenmestspikkelschijfje  ' Van zulke woorden word ik vrolijk en dan doen de benamingen van zwavelzwam naast de Haagse Beek en onze Kijkduinparkse witte satijnvezelkop, aardster en parelhoenchampignon het best goed.  Misschien kan ik dat konijnenmestspikkelschijfje ooit nog eens spotten, alleen voor de naam al!

Geen wind, geen regen, geen zon, geen rimpeltje in het water, geen wuif in de bomen, alleen goed grijs en wat drijvende wilgenblaadjes...

Er zijn een paar kleine tamme kastanjebomen op het Kijkduinpark. In de herfst is het blad van deze Castanea sativa opvallend diep bronskleurig! Tamme kastanjes kun je eten, als je ze uit die prikkelbolsters hebt gepeuterd. Eerst wel even poffen of roosteren. :-)

  Met lantaarnpaal 

 Esdoorns in een ecozone

  Op een vroege mistige ochtend.

 Met esdoornstammetjes, eikenopschot en rechts een uitgebloeide klis

De eikenbomen langs de Duinlaan laten nu ook beetje bij beetje hun blad vallen. Het is toch net de oprijlaan naar een groot landgoed?!

 In de vroege ochtend zicht op het park met hek en een uitgebloeide toorts.

  Mooi silhouet met die hoorntjes

Met de bladverliezende kardinaalsmuts, de Euonymus alatus in de hoofdrol. (Deze struik is toegevoegd aan de nieuwe plantenlijst).  Niet te verwarren met de wìlde kardinaalsmuts, de Euonymus europeus, met die  roze en rode  kardinaalsmutsjes. Ze zijn alletwee wel van dezelfde 'kardinaalsmutsfamilie'. Zo heet dat echt!  

  Bruin vangt ochtendzon. Populier, ook wel peppel, poppel of Populus genoemd. Of de voorgrond de bruine zaaddozen van de teunisbloemen. 

 Op het Kijkduinpark: mooi ding, mooie naam, maar NIET eetbaar! Ik kreeg gelijk reactie: àlle paddenstoelen zijn eetbaar, maar sommigen maar één keer!

Vanaf juli nog steeds in bloei op de stenen heuveltjes rondom de parkeerplaats bij de receptie: Verbena bonariensis. Een overblijvende plant; vaak tweejarig, met lange dunne blaadjes en een vierkante stengel. Een ijl, tenger aanzien, maar vergis je niet...

  Herfstig landschapje

De woningen schemeren een beetje door het struweel.  Waar vind je zo'n ruim opgezet vakantiepark in de Randstad met zoveel groen?! 

Na het zoveelste lesje biologie zie ik bij deze gewone klimop de mannelijke helmhokjes met stuifmeel. Dat zijn die klompjes op de steeltjes. Ze steken uit en zitten op de meeldraden. Middenin zit een soort toefje, het 'receptorvlak', een geweldig woord voor de stempel, het vrouwelijk deel. Dat is een beetje plakkerig en daar komt het stuifmeel terecht door òf de wind òf door insecten en dan kan een vruchtbeginsel ontstaan.  Zo laat in het seizoen is deze Hedera helix nog een grootleverancier voor nectar en stuifmeel. Bijen vliegen alleen nog als de temperatuur boven de 13 graden is. Hommels hebben een dikker jasje aan en dat ligt voor hen misschien anders.   

 O ok voor de wilg is het herfst...

 Vanmorgen in de schemer Birds in de mist.

Boven in de bloem zijn bijtsporen te zien van 'korttongige' hommels en bijen die niet binnendoor bij de nectar kunnen. Ze boren dan gewoon een gaatje in de bloem en 'stelen' zo de nectar. Zie het donkere randje rondom die gaatjes.  Hommels met een lange tong wurmen zich wèl door de bloem naar binnen en komen er weer achterwaarts uit geschuifeld. :-) Ze zitten dan onder het stuifmeel dat meegenomen wordt bij het bezoek aan de volgende smeerwortel. Dat zorgt voor bevruchting. Of ze nemen nectar en stuifmeel mee naar het nest als voedsel voor de larven. Deze gewone smeerwortel is inheems, (Symphytum officinale). Behalve wit zijn ze ook wel paars of oud roze.

Deze Amelanchier lamarckii staat even in volle kleurigheid te shinen in de herfstzon. Het krentenboompje houdt van neutrale tot licht zure (bossige) grond en in het pure schelpenzand zal het kwarren zijn. Beetje zon, beetje half schaduw en natuurlijk veel liefde. Daar doen ze/we het allemaal goed op!

Stel: op het Kijkduinpark groeien 200 esdoorns, die op borsthoogte een diameter hebben van meer dan 10 cm. Volwassen exemplaren dus, die vanwege hun voortplanting heel veel zaad produceren. Als ze nu allemaal tienduizend zaailingen loslaten, (in mijn beleving zijn het er heel veel meer), heb je over een jaar 1 miljoen nieuwe esdoorntjes van 10 cm hoog. Na 2 jaar zijn ze al 70 cm hoog (en dan nog nèt met de hand te verwijderen).  Daar denk ik dan aan als ik al die zaailingen wegmaai, bij elkaar hark, op veeg en afvoer. En d an heb ik het nog niet over berken, eiken en iepen met hùn nageslacht.  Een paar van die imposante esdoorns op het park, mogen van mij blijven. En ter geruststelling: ook oudere bomen krijgen met enige regelmaat een bodyscan. :-) 

Teunisbloemzaad is fijn vogelvoer voor kleine vogeltjes, zoals puttertjes, sijzen en vinken. Het is rijk aan oliehoudende zaadjes, ik laat ze maar staan in de komende winter. 

Op het park zie je hier en daar van die hoge, woeste donsbollen staan. Van veraf ziet het er stoffig uit, maar van dichtbij lijken ze een kroontje te hebben. (best een komische kombi). Zou daar de naam koninginnekruid vandaan komen? Eupatorium cannabinum is nu uitgebloeid maar in bloei hebben ze witte stempels en rode bloemhoofdjes.

Ze zijn er weer, vanuit Groenland of Siberië op doorreis naar de stranden in West-Afrika of Zuid-Afrika en er blijven er ook in West-Europa. In groepjes 'rol'rennen ze met die snelle pootjes langs de golven van de zee om te foerageren. Ze behoren tot de orde der steltloperachtigen. :-) Ik kreeg er maar eentje van iets dichterbij op de foto..., weliswaar met silhouet.

  Je zou bijna denken dat er brand is maar het is 'gewoon' de zonsopgang van vandaag.

  Hedera helix bloeit laat in het seizoen en is rijk aan nectar en vooral ook stuifmeel voor heel veel insecten. Deze gele torentjes gaan al bijna open. Van de BijenClub (https://bijenclub.com): 'Stuifmeel is een belangrijke voedselbron voor bijen, het levert eiwitten, koolhydraten, vetten, aminozuren en heel veel vitamines. De bijen maken er een soort papje van: 'bijenbrood'. Dat is het krachtvoer om in het voorjaar de larven mee groot te krijgen.' Dus nu dat stuifmeel verzamelen en opslaan! Vooruitziende blik en mooi voorraadbeheer.  Als de klimop echt in bloei staat, kom ik erop terug.

Deze boom is er vroeg bij met een mooi geel bladerdekje, beschenen door het ochtendzonnetje. Dan val je wel op!

De herfst komt eraan, dus zwammen- en paddestoelentijd: deze gekraagde aardster is de meest algemene aardster en groeit op zandige, relatief voedselrijke bodem (onder brandnetel of braam). En dat klopt! Ik zag dit stelletje precies op zo'n plek op het park.

  Waar loopt dit paadje?

Euonymus europaeus met oranje roze doosvruchten die op kardinaalsmutsen lijken.  Half mei zat de struik nog in de sluiers van de spinselmot en kijk nu eens!

Of grote zandkool. Eetbaar, wat scherper van smaak dan de gewone rucola. Toch zou ik het niet nuttigen vanwege de urine van vossen en honden. Op veel plekken in het park en de duinen te vinden.

Een mosje dat op kaal duinzand groeit. In de droge zomer zijn de blaadjes opgekruld en vormen ze een bruine mat. Wanneer de regen valt, gaan de duinsterretjes weer open en lichten dan fel groen op. 

Of witte abeel. (Populus alba). Ik zie vandaag vooral veel grijs: regen, lucht, wolken, zelfs de zee. Dan valt mijn oog op die enthousiast zwiepende abeel in de wind met die zilverachtige onderkant van het blad. Hoezo eentonig grijs?! De abeel kan ook een hoge, grote boom worden.

Op het park overal te zien en met tegenlicht helemaal een mooi ding. Niet in je haar krijgen want hij heet niet voor niks een klit (of klis). Zie blog 13 juli toen hij nog paars bloeide.

Deze tipula paludosa s teekt niet en is volstrekt ongevaarlijk. De larven heten emelten of engerlingen (goeie naam voor zo'n vies ding) en tasten fijne wortels aan, zoals grasjes in het gazon. Egels, mollen en vogels eten de emelten weer.

De groene wadi bij het begin van de Duinlaan, alsof het een gazonnetje is. Bedekt met een laag kroos: van die kleine, drijvende plantjes. Zo'n kroosdeken houdt wel licht en lucht tegen, wat invloed heeft op het leven in het water. Maar het is niet bedreigend, verdwijnt in het najaar vanzelf en vooral: het is niet te voorkomen, want een kroosje kan aan een kikker blijven hangen en zich zo weer verder verspreiden.  Een wadi bergt regenwater waarna het water infiltreert in de ondergrond. Zo helpt een wadi tegen wateroverlast en droogte. Het woord wadi is een afkorting van W ater A fvoer D rainage en I nfiltratie

Vanmorgen voelde ik me even die rijke bramenplukker uit het sprookjesboek van Godfried Bomans. Overal fonkelden waterdruppeltjes aan de duindoorns, alsof het parels zijn. Het lukt me niet om de schittering te vangen op de foto, maar het was er wel, overweldigend mooi! In dit 'sprookje' loopt het jammer genoeg niet goed af met de bramenplukker...  Redelijkerwijs verwacht ik dat zijn lot mij bespaard zal blijven. :-)

 BLOW ... in the wind

    Ik verbaas me elk jaar weer over de grote hoeveelheid zaden die in de esdoorn klaar hangen en heel graag een grote boom willen worden. Niet nog meer esdoorns op het park! Na de harde wind van gisteren dwarrelen deze helikoptertjes naar beneden. Ze zijn zo gebouwd dat ze langzaam vallen en de vliegcondities zorgen ervoor dat de wind de zaden verder kan verspreiden.

De bottels van de Rosa pimpinellifolia zijn eerst donkerrood en dan zwart. De roos heet tegenwoordig Rosa spinosissima. Toepasselijke naam voor de duinroos met langs de steel allemaal kleine stekeltjes. Overal op het park en in de duinen te vinden. Bloeit in juni en kennelijk in september een nabloei. Als dochter van een rozenkweker werd me al vroeg verteld dat rozen stekels hebben en geen doornen!  Verschil tussen doornen en stekels: een doorn is een vervormde tak die erg puntig eindigt. Als je een doorn zou afbreken, beschadig je de plant, net zoals je een takje afbreekt. Een stekel is een hard, scherp, uitgroeisel, waarvan de vaten niet direct verbonden zijn met de plant. Je kunt stekels makkelijk afbreken, zonder de plant te beschadigen.