groenberichten Kijkduinpark

 Huisje in het winterse landschap van Kijkduinpark

 Echt iets voor oudjaarsdag!

Bloem is bijna vergaan en daarbinnen zit het zwarte zaad dat weer in maart/ april kan ontkiemen, mits  het zaad op een kaal plekje valt

Inderdaad is er maar één oortje en daarom wordt deze geit zo genoemd door de verzorgers van zorgboerderij de Willemshoeve in Monster. Het andere oor is een tijdje geleden afgehapt door een grote loslopende hond. Vanmorgen kwam het busje met de verzorgers langs bij strandopgang 1 en de geiten en schapen kwamen gelijk enthousiast aangerend voor extra knabbels en vers water. Wat een goed werk!

Min 4, min 5 graden afgelopen nacht...  Gisteravond de mimosa in pot alsnog naar binnen gesjouwd. 

 In kerstsfeer.

  - Op de kortste dag van het jaar ging de zon onder boven het Solleveld -   Natuurlijk  afhankelijk van waar je staat, op welke breedtegraad je je bevindt en op welk halfrond. Daarbij gaat de zon helemaal niet onder, draait de zon niet om de aarde en staat de aardas ook nog uit het lood...  en tòch ging in mijn beleving op de kortste dag van het jaar de zon onder boven het Solleveld. 

  Beetje oud en nog steeds een mooi vormpje!

Bloeit gewoonlijk van mei tot juli en nu zag ik aan een bramenstruik (al of nog?) een paar bloemen en dat in december! Natuur in de war...  De meeldraden zijn goed te zien, net zoals bij een roos (is familie van elkaar).   Ik vergeet vaak de theorie dus nog maar weer es op een rijtje gezet:  Een meeldraad is een onderdeel van de mannelijke geslachtsorganen van een bloem, dat stuifmeel voortbrengt en bestaat uit een helmdraad en een helmknop, met gewoonlijk twee helmhokjes.  Het vrouwelijke gedeelte van de bloem is de S tamper en bestaat uit een  S tempel (plakkerig) en een S tijl. 

Op open plekken in de ecozone en langs de paden op het park zijn de lichtgroene rozetten van het voorjaarshelmkruid zichtbaar. Ze groeien in de randen van de bossen van het duingebied en zijn daarbuiten zeldzaam. In april/mei bloeit de Scrophularia vernalis met citroengele bloemen.    

  Groot dooiermos op een kale duindoorn. Het is een veelvoorkomend korstmos en herkenbaar aan zijn gele tot oranje kleur. Het is een indicator voor stikstofvervuiling (ammoniak) en leeft letterlijk van de lucht. Groot dooiermos komt voor in vervuilde gebieden (en stikstofgevoelige mossen nemen in aantal af). Ze groeit op basische ondergronden zoals droge schors, bomen, baksteen, cement en asfalt. Zouttolerant. De kleur is prachtig, maar jammer dat ze zich ook op het KDP thuis voelt.

Algemene éénjarige plant met subtiele bleekgele bloemetjes. Eenmaal uitgebloeid staat de Lapsana communis nog mooi te 'silhouetten'.

  Bij de opgeschoonde rand van de paddenpoel de Kogelvanger zagen we in de schemer een aantal pootafdrukken van een reetje. We hebben ùm natuurlijk nèt gemist!  Een ree is het kleinste inheemse hert in Nederland. Grootte: 60-90 cm, gewicht 15-30 kg (vergelijkbaar met een grote hond). 

Wanneer er een goed evenwicht is ontstaan in een paddenpoel, kan er in de winter een klein plukje riet blijven staan zodat allerlei beesten in het vroege voorjaar gelijk al plekjes vinden om in te kunnen schuilen.

Met lage zon zie je de stekeltjes goed rondom het zaadhoofd, waarin voedsel voor vogels zit, met name voor puttertjes. Deze Dipsacus is inheems, tweejarig dwz: eerste jaar vormt zich een rozet (blad en penwortel). In het tweede jaar gaat ie bloeien en wordt er zaad geproduceerd en sterft af. Daarna blijft er nog de hele winter een prachtig staketsel staan.

  Alsof het op de bodem van de zee groeit...

  Boven Kijkduinpark en nog even... en dan: 'Zie de maan schijnt door de bomen, makkers staakt uw wild geraas...'   (Dat laatste is trouwens sowieso een goed idee)

 Met dak, pad, ril en riet.

Groeit en bloeit makkelijk, tot ver in oktober met gele bloemen. Nu is het voor dit jaar klaar en zijn de verdroogde zaaddoosjes zichtbaar. Wachtend op een hoedje sneeuw of een randje rijp... Wordt vervolgd, hoop ik. Zo'n nestje is een goede overwinteringsplek voor kleine insecten. (Tanacetum vulgare)

... water in de sloot'. Oude weerspreuk, die meestal uitkomt omdat ochtendrood duidt op veel waterdamp in hogere luchtlagen. Dit kan een teken zijn dat er een neerslagzone nadert. En dat was vandaag zo: Een knàllend mooi begin van de dag en na een paar uurtjes kwam inderdaad de grijze regen.

Zulke prachtige, groene nerfjes in geel bladmoes met bruine randjes, op 10 graden in het tegenlicht van de ochtendzon... Einde herfst.  

Deze Cornus sanguinea bloeit in mei / juni en vaak een nabloei in november, Algemeen voorkomende struik, die vooral houdt van voedselrijke grond. Op het park staat hij op een paar plekken, maar hij heeft er niet echt veel zin in en staat een beetje te kwarren. Toch maar wel een prachtig bloementuiltje in knop georganiseerd. De twijgen en takken kleuren in de herfst en winter rood. 

De bessen van de Berberis vulgaris zijn klein, als een grote pinda. Een paar jaar geleden, tijdens het achterstallig onderhoud, zijn er veel zuurbessen aangeplant in de ecozones. De struik valt niet op in de herfst, maar eenmaal gespot, zie je ze op meerdere plekken groeien. Er zitten flinke dorens aan de boogvormige takken en in maart tot juni zit de struik vol gele bloemtrossen. Inheems. 

Op plekken waar bomen dicht op elkaar staan, is er weinig onderbeplanting omdat het zonlicht daar niet meer bij kan komen. In sommige delen op het park, is zo'n hol bos best mooi, met van die dikke stammen waar je onder de kronen door kunt kijken. Ook een fijne plek voor hyacintjes! In de ecologische zones en rondom de woningen is dit beeld meestal niet gewenst vanwege minder privacy, wortels bij het fundament van een woning, bladafval, overhangende takken etc. Door schaduw en een voedselrijke bodem woekeren bramen en brandnetels langs de randen en groeien er minder bloeiende struiken en kruiden die veel interessanter zijn voor vogels en insecten.  Behalve dat kappen geld kost, ben je ook niet zomaar af van een grote boom, die ondertussen gewoon lekker doorgroeit! (kapvergunning aanvragen voor bomen met een stam van meer dan 10 cm diameter op borsthoogte)  Ik kwam dit plaatje van Gerd-Jan Korte tegen nav plan en uitvoering achterstallig onderhoud en de grote kapronde van 1600 ...

Ach... wat jammer... ik denk gelijk aan de vos of een kat als de dader, maar het is misschien het werk van een ekster of kraai. Vaak pakken deze 'opportunistisch omnivoren' onhandige, zwakke of oude zangvogeltjes, zodat de sterkste en slimste exemplaren overblijven om zich het komend voorjaar voort te planten. Zo blijft de populatie gezond. Dus ook wel weer okee...

 Op de paddenpoel. 

  In de lage ochtendzon, samen met de kardinaalshoed (Euonymus alatus) en rechts een beetje geel blad dat nog aan de iep hangt.

  Opeens was het 19 november winters!

  Voor of tegen laten liggen van afgevallen blad?  Afgevallen bladeren moeten natuurlijk van het gras, anders komen er gele of kale plekken in vanwege schimmels of te weinig zonlicht. Maar hoe erg is dat eigenlijk? Die kale plekken geven ook weer ruimte voor allerlei bloeiende plantjes zoals bijvoorbeeld madeliefjes en klaver die meer te bieden hebben aan insecten dan een kort gemaaid grasveld.  Afgevallen blad onder bomen en struiken vormt in de winter een perfecte isolatielaag voor planten. En egels houden hun winterslaap in een winternest gemaakt van bladeren op een beschutte, rommelige plek. 'Onze' egel is uit het egelhuisje vertrokken en heeft zich nu gevestigd in een bladerenhoop. Een betere huisvesting is er niet!  Onder het afgevallen blad gaat ook nog een hele wereld schuil: die van de kleine beestjes. De wormen, spinnen en insecten zijn er beschut en eten de blaadjes op. Ze verteren die tot compost en zorgen zo op een natuurlijke manier voor bemesting ...

  Bij het zien van deze waterdruppeltjes denk ik weer aan het prachtige sprookje van Godfried Bomans 'De rijke bramenplukker'.    https://share.google/ gjSb9raPCFcgT6ZJq  (bewerkte versie, met de minder wrede afloop) 

Onze blauwe 'park' reiger is vast op jacht naar die ene lekkere pad, die zich nog niet heeft verstopt in de blubber. Nu het kouder wordt, eet de reiger ook graag mollen, muizen en grote insecten.

Deze Anchusa officinalis staat naast een antiparkeerpaaltje nog steeds enthousiast te bloeien. Vaste plant, inheems, houdt van zanderige kalk-en stikstofrijke bodem op een zonnig plekje. Dus helemaal thuis op 't KDP. Aantrekkelijk voor bijen en vlinders vanwege nectarrijke bloemen, alhoewel de meeste insecten bij een temperatuur van 10 tot 12 graden C niet meer vliegen en in winterslaap gaan. Ze koelen af en sommige insecten produceren zelf antivries.

Op het terras bij onze woning staat een kerstboompje in een pot te overzomeren zodat ie straks weer fris en fruitig kan aantreden. Opeens zat er een goudhaantje op een tak. Misschien dacht ie heel even dat ie in een naaldbomenbos was! :-) BNN VARA Vroege Vogels:  'Het goudhaantje staat bekend als het kleinste vogeltje van Nederland. Toch komen de meeste goudhaantjes die we in het najaar zien helemaal niet uit ons land, maar van veel verder. Jaarlijks steken tienduizenden goudhaantjes in een enkele nacht de Noordzee over vanaf het zuidelijkste puntje van Noorwegen, om vervolgens op Texel weer aan land te komen. Vanaf daar trekken ze verder, meestal naar Frankrijk. Erg indrukwekkend voor een vogeltje van slechts 9 centimeter (van snavel tot staartpuntje) en maar 4 tot 7 gram! Na zo’n tocht zijn goudhaantjes soms zo vermoeid dat ze doodop neerploffen op het eerste stukje land om aan te sterken. Maar normaal zijn het heel beweeglijke vogeltjes, die in groepjes leven en tussen de bl...

Phragmites australis is het grootste gras dat van nature in onze omgeving voorkomt. Het riet groeit langs oevers waar het zorgt voor zuurstof in het water met lange, holle wortels. Als je niet regelmatig ingrijpt, is een hele paddenpoel snel volgegroeid met dit hoge riet. Tegenwoordig zie je vaak dat de ene helft van een sloot wordt schoon gemaaid en de andere kant komt pas weer aan bod in het jaar erop, zodat er steeds schuilplekken voor beesten blijven bestaan. Is natuurlijk duurder in het onderhoud. Het riet groeit ook (enthousiast) op ruigtes, zoals op het park bij de Kogelvanger. 

Silhouet van een stern. Wat is het toch een goed ontwerp van de Architekten Kombinatie! 

  Bij de speeltuin, richting Solleveld, streek een zwerm vogels neer in een populier. Helaas vlogen de meesten alweer weg voordat ik een foto kon maken.  Onbegrijpelijk dat ze niet botsen als ze er samen zo'n vliegshow van maken. Ze  hebben geen leider en  schijnen alleen zeven buurvogels in de gaten te houden. 

De bloemen van het grijskruid zijn ongeveer 3-5 cm in doorsnee en bloeien tot laat in het najaar. Het is nog een voedselbron voor bijen en vlinders voordat deze zich 'inwinteren'. In close-up is dat bloemetje een snoepie en dat zie je er misschien niet vanaf als je er langsloopt.

Makkelijk te vinden paddenstoel. Het is een opruimer van dode plantenresten. Nog een flinke klus met al dat eikenblad! De inktdruppeltjes bevatten sporen waaruit weer nieuwe paddenstoelen kunnen ontstaan. 

Op het park bloeit nog van alles: teunisbloem (op de foto), madeliefje, salvia, grijskruid, dagkoekoeksbloem, witte dovenetel en vast nog meer. De herfst schuift op en is dit een gewone nabloei? Of denkt de natuur dat het alweer lente is vanwege de hoge temperaturen? 

Zonsopgang (na nacht met een supermaan) Er is vanmorgen veel rood. oranje, roze, bruin, lila en paars in de atmosfeer.

Een blik in een ecozone op het park met dat lage zonnetje op de esdoornstammen. Nog even genieten van 18 graden op 5 november 2025.   

Deze struik of lage boom (3 tot 6 meter) bloeit in juni met witte bloemen en vanaf augustus zie je deze bloedrode bessen hangen. Vanwege de bittere galsmaak worden de bessen niet gegeten door vogels. Pas na de vorst komt de lijster en de roodborst erop af, of een zeldzame pestvogel. De Viburnum opulus is inheems.

Die eiken groeien lekker door!  Gisteren heeft de hovenier blad geruimd en zo te zien gaat er nog vèèèèl meer blad vallen. 

Onderstaand is een artikel van Nature today.  https://www.naturetoday.com Kleine vos op hyacinth (Bron: Kars Veling) Biologische bloembollen nuttig voor vroege vlinders De Vlinderstichting 27-OKT-2025 - Het najaar is de tijd om bloembollen in je tuin of het openbaar groen te zetten. Na de winter komen de bloemen tevoorschijn en gaan bloeien. Ze zorgen voor voedsel voor vlinders en bijen in het vroege voorjaar. Overwinterende vlinders komen dan hongerig uit hun overwinteringsplek. Veel andere planten bloeien dan nog niet. Dit maakt de bloembollen extra waardevol voor deze vlinders. De dagpauwoog, kleine vos, citroenvlinder, gehakkelde aurelia en atalanta overwinteren allemaal als vlinder en komen in het vroege voorjaar tevoorschijn. Deze vlinders moeten dan nectar kunnen vinden, maar veel bloeit er nog niet. Nu bloembollen planten, betekent voedsel voor de vlinders in het vroege voorjaar. Veilige bloembollen In het najaar, van september tot in november, kunnen de bloembollen de gron...

De staken van teunisbloemen en toortsen trekken in de komende maanden zaadetende vogels aan, zoals vinken ( het puttertje ofwel  distelvink ) en mezen. De dikke doosvruchten zitten vol zaadjes, die door de uitwerpselen van vogels verspreid worden. Bij een stevige windvlaag wordt zaad ook gewoon rondgeslingerd. De staketsels zijn daarnaast fijne plekjes voor insecten om er bijvoorbeeld coconnetjes in te maken... te schuilen... te overwinteren...  Vandaar dat ze mogen blijven staan!