groenberichten Kijkduinpark

  Een van de reacties op de Volkskrantvraag naar je sociaal-emotionele noodplan voor 2026 was      

      h ttps://www.vogelbescherming.nl/tuinvogeltelling/hoe-werkt-het Het is januari en bijna zover: de Nationale Tuinvogeltelling! Met meer dan honderdduizend mensen in Nederland gaan wij vogels tellen. Ga er in het weekend van 30 januari tot en met 1 februari weer een half uurtje voor zitten en noteer welke soorten je ziet in je tuin of op je balkon. Hoe ging het ook alweer?  Dit korte filmpje  geeft een uitgebreide uitleg. Leuke en interessante voorbereidingstips Meld je alvast aan en ontvang handige herkenningstips, de laatste nieuwtjes, leuke quizvragen en exclusieve aanbiedingen. Zo krijg je direct 10% korting in onze webshop op biologisch vogelvoer, voersystemen, nestkasten en planten. Leuk, ik wil weer meedoen › Hier doe je het voor Dankzij de Tuinvogeltelling weten we bijvoorbeeld dat er jaarlijks in minder tuinen groenlingen worden geteld. Maar, we weten ook dat ze struiken missen om in te broeden. Er zijn meer opmerkelijke resultaten. 7 tref...

Deze Salvia pratensis met haar vierkante stengel  had van de  zomer  paarsblauwe bloemen.  De plant is meerjarig, wèl winterhard maar niet wintergroen. De veldsalie is inheems; dat zijn planten die van oorsprong in Nederland voorkomen. Zij trekken doorgaans meer bijen, vlinders, zweefvliegen en andere insecten aan dan uitheemse plantensoorten. Dat komt doordat inheemse planten en insecten in de loop van duizenden jaren goed op elkaar ingespeeld zijn.  Je hebt allerlei soorten salie, bijvoorbeeld d e echte salie of keukensalie ( Salvia officinalis) met haar grijsgroene fluweelachtige bladeren. Of de bossalie (Salvia nemorosa), alletwee komen ze van oorsprong uit  Zuid-en Zuid-Oost Europa. Uitheems dus, alhoewel de bossalie snel verwildert in Nederland.  Daarnaast hebben kwekers allerlei cultivars ontwikkeld, zoals salie met grotere bloemen of een compacter postuur.  Zo'n cultivar heeft vaak ook veel minder te bieden aan insecten. Dus liefst inheems...

Verdroogde bloemetjes van de Aster divaricatus. Opeens zie ik ze: allemaal kleine sterretjes die schitteren in het ochtendzonnetje. Waarschijnlijk gaan ze de komende vorstperiode niet overleven.  Vanitas is een terugkerend thema in de kunst, dat de vergankelijkheid van het aardse benadrukt. 

De Arum italicum groeide oorspronkelijk langs de Middellandse Zee en is in noordelijker streken eerst als sierplant gekweekt en later verwilderd. Wintergroen. De plant gedijt in de vochtige schaduw op bosachtige plaatsen op het park. Bijvoorbeeld: vanaf de slagboom langs het pad (191 en 184). Hou 'um in de gaten want de bloei in het voorjaar is onopvallend, maar de felgekleurde bessen in de herfst kun je niet missen.

Elk jaar ben ik weer verrast dat er opeens zoiets moois uit de kale, winterse aarde 'opplopt'. De Eranthis hyemalis is op ons park gespot en bloeit van januari tot maart op licht schaduwrijke plekken in humeuze kalkrijke grond. De bloem levert nectar voor vroege insecten.  Het is een knòlletje en geen bolletje. Het verschil zit in hun structuur: een bol bestaat uit vlezige bladeren (rokken) met daarin een miniatuurplantje en voedsel (ui, tulp etc) met een bovenkant en onderkant. Een knol is een verdikte wortel met voedsel en 'ogen' voor nieuwe groei, alle kanten op (aardappel, crocus etc).

Bij de Kogelvanger met silhouet boom, water en hekwerk Foto van Jeannette Spijker

 De  gewone sneeuwklokjes, nog in knop, maar toch ...  (Galanthus nivalis)

  De Rosa spinosissima met haar zwarte rozenbottel heeft vandaag een wit hoedje op!

In het kader van het groot groenonderhoud op het park is er drie jaar in een aantal ecozones nieuw struikgewas aangeplant, zoals wilde rozen, meidoorn, vlier, sleedoorn, gelderse roos etc. De meeste struiken zijn goed aangeslagen en afgelopen seizoen zat de groei er goed in! Zoals te zien, is er vrij dicht op elkaar aangeplant met de verwachting dat er altijd wel een paar struiken doodgaan. Met deze werkwijze hou je een dichte bossage en hoef je later geen extra werk te verrichten om weer nieuw plantgoed aan te vullen. 

Tussen bomen en struiken door lichten deze witte vlekken mooi op  

Door de wind ligt er dicht bij de kust minder sneeuw dan landinwaarts. Ook op het park.

Eind van de middag probeert de zon nog iets en verderop een sneeuwbui op zee. 5 januari 2026

Voor als het buiten toch te gortig is.... lekker met dit boek op de bank. Een aanrader! (Interview met Chloe Dalton in Buitenhof van 24 december, is te zien op YouTube).

 In de ecozones. 

 Een beetje sneeuw, een beetje ijs en een beetje licht...

Jaaaa, de bolletjes komen weer tevoorschijn! 1 januari 2026! Wat een goed begin van dit jaar. Ze ogen nog wat bleekneuzig omdat ze verstopt zaten onder het afgevallen blad. Elk jaar is er wèèr die verrassing dat - ondanks alles - dit ontluiken ook gewoon (?) doorgaat. Die blaadjes van de hondsdraf trekken zich sowieso niets aan van eventuele beperkingen.

 Huisje in het winterse landschap van Kijkduinpark

 Echt iets voor oudjaarsdag!

Bloem is bijna vergaan en daarbinnen zit het zwarte zaad dat weer in maart/ april kan ontkiemen, mits  het zaad op een kaal plekje valt

Inderdaad is er maar één oortje en daarom wordt deze geit zo genoemd door de verzorgers van zorgboerderij de Willemshoeve in Monster. Het andere oor is een tijdje geleden afgehapt door een grote loslopende hond. Vanmorgen kwam het busje met de verzorgers langs bij strandopgang 1 en de geiten en schapen kwamen gelijk enthousiast aangerend voor extra knabbels en vers water. Wat een goed werk!

Min 4, min 5 graden afgelopen nacht...  Gisteravond de mimosa in pot alsnog naar binnen gesjouwd. 

 In kerstsfeer.

  - Op de kortste dag van het jaar ging de zon onder boven het Solleveld -   Natuurlijk  afhankelijk van waar je staat, op welke breedtegraad je je bevindt en op welk halfrond. Daarbij gaat de zon helemaal niet onder, draait de zon niet om de aarde en staat de aardas ook nog uit het lood...  en tòch ging in mijn beleving op de kortste dag van het jaar de zon onder boven het Solleveld. 

  Beetje oud en nog steeds een mooi vormpje!

Bloeit gewoonlijk van mei tot juli en nu zag ik aan een bramenstruik (al of nog?) een paar bloemen en dat in december! Natuur in de war...  De meeldraden zijn goed te zien, net zoals bij een roos (is familie van elkaar).   Ik vergeet vaak de theorie dus nog maar weer es op een rijtje gezet:  Een meeldraad is een onderdeel van de mannelijke geslachtsorganen van een bloem, dat stuifmeel voortbrengt en bestaat uit een helmdraad en een helmknop, met gewoonlijk twee helmhokjes.  Het vrouwelijke gedeelte van de bloem is de S tamper en bestaat uit een  S tempel (plakkerig) en een S tijl. 

Op open plekken in de ecozone en langs de paden op het park zijn de lichtgroene rozetten van het voorjaarshelmkruid zichtbaar. Ze groeien in de randen van de bossen van het duingebied en zijn daarbuiten zeldzaam. In april/mei bloeit de Scrophularia vernalis met citroengele bloemen.    

  Groot dooiermos op een kale duindoorn. Het is een veelvoorkomend korstmos en herkenbaar aan zijn gele tot oranje kleur. Het is een indicator voor stikstofvervuiling (ammoniak) en leeft letterlijk van de lucht. Groot dooiermos komt voor in vervuilde gebieden (en stikstofgevoelige mossen nemen in aantal af). Ze groeit op basische ondergronden zoals droge schors, bomen, baksteen, cement en asfalt. Zouttolerant. De kleur is prachtig, maar jammer dat ze zich ook op het KDP thuis voelt.

Algemene éénjarige plant met subtiele bleekgele bloemetjes. Eenmaal uitgebloeid staat de Lapsana communis nog mooi te 'silhouetten'.

  Bij de opgeschoonde rand van de paddenpoel de Kogelvanger zagen we in de schemer een aantal pootafdrukken van een reetje. We hebben ùm natuurlijk nèt gemist!  Een ree is het kleinste inheemse hert in Nederland. Grootte: 60-90 cm, gewicht 15-30 kg (vergelijkbaar met een grote hond). 

Wanneer er een goed evenwicht is ontstaan in een paddenpoel, kan er in de winter een klein plukje riet blijven staan zodat allerlei beesten in het vroege voorjaar gelijk al plekjes vinden om in te kunnen schuilen.

Met lage zon zie je de stekeltjes goed rondom het zaadhoofd, waarin voedsel voor vogels zit, met name voor puttertjes. Deze Dipsacus is inheems, tweejarig dwz: eerste jaar vormt zich een rozet (blad en penwortel). In het tweede jaar gaat ie bloeien en wordt er zaad geproduceerd en sterft af. Daarna blijft er nog de hele winter een prachtig staketsel staan.

  Alsof het op de bodem van de zee groeit...

  Boven Kijkduinpark en nog even... en dan: 'Zie de maan schijnt door de bomen, makkers staakt uw wild geraas...'   (Dat laatste is trouwens sowieso een goed idee)

 Met dak, pad, ril en riet.

Groeit en bloeit makkelijk, tot ver in oktober met gele bloemen. Nu is het voor dit jaar klaar en zijn de verdroogde zaaddoosjes zichtbaar. Wachtend op een hoedje sneeuw of een randje rijp... Wordt vervolgd, hoop ik. Zo'n nestje is een goede overwinteringsplek voor kleine insecten. (Tanacetum vulgare)

... water in de sloot'. Oude weerspreuk, die meestal uitkomt omdat ochtendrood duidt op veel waterdamp in hogere luchtlagen. Dit kan een teken zijn dat er een neerslagzone nadert. En dat was vandaag zo: Een knàllend mooi begin van de dag en na een paar uurtjes kwam inderdaad de grijze regen.

Zulke prachtige, groene nerfjes in geel bladmoes met bruine randjes, op 10 graden in het tegenlicht van de ochtendzon... Einde herfst.  

Deze Cornus sanguinea bloeit in mei / juni en vaak een nabloei in november, Algemeen voorkomende struik, die vooral houdt van voedselrijke grond. Op het park staat hij op een paar plekken, maar hij heeft er niet echt veel zin in en staat een beetje te kwarren. Toch maar wel een prachtig bloementuiltje in knop georganiseerd. De twijgen en takken kleuren in de herfst en winter rood. 

De bessen van de Berberis vulgaris zijn klein, als een grote pinda. Een paar jaar geleden, tijdens het achterstallig onderhoud, zijn er veel zuurbessen aangeplant in de ecozones. De struik valt niet op in de herfst, maar eenmaal gespot, zie je ze op meerdere plekken groeien. Er zitten flinke dorens aan de boogvormige takken en in maart tot juni zit de struik vol gele bloemtrossen. Inheems. 

Op plekken waar bomen dicht op elkaar staan, is er weinig onderbeplanting omdat het zonlicht daar niet meer bij kan komen. In sommige delen op het park, is zo'n hol bos best mooi, met van die dikke stammen waar je onder de kronen door kunt kijken. Ook een fijne plek voor hyacintjes! In de ecologische zones en rondom de woningen is dit beeld meestal niet gewenst vanwege minder privacy, wortels bij het fundament van een woning, bladafval, overhangende takken etc. Door schaduw en een voedselrijke bodem woekeren bramen en brandnetels langs de randen en groeien er minder bloeiende struiken en kruiden die veel interessanter zijn voor vogels en insecten.  Behalve dat kappen geld kost, ben je ook niet zomaar af van een grote boom, die ondertussen gewoon lekker doorgroeit! (kapvergunning aanvragen voor bomen met een stam van meer dan 10 cm diameter op borsthoogte)  Ik kwam dit plaatje van Gerd-Jan Korte tegen nav plan en uitvoering achterstallig onderhoud en de grote kapronde van 1600 ...