groenberichten Kijkduinpark

Op het park overal te zien en met tegenlicht helemaal een mooi ding. Niet in je haar krijgen want hij heet niet voor niks een klit (of klis). Zie blog 13 juli toen hij nog paars bloeide.

Deze tipula paludosa s teekt niet en is volstrekt ongevaarlijk. De larven heten emelten of engerlingen (goeie naam voor zo'n vies ding) en tasten fijne wortels aan, zoals grasjes in het gazon. Egels, mollen en vogels eten de emelten weer.

De groene wadi bij het begin van de Duinlaan, alsof het een gazonnetje is. Bedekt met een laag kroos: van die kleine, drijvende plantjes. Zo'n kroosdeken houdt wel licht en lucht tegen, wat invloed heeft op het leven in het water. Maar het is niet bedreigend, verdwijnt in het najaar vanzelf en vooral: het is niet te voorkomen, want een kroosje kan aan een kikker blijven hangen en zich zo weer verder verspreiden.  Een wadi bergt regenwater waarna het water infiltreert in de ondergrond. Zo helpt een wadi tegen wateroverlast en droogte. Het woord wadi is een afkorting van W ater A fvoer D rainage en I nfiltratie

Vanmorgen voelde ik me even die rijke bramenplukker uit het sprookjesboek van Godfried Bomans. Overal fonkelden waterdruppeltjes aan de duindoorns, alsof het parels zijn. Het lukt me niet om de schittering te vangen op de foto, maar het was er wel, overweldigend mooi! In dit 'sprookje' loopt het jammer genoeg niet goed af met de bramenplukker...  Redelijkerwijs verwacht ik dat zijn lot mij bespaard zal blijven. :-)

 BLOW ... in the wind

    Ik verbaas me elk jaar weer over de grote hoeveelheid zaden die in de esdoorn klaar hangen en heel graag een grote boom willen worden. Niet nog meer esdoorns op het park! Na de harde wind van gisteren dwarrelen deze helikoptertjes naar beneden. Ze zijn zo gebouwd dat ze langzaam vallen en de vliegcondities zorgen ervoor dat de wind de zaden verder kan verspreiden.

De bottels van de Rosa pimpinellifolia zijn eerst donkerrood en dan zwart. De roos heet tegenwoordig Rosa spinosissima. Toepasselijke naam voor de duinroos met langs de steel allemaal kleine stekeltjes. Overal op het park en in de duinen te vinden. Bloeit in juni en kennelijk in september een nabloei. Als dochter van een rozenkweker werd me al vroeg verteld dat rozen stekels hebben en geen doornen!  Verschil tussen doornen en stekels: een doorn is een vervormde tak die erg puntig eindigt. Als je een doorn zou afbreken, beschadig je de plant, net zoals je een takje afbreekt. Een stekel is een hard, scherp, uitgroeisel, waarvan de vaten niet direct verbonden zijn met de plant. Je kunt stekels makkelijk afbreken, zonder de plant te beschadigen.

In mijn beleving hangen ze er opeens: bijvoorbeeld deze beauties bij de eerste strandopgang. De mooiste rozenbottels groeien aan wilde (botanische) rozen zoals op de foto waarschijnlijk de hondsroos.  (Rosa canina)

Giftige bessen van de heggenrank Vaak hangen ze hoog in de boom of in een struik met stekels en doornen. Geen jam van maken dus. Opfrissertje: Op bovenstaande foto de bloemetjes van de heggenrank. Zie blog van 3 juli.  Wat een cyclus en volgend jaar weer (hoop ik).

  Bij het trapveldje staat een hele kolonie Erigeron canadensis met daarachter bijna uitgebloeide teunisbloemen. Deze fijnstraal houdt van kale zanderige plekjes waar in gerommeld is, zaait zich snel uit maar is niet opgewassen tegen andere overblijvende plantensoorten en vormt dus geen bedreiging voor oorspronkelijke inheemse soorten. Al sinds de 17e eeuw vanuit Noord-Amerika in Europa.

Zeedistel met daarachter het rozet van de teunisbloem, waarvan het blad verkleurt doordat het chlorofyl (groene kleur van het blad) zich in de herfst terugtrekt en hoe meer andere bladkleuren dan zichtbaar worden.

Als ik nu over het park loop, krijg ik af en toe een zweem van zoete bloemetjes geur in mijn neus. Heerlijk! Het is de olijfwilg met haar onopvallende kleine bloemetjes, die ook nog eens een mooi vormpje hebben. September is hèt gloriemoment voor deze saaie lorrebos. De struik moet dan niet bewerkt zijn met de heggeschaar want dan zijn de meeste bloemetjes er jammer genoeg af geschoren. Elaeagnus ebbingei, wintergroen en kan 2 tot 4 meter hoog en breed worden. Groot dus!

  Nèt niet meer vol.

Op een zwarte toorts. Wat een oog, het lijkt wel een grote koptelefoon. Het verschil tussen een juffer en een libel: De juffer is vaak kleiner dan de libel. Bij de juffer zijn de vleugels dichtgeklapt op de rug als hij/zij stilzit en een libel heeft de vleugels juist openstaan wanneer hij/zij stilzit. Nog een verschil: de bolle ogen van een juffer zitten aan weerszijden van de kop en bij de libel zitten de ogen bovenop de kop. Nog eens goed kijken bij een volgende ontmoeting. (libel of libelle zijn alletwee juist.)

Op weg naar de milieustraat, zie ik dit inkijkje in een ecologische zone. Mooi! Diverse struiken geven voedsel en beschutting aan dieren en er is geen dòòrkijkje meer naar andere duinvilla's. Missie geslaagd.

  Afgelopen zaterdag met een groepje eigenaren de strijd aangebonden met de sterk woekerende dijkviltbraam. Ze vormen hoge ondoordringbare koepels die alle andere beplanting overgroeit. Een groot verschil met de dauwbraam die thuishoort in de duinen met haar kleine doorntjes en mooie berijpte bramen. Zie blog 5 augustus.

 Nèt even droog, op weg naar een duik in zee. Met de schaapgeiten in het zonnetje.

Met een beetje geluk kun je de bloem zien openen. Dat gaat namelijk binnen een paar minuten. Van oorsprong uit Noord-Amerika. Ben je toch niet een beetje inheems als je vanaf de 17e eeuw in Europa bent? Bloeit al vanaf juni, met elke keer weer een nieuwe bloem, van onder naar boven, dus we hebben gelukkig nog een paar bloemen te gaan. Oenothera biennis.

De ecozones worden aangepakt door de hoveniers van Hoek. In het Eikensfeergebied (tussen Duin- en Parklaan) liggen allemaal hoopjes braam, iep, brandnetel die straks naar P4 gaan! Mooi zo!

  Omslag van het weer. Regen en regenboog over de Maasvlakte.

Zo'n oranje kunstwerkje gezien op het park? Onder struiken of bomen, vaak i n de lichte schaduw, op matig voedselrijk en kalkrijk duinzand?  Het zijn de bessen van de aronskelk. De Flora van Nederland beschrijft de bestuiving van de aronskelk met prachtige begrippen zoals 'de knots en de ketel'. Dan kijk ik toch weer met ontzag naar die oranje bessen op een stokje. 'De aronskelk gebruikt niet de warmtestraling van de zon, maar gebruikt zelfgemaakte brandstof om gedurende de nachtelijke uren in zijn rechtopstaande paarskleurige knots binnen het grote witte omhullend bloembladeren eigen gemaakte brandstof te oxideren. Zowel de warmte als aasgeur trekt motvliegjes aan. Als de vliegjes in de richting van de centrale knots van de aronskelk vliegen, botsen ze ertegen aan en vallen versuft naar beneden waar ze terechtkomen in de ketel waarin de vrouwelijke bloemen rijp zijn en staan te bloeien. Boven de ketel staan twee rijen haren naar beneden gebogen, zodat de vliegjes niet ...

Uitzicht op het Kijkduinpark vanaf de tweede strandopgang met uitgebloeide jacobskruiskruid. De huisjes zijn nèt niet te zien.

2 september 2024 om 7.06

Deze week zagen we de (waarschijnlijk de boom-) marter voorbij lopen op de klimopsnelweg van het hoge hekwerk rondom het park. Mooi beestje en een lief snuitje, maar ook een roofdier dat kleine konijntjes opeet. Voor mensen zijn ze niet gevaarlijk. Voor je auto soms wel, want ze kunnen de kabels door knagen. Foto van Sanne te Pas

    Zonnende duindoornbessen van de Hippophae rhamnoides:. Als je de bessen wilt oogsten, knip je zo'n takje af en legt 'um in de vriezer. Na 24 uur kun je ze zo van de tak schudden.  Alleen de vrouwelijke planten dragen bessen. Een mannelijke plant moet natuurlijk wel in de buurt staan om te bevruchten.  Merels, winterkoningen, heggenmussen eten graag duindoornbessen. Ook goed voedsel voor kramsvogels en koperwieken die langs de kust op doorreis zijn naar het noorden. Nu maar wachten tot ze komen.

Kom ik terug van de boodschappen en kijk ik naar rechts, achter de plantenbakken langs naar dit prachtige veldje wildernis. Zo vlakbij huis en hoe langer ik kijk, hoe meer ik zie. Met een eikenstam op de voorgrond, duinriet en verderop enthousiast iepenopschot.

  De boven het water uitstekende 'sparretjes' van de Lidsteng, Hippuris vulgaris, groeit in de paddenpoel op het park. Een goede zuurstofleverancier en het water is helder.  Vlgs de kenners heeft de vijver een goede oppervlaktespanning en dat zorgt ervoor dat schaatsrijders op het water kunnen lopen. Nooit aan gedacht dat zoiets ook nog bestaat...  Schaatsrijders maken vooral met hun middelste poten een roeibeweging. Zo heb je al een aantal takken van sport bij elkaar in een insect van 1 cm groot! Ze hebben trouwens ook leuke verrekijkersoogjes. Ik kijk nu wel heel anders naar die beestjes!                             

  Vanmorgen vroeg, nog ongerept...

Rosa rugosa:  Toch lastig met die invasieve exoten: Ik vind zo'n rimpelroos eigenlijk wel mooi, maar door massale aanplant en verwildering vormt ze nu een groot probleem in de duinen. Het is een agressieve groeier die inheemse vegetatie verdringt.  De rimpelroos maakt worteluitlopers en vogels eten de rozenbottels en poepen de zaden over grote afstanden weer uit. Als gevolg hiervan kan de soort snel grote gebieden gaan domineren.

Robinia pseudoacacia is zijn volle naam... Kijk ik gisteravond uit het raam en zie ik dit!!! Toch te mooi?! Drukt wel het asfalt van het pad omhoog (daar kunnen de duindoorn en iep trouwens ook wat van). Deze Robinia wordt als invasieve exoot beschouwd en dat zie ik: overal worteluitlopers en zaailingen, die ik steeds verwijder omdat ze andere inheemse beplanting verdringen. Bloeit in mei uitbundig met zacht-witte bloemen. Op termijn zal ie weggaan en zolang kijk ik er nog met veel plezier naar.  FLORON is onder de noemer tuinernietin.nl bezig met een database aanleggen met soorten die een vervanger zouden kunnen vormen voor risicovolle exoten.

Uitzicht op het Solleveld, gezien vanaf het duin bij de Kogelvanger. Minor thing is het hekwerk, dat denk ik gewoon weg. 

 Wat een goeie kleur hebben die b essen van de Prunus spinosa! Wrang en zuur van smaak en ze worden pas min of meer lekker (?) als de vorst eroverheen is geweest of na een nachtje in de diepvries.

Van het muskuskaasjeskruid. (Malva moschata) Wat vind ik die zaaddoosjes mooi van vorm. Hier zie je ook goed hoe ze zich openen en zich uitzaaien.  

  Gezien vanaf het kleine paadje naar de strandopgang

  Gewoon biggenkruid in een 'gewoon' ongemaaid grasveldje.

Deze Amerikaanse krentenboom heeft de herfst al in haar blad. De naam zegt het al: een niet-woekerende 'exoot'. Vanwege de grote sierwaarde is dit krentenboompje toch toegevoegd aan de plantenlijst. Ze wordt hoogstens 5 meter hoog, houdt van een zonnige of half schaduwrijke plek, bloeit in april en heeft een prachtige herfstkleur. Op het kale kalkrijke duinzand heeft ze het moeilijk. Op een meer bossige omgeving gedijt ze goed. De Amelanchier lamarckii  

In deze tijd worden de uitgebloeide toortsen van die bruine staken, dor en met lomp koolachtig blad. Ze hangen soms scheef en ze zien er een beetje lorrebossig uit. Ik vind ze  nu niet mooi. Ook al zijn ze wel inheems en vol duizenden zaden waar insecten en vogels op afkomen, ook in de winter. Maar opeens zag ik hun prachtige silhouet in het tegenlicht van de avondzon. Ze staan er zo fier bij in hun niet-mooi zijn!  Nee, ik haal ze (nog) niet weg.

Bij sneeuwbessen denk ik gelijk aan die PVC buizen voor de elektrische bedrading om die bessen in te stoppen en dan tegen het raam van de buurvrouw uit te blazen. Dan werd ze boos en dat was nou juist ontzettend stimulerend. Dat was niet goed (wel leuk)  en ik wil niemand op een idee brengen... Want de sneeuwbes groeit ook op het Kijkduinpark, vooral richting Solleveld. Het zijn sterke struiken met ondergrondse worteluitlopers, die snel groeien. 1 tot 2 meter hoog. Ze maken flinke bossages en dat geeft schuilplekjes voor de fauna. Jammergenoeg verdringt de sneeuwbes de aanwezige inheemse ondergroei. Sneeuwbessen zaaien zich ook uit omdat vogels de bessen opeten en verderop weer uitpoepen. Daar gaan ze ook weer groeien. Ook in natuurgebieden zou het jammer zijn als deze invasieve exoot zich daar thuis gaat voelen en de boel gaat overnemen. Symphoricarpus albus 

Het bessen-bottels-vruchtentijdperk breekt weer aan!  In de ecozones komt deze jonge lijsterbes al boven de bramen en brandnetels uit. Die gaat 't hier wel doen! De lijsterbes (Sorbus aucuparia) is een kleine inheemse boom met een transparante kroon en de naam zegt het al: de lijster en ook merel, koperwiek, kramsvogel en spreeuw zijn dol op de bessen. Dus erg lang zullen ze niet blijven hangen.  

    Het ruwe blaadje van de iep (Ulmus) zit aan de ene kant wat verder aan het steeltje vast dan aan de andere kant.    (Vak)termen zoals 'de ongelijke bladvoet', 'slaapmossen', 'wortelsnelwegen', 'sjoemelgroen' maken mij nieuwsgierig naar wat ze uit willen drukken. 'Iepenopschot' mag ook wel in het rijtje (zie foto onderaan).  Iepen groeien snel en maken ook lange, horizontale, taaie wortels. Op allerlei plekken schiet er een nieuwe loot uit die wortel omhoog, die zich in een paar jaar weer tot een grote struik / boom gaat ontwikkelen, en natuurlijk ook weer hetzelfde kunstje uithaalt. Ze verdringen daarbij andere beplanting. Het is een arbeidsintensieve klus op het park om 'de iep' in toom te houden.  Als je er eenmaal oog voor krijgt, kun je ze moeilijk niet meer niet zien!  Dus let op! Een volwassen iep is trouwens indrukwekkend mooi, zie de exemplaren naast 20 en 28. Iepenopschot

Hypericum perforatum, dat laatste wijst op de piepkleine gaatjes in de blaadjes.  Een makkelijke vaste plant, die van zon houdt en vrolijk bloeit rond het Sint-Jansfeest / midzomerfeest op 24 juni, de tijd van de langste dag. Een blij feest met bloemenkransen, zang, dans en een Sint-Jansvuur dat op de 23ste juni al begint. Wordt vooral gevierd op de Vrije School.  Zou het ook iets zijn voor het Kijkduinpark? Het sint-janskruid groeit hier wel...

  Of duinbraam. Laagblijvende struik, de vrucht is wasachtig berijpt en de loten blijven laag bij de grond, sappig en zuur, inheems en okee! In tegenstelling tot de dijkviltbraam, een invasieve bramensoort. De bladloten kunnen wel 4-8-12 meter lang worden. Agressief ding want hij verdringt inheemse plantensoorten met woekerende manshoge 'koepels'.  Er zijn wel 220 soorten bramen in Nederland en de ene braam is de andere niet. Meer valt te lezen in het boek Bramenland geschreven door drie batologen. (bramendeskundigen): Haveman, Bijlsma en Reutelingsperger. 

Geen tuin , maar duin landschap!   Zelfs op een bewolkt moment is dit uitzicht prachtig.