groenberichten Kijkduinpark

Vanaf juli nog steeds in bloei op de stenen heuveltjes rondom de parkeerplaats bij de receptie: Verbena bonariensis. Een overblijvende plant; vaak tweejarig, met lange dunne blaadjes en een vierkante stengel. Een ijl, tenger aanzien, maar vergis je niet...

  Herfstig landschapje

De woningen schemeren een beetje door het struweel.  Waar vind je zo'n ruim opgezet vakantiepark in de Randstad met zoveel groen?! 

Na het zoveelste lesje biologie zie ik bij deze gewone klimop de mannelijke helmhokjes met stuifmeel. Dat zijn die klompjes op de steeltjes. Ze steken uit en zitten op de meeldraden. Middenin zit een soort toefje, het 'receptorvlak', een geweldig woord voor de stempel, het vrouwelijk deel. Dat is een beetje plakkerig en daar komt het stuifmeel terecht door òf de wind òf door insecten en dan kan een vruchtbeginsel ontstaan.  Zo laat in het seizoen is deze Hedera helix nog een grootleverancier voor nectar en stuifmeel. Bijen vliegen alleen nog als de temperatuur boven de 13 graden is. Hommels hebben een dikker jasje aan en dat ligt voor hen misschien anders.   

 O ok voor de wilg is het herfst...

 Vanmorgen in de schemer Birds in de mist.

Boven in de bloem zijn bijtsporen te zien van 'korttongige' hommels en bijen die niet binnendoor bij de nectar kunnen. Ze boren dan gewoon een gaatje in de bloem en 'stelen' zo de nectar. Zie het donkere randje rondom die gaatjes.  Hommels met een lange tong wurmen zich wèl door de bloem naar binnen en komen er weer achterwaarts uit geschuifeld. :-) Ze zitten dan onder het stuifmeel dat meegenomen wordt bij het bezoek aan de volgende smeerwortel. Dat zorgt voor bevruchting. Of ze nemen nectar en stuifmeel mee naar het nest als voedsel voor de larven. Deze gewone smeerwortel is inheems, (Symphytum officinale). Behalve wit zijn ze ook wel paars of oud roze.

Deze Amelanchier lamarckii staat even in volle kleurigheid te shinen in de herfstzon. Het krentenboompje houdt van neutrale tot licht zure (bossige) grond en in het pure schelpenzand zal het kwarren zijn. Beetje zon, beetje half schaduw en natuurlijk veel liefde. Daar doen ze/we het allemaal goed op!

Stel: op het Kijkduinpark groeien 200 esdoorns, die op borsthoogte een diameter hebben van meer dan 10 cm. Volwassen exemplaren dus, die vanwege hun voortplanting heel veel zaad produceren. Als ze nu allemaal tienduizend zaailingen loslaten, (in mijn beleving zijn het er heel veel meer), heb je over een jaar 1 miljoen nieuwe esdoorntjes van 10 cm hoog. Na 2 jaar zijn ze al 70 cm hoog (en dan nog nèt met de hand te verwijderen).  Daar denk ik dan aan als ik al die zaailingen wegmaai, bij elkaar hark, op veeg en afvoer. En d an heb ik het nog niet over berken, eiken en iepen met hùn nageslacht.  Een paar van die imposante esdoorns op het park, mogen van mij blijven. En ter geruststelling: ook oudere bomen krijgen met enige regelmaat een bodyscan. :-) 

Teunisbloemzaad is fijn vogelvoer voor kleine vogeltjes, zoals puttertjes, sijzen en vinken. Het is rijk aan oliehoudende zaadjes, ik laat ze maar staan in de komende winter. 

Op het park zie je hier en daar van die hoge, woeste donsbollen staan. Van veraf ziet het er stoffig uit, maar van dichtbij lijken ze een kroontje te hebben. (best een komische kombi). Zou daar de naam koninginnekruid vandaan komen? Eupatorium cannabinum is nu uitgebloeid maar in bloei hebben ze witte stempels en rode bloemhoofdjes.

Ze zijn er weer, vanuit Groenland of Siberië op doorreis naar de stranden in West-Afrika of Zuid-Afrika en er blijven er ook in West-Europa. In groepjes 'rol'rennen ze met die snelle pootjes langs de golven van de zee om te foerageren. Ze behoren tot de orde der steltloperachtigen. :-) Ik kreeg er maar eentje van iets dichterbij op de foto..., weliswaar met silhouet.

  Je zou bijna denken dat er brand is maar het is 'gewoon' de zonsopgang van vandaag.

  Hedera helix bloeit laat in het seizoen en is rijk aan nectar en vooral ook stuifmeel voor heel veel insecten. Deze gele torentjes gaan al bijna open. Van de BijenClub (https://bijenclub.com): 'Stuifmeel is een belangrijke voedselbron voor bijen, het levert eiwitten, koolhydraten, vetten, aminozuren en heel veel vitamines. De bijen maken er een soort papje van: 'bijenbrood'. Dat is het krachtvoer om in het voorjaar de larven mee groot te krijgen.' Dus nu dat stuifmeel verzamelen en opslaan! Vooruitziende blik en mooi voorraadbeheer.  Als de klimop echt in bloei staat, kom ik erop terug.

Deze boom is er vroeg bij met een mooi geel bladerdekje, beschenen door het ochtendzonnetje. Dan val je wel op!

De herfst komt eraan, dus zwammen- en paddestoelentijd: deze gekraagde aardster is de meest algemene aardster en groeit op zandige, relatief voedselrijke bodem (onder brandnetel of braam). En dat klopt! Ik zag dit stelletje precies op zo'n plek op het park.

  Waar loopt dit paadje?

Euonymus europaeus met oranje roze doosvruchten die op kardinaalsmutsen lijken.  Half mei zat de struik nog in de sluiers van de spinselmot en kijk nu eens!

Of grote zandkool. Eetbaar, wat scherper van smaak dan de gewone rucola. Toch zou ik het niet nuttigen vanwege de urine van vossen en honden. Op veel plekken in het park en de duinen te vinden.

Een mosje dat op kaal duinzand groeit. In de droge zomer zijn de blaadjes opgekruld en vormen ze een bruine mat. Wanneer de regen valt, gaan de duinsterretjes weer open en lichten dan fel groen op. 

Of witte abeel. (Populus alba). Ik zie vandaag vooral veel grijs: regen, lucht, wolken, zelfs de zee. Dan valt mijn oog op die enthousiast zwiepende abeel in de wind met die zilverachtige onderkant van het blad. Hoezo eentonig grijs?! De abeel kan ook een hoge, grote boom worden.

Op het park overal te zien en met tegenlicht helemaal een mooi ding. Niet in je haar krijgen want hij heet niet voor niks een klit (of klis). Zie blog 13 juli toen hij nog paars bloeide.

Deze tipula paludosa s teekt niet en is volstrekt ongevaarlijk. De larven heten emelten of engerlingen (goeie naam voor zo'n vies ding) en tasten fijne wortels aan, zoals grasjes in het gazon. Egels, mollen en vogels eten de emelten weer.

De groene wadi bij het begin van de Duinlaan, alsof het een gazonnetje is. Bedekt met een laag kroos: van die kleine, drijvende plantjes. Zo'n kroosdeken houdt wel licht en lucht tegen, wat invloed heeft op het leven in het water. Maar het is niet bedreigend, verdwijnt in het najaar vanzelf en vooral: het is niet te voorkomen, want een kroosje kan aan een kikker blijven hangen en zich zo weer verder verspreiden.  Een wadi bergt regenwater waarna het water infiltreert in de ondergrond. Zo helpt een wadi tegen wateroverlast en droogte. Het woord wadi is een afkorting van W ater A fvoer D rainage en I nfiltratie

Vanmorgen voelde ik me even die rijke bramenplukker uit het sprookjesboek van Godfried Bomans. Overal fonkelden waterdruppeltjes aan de duindoorns, alsof het parels zijn. Het lukt me niet om de schittering te vangen op de foto, maar het was er wel, overweldigend mooi! In dit 'sprookje' loopt het jammer genoeg niet goed af met de bramenplukker...  Redelijkerwijs verwacht ik dat zijn lot mij bespaard zal blijven. :-)

 BLOW ... in the wind

    Ik verbaas me elk jaar weer over de grote hoeveelheid zaden die in de esdoorn klaar hangen en heel graag een grote boom willen worden. Niet nog meer esdoorns op het park! Na de harde wind van gisteren dwarrelen deze helikoptertjes naar beneden. Ze zijn zo gebouwd dat ze langzaam vallen en de vliegcondities zorgen ervoor dat de wind de zaden verder kan verspreiden.

De bottels van de Rosa pimpinellifolia zijn eerst donkerrood en dan zwart. De roos heet tegenwoordig Rosa spinosissima. Toepasselijke naam voor de duinroos met langs de steel allemaal kleine stekeltjes. Overal op het park en in de duinen te vinden. Bloeit in juni en kennelijk in september een nabloei. Als dochter van een rozenkweker werd me al vroeg verteld dat rozen stekels hebben en geen doornen!  Verschil tussen doornen en stekels: een doorn is een vervormde tak die erg puntig eindigt. Als je een doorn zou afbreken, beschadig je de plant, net zoals je een takje afbreekt. Een stekel is een hard, scherp, uitgroeisel, waarvan de vaten niet direct verbonden zijn met de plant. Je kunt stekels makkelijk afbreken, zonder de plant te beschadigen.

In mijn beleving hangen ze er opeens: bijvoorbeeld deze beauties bij de eerste strandopgang. De mooiste rozenbottels groeien aan wilde (botanische) rozen zoals op de foto waarschijnlijk de hondsroos.  (Rosa canina)

Giftige bessen van de heggenrank Vaak hangen ze hoog in de boom of in een struik met stekels en doornen. Geen jam van maken dus. Opfrissertje: Op bovenstaande foto de bloemetjes van de heggenrank. Zie blog van 3 juli.  Wat een cyclus en volgend jaar weer (hoop ik).

  Bij het trapveldje staat een hele kolonie Erigeron canadensis met daarachter bijna uitgebloeide teunisbloemen. Deze fijnstraal houdt van kale zanderige plekjes waar in gerommeld is, zaait zich snel uit maar is niet opgewassen tegen andere overblijvende plantensoorten en vormt dus geen bedreiging voor oorspronkelijke inheemse soorten. Al sinds de 17e eeuw vanuit Noord-Amerika in Europa.

Zeedistel met daarachter het rozet van de teunisbloem, waarvan het blad verkleurt doordat het chlorofyl (groene kleur van het blad) zich in de herfst terugtrekt en hoe meer andere bladkleuren dan zichtbaar worden.

Als ik nu over het park loop, krijg ik af en toe een zweem van zoete bloemetjes geur in mijn neus. Heerlijk! Het is de olijfwilg met haar onopvallende kleine bloemetjes, die ook nog eens een mooi vormpje hebben. September is hèt gloriemoment voor deze saaie lorrebos. De struik moet dan niet bewerkt zijn met de heggeschaar want dan zijn de meeste bloemetjes er jammer genoeg af geschoren. Elaeagnus ebbingei, wintergroen en kan 2 tot 4 meter hoog en breed worden. Groot dus!

  Nèt niet meer vol.

Op een zwarte toorts. Wat een oog, het lijkt wel een grote koptelefoon. Het verschil tussen een juffer en een libel: De juffer is vaak kleiner dan de libel. Bij de juffer zijn de vleugels dichtgeklapt op de rug als hij/zij stilzit en een libel heeft de vleugels juist openstaan wanneer hij/zij stilzit. Nog een verschil: de bolle ogen van een juffer zitten aan weerszijden van de kop en bij de libel zitten de ogen bovenop de kop. Nog eens goed kijken bij een volgende ontmoeting. (libel of libelle zijn alletwee juist.)

Op weg naar de milieustraat, zie ik dit inkijkje in een ecologische zone. Mooi! Diverse struiken geven voedsel en beschutting aan dieren en er is geen dòòrkijkje meer naar andere duinvilla's. Missie geslaagd.

  Afgelopen zaterdag met een groepje eigenaren de strijd aangebonden met de sterk woekerende dijkviltbraam. Ze vormen hoge ondoordringbare koepels die alle andere beplanting overgroeit. Een groot verschil met de dauwbraam die thuishoort in de duinen met haar kleine doorntjes en mooie berijpte bramen. Zie blog 5 augustus.

 Nèt even droog, op weg naar een duik in zee. Met de schaapgeiten in het zonnetje.

Met een beetje geluk kun je de bloem zien openen. Dat gaat namelijk binnen een paar minuten. Van oorsprong uit Noord-Amerika. Ben je toch niet een beetje inheems als je vanaf de 17e eeuw in Europa bent? Bloeit al vanaf juni, met elke keer weer een nieuwe bloem, van onder naar boven, dus we hebben gelukkig nog een paar bloemen te gaan. Oenothera biennis.

De ecozones worden aangepakt door de hoveniers van Hoek. In het Eikensfeergebied (tussen Duin- en Parklaan) liggen allemaal hoopjes braam, iep, brandnetel die straks naar P4 gaan! Mooi zo!

  Omslag van het weer. Regen en regenboog over de Maasvlakte.

Zo'n oranje kunstwerkje gezien op het park? Onder struiken of bomen, vaak i n de lichte schaduw, op matig voedselrijk en kalkrijk duinzand?  Het zijn de bessen van de aronskelk. De Flora van Nederland beschrijft de bestuiving van de aronskelk met prachtige begrippen zoals 'de knots en de ketel'. Dan kijk ik toch weer met ontzag naar die oranje bessen op een stokje. 'De aronskelk gebruikt niet de warmtestraling van de zon, maar gebruikt zelfgemaakte brandstof om gedurende de nachtelijke uren in zijn rechtopstaande paarskleurige knots binnen het grote witte omhullend bloembladeren eigen gemaakte brandstof te oxideren. Zowel de warmte als aasgeur trekt motvliegjes aan. Als de vliegjes in de richting van de centrale knots van de aronskelk vliegen, botsen ze ertegen aan en vallen versuft naar beneden waar ze terechtkomen in de ketel waarin de vrouwelijke bloemen rijp zijn en staan te bloeien. Boven de ketel staan twee rijen haren naar beneden gebogen, zodat de vliegjes niet ...

Uitzicht op het Kijkduinpark vanaf de tweede strandopgang met uitgebloeide jacobskruiskruid. De huisjes zijn nèt niet te zien.

2 september 2024 om 7.06

Deze week zagen we de (waarschijnlijk de boom-) marter voorbij lopen op de klimopsnelweg van het hoge hekwerk rondom het park. Mooi beestje en een lief snuitje, maar ook een roofdier dat kleine konijntjes opeet. Voor mensen zijn ze niet gevaarlijk. Voor je auto soms wel, want ze kunnen de kabels door knagen. Foto van Sanne te Pas