groenberichten Kijkduinpark

Zaadjes van de winterakoniet.  ' De natuur is de leermeesteres van de kunst'. Zo prachtig ingenieus ontvouwd! Ik ben diep onder de indruk.

Nu zijn het kleine witte bloemetjes en dat worden dan in het najaar van die oranje rode mutsjes. Dus nog een hele ontwikkeling te gaan!  

  Ze zijn er weer: de spinselmot of stippelmot, het is een kleine nachtvlinder die gemeenschappelijke webben maakt. Hierin vindt de verpopping plaats. Die spinsels zijn taai en geven bescherming tegen vijanden. De rups is kaal en heeft geen irriterende haren zoals bij de eikenprocessierups. Op het park zitten ze vaak in de kardinaalsmuts, die niet dood gaat van dit bezoek, ook al wordt de struik kaal gegeten. Als die rupsen eenmaal uitgevlogen zijn, loopt de kardinaalsmuts gewoon weer uit.  Nachtvlinders en motten zijn voedsel voor vogels en vleermuizen. Ze spelen ook een belangrijke rol bij de bestuiving en dragen zo bij aan de voortplanting van planten. Nu ik dit weet, kijk ik iets anders tegen deze 'vieze dingen' aan. 

De eik komt nu ook in blad. De slanke hangende sliertjes vormen de mannelijke bloemen. Ze laten hun stuifmeel los in de lucht. De vrouwelijke bloemen zitten op dezelfde eik en zien eruit als rode bloemknopjes tussen de bladeren en takken. Vangen maar ... zodat er in de herfst kleine eikeltjes aan de boom groeien.

  Grote tegenstelling van blauwe fijne hyacintjes met die dikke donkere iepenstam. 

Uit Heukels' Flora van Nederland: ' Het is niet meer mogelijk om het onderscheid tussen wilde en door verwildering ontstane populaties weer te geven. Ik dacht dat de enige inheemse wilde akelei een diep paarsblauwe kleur heeft, maar roodpaarse, roze en witte bloemen kunnen ook wild of verwilderd zijn. Als ze het naar hun zin hebben, zaaien ze zich vanzelf uit. Kalkrijke grond, (dus ook in de duinen) en een beetje schaduw voor deze Aquilegia vulgaris. Alleen hommels en vlinders met een lange roltong kunnen bij de nectar. Op de gele meeldraden van de bloem zijn de helmhokjes zichtbaar en daar wordt het stuifmeel gevormd. Meer biologie laat ik er nu maar niet op los.

Rondom dit plukje dovenetel groeit de grote brandnetel. Het verschil tussen deze twee 'netels' is nu goed te zien en natuurlijk altijd te voelen. :-) De brandnetel (Urtica) heeft grof en donkergroen blad. Ook bloeit de brandnetel later met onbeduidende sliertjes. De witte bloemen van de dovenetel (Lamium) worden nu druk bezocht door bijen en hommels.

Deze reiger loopt al uren bij de paddenpoel rond. Ik geloof niet dat reigers kunnen likkebaarden maar deze heeft vast wel weet van de padden-en kikker kraamkamer. 

In de paddenpoel krioelt het nu van de dikkopjes. Vooral aan de schuine kant in het ondiepe water waar de zon op schijnt.  Over ongeveer 6 weken zijn het kikkers. Ik denk/hoop dat de reiger nog wel even langskomt...

Op de foto zijn deze bloeiende blauwe bolletjes een beetje vaag maar in het echt zijn ze met zijn allen prachtig. Ze zijn op allerlei plekken op het park te vinden. Bijvoorbeeld achter het receptiegebouw en langs de Duinlaan tegenover de eerste milieustraat. Gaat het zien!

Glechoma hederacea. Een kruipend bodembedekkertje dat graag het gazon in wil, mits daar schaduw is. Daar is ie meestal niet zo welkom, maar in deze ecozone gedijt ie goed.

Bellis perennis. Waarschijnlijk is meer naar achteren nieuw gazon aangebracht, daar groeien de madeliefjes (nog) niet.

  Op de schoorsteen van villa 2 zat een vermoeid ooievaars mannetje, volgens de kenners. Hij heeft daar een nachtje uitgerust en is de volgende ochtend weer vertrokken. Het was ook nog volle maan, dus kereltje ooievaar was goed te zien. Gaaf! Wat komen er op het Kijkduinpark toch bijzondere gasten...  Foto's: Joy van den Berghe  

Ze zijn er weer! Terug uit Afrika. We hebben ze vanmorgen gehoord met hun gevarieerde wijsjes. Nachtegalen zingen 's nachts maar ook de hele dag door en zijn moeilijk te spotten. Ze broeden in het lage struweel van takken, bramen en brandnetels aan de buitenrand van het park richting zee en Solleveld. Daar vinden ze op de grond voedsel en bescherming. Door de oprukkende ruigte in de duinen nam hun aantal toe. Op sommige plekken in de duinen worden struiken geweerd om de verruiging tegen te gaan en de verstuiving een kans te geven, zodat er landinwaarts hogere duinen kunnen ontstaan. Zie de kerven richting Monster. Het aantal nachtegaal broedparen neemt daardoor logischerwijs af. Het houdt nauw en een pleidooi voor variatie. Als voorbeeld: konijnen graven holletjes in een zanderige bodem, met als gevolg dat naast gras ook struiken en bomen geen kans krijgen om te ontkiemen en het duingebied open en dynamisch blijft. De (roodborst) tapuit broedt in oude konijnenholen, maar als er min...

Verschillende tinten groene lenteblaadjes... en er is nog zoveel meer!

Er is zoveel te zien op het park dat nu al lekker bloeit, of op ontluiken staat. Soms een beetje achteloos, ergens in de berm en dan toch voluit staan te voorjaarshelmkruiden!  De Scophularia vernalis groeit in randen van bossen in het duingebied en wordt door bijen bezocht vanwege de overvloedige nectar.  

Halverwege de Duinlaan, opzij van het elektriciteitshuisje groeit de kleine Nonea lutea tegen de helling. Immigrant uit Rusland en voor het eerst gespot in Nijmegen langs de spoorbaan (1995). Op Waarneming.nl kun je zien dat hij (nog) sporadisch voorkomt in Nederland. Een exoot dus en even afwachten of ie invasief is.  De zaaddozen van dit plantje worden wel baby's in een slaapzakje genoemd.

In februari waren deze zaaddoosjes nog de gele bloemetjes van het winterakonietje.(Eranthis hyemalis). Nu barsten ze eerdaags open en dan vallen de zaden op de grond. Volgend jaar dus nog meer akonietjes! (mits niet 'weggeschoffeld' of opgegeten). Daarnaast kunnen de kleine bruine knolletjes zich ondergronds ook vermeerderen. Dus als ze het eenmaal naar hun zin hebben, blijven ze wel.

Vanmorgen zagen we 'um op het park: net terug uit de Sahel, de gekraagde roodstaart. (Foto van de Vogelbescherming). Naast alle àndere mooie vogeltjes: staartmezen, puttertjes, koolmezen, pimpelmezen, heggenmusjes, tuinfluiters, roodborsten, tjiftjafjes, zanglijsters, grote lijsters, bonte spechten, merels, eksters, gaaien en kraaien, kauwtjes, houtduiven, uilen en ik hoor af en toe het ijle geroep van de buizerd. Nu is het nog even wachten op de nachtegaal. Leuke app om vogelgeluiden te leren herkennen: Merlin

Dit exemplaar groeit in de speeltuin onder het plateau van de kabelbaan; inheems en zeer algemeen. De roze stengeltjes vallen op en even dacht ik dat het om een bloemetje ging, maar dat is wit en komt nog! (Claytonia perfoliata)

  In de diepe paddenpoel achterin het park (de Kogelvanger) zie je nu plakkaten kikkerdril. Heerlijk warm plekje voor de kikkerkraamkamer. De groene derrie zijn draadalgen en worden 'flap' genoemd. Dat ontstaat door ophoping van rottend organisch materiaal zoals bladeren en afgestorven waterplanten. Het zonlicht kan niet meer doordringen in de onderlaag van het water. Daardoor gaan zuurstof waterplanten dood en wordt zo'n vijver in de zomer een stinkend poeltje. 

Dit kleine, altijd groene kruipertje kan flink woekeren, maar vormt wel een mooi tapijtje, dat de bodem bedekt. Hondsdraf (Glechoma hederacea) bloeit nu met paarsblauwe bloemetjes en is een belangrijke voedselbron voor solitaire bijen.   

  Meidoorngroen, sleedoornwit en hemelsblauw

De iep bloeit voordat er blad aan de boom zit. Ik heb helaas de bloei van de rode bloemetjes gemist en nu zie ik al toefjes frisgroene zaden zitten. Later verdrogen ze en worden lichtbruin, waarna de wind ze verspreidt. Overal vind je dan de zogenaamde iepencentjes. En weer daarna... al die zaailingen, zoals nu van de esdoorn ook te zien is.

Weer zo'n lief bolletje: Chionodoxa. Helder blauw met stralend wit oogje. Je hebt ze ook in 't wit en roze, klein, middel en groot. Is geschikt voor verwildering want zaait zich gemakkelijk uit. Na de bloei de plant laten afsterven en het loof pas verwijderen als het blad helemaal afgestorven is.

  Zacht groen licht vanwege zon door verse meidoornblaadjes. 

Het wateroppervlak van de paddenpoel borrelt behoorlijk van leven. 's Avonds is het een komen (en gaan?) van padden die uit de begroeiing te voorschijn komen en oversteken naar de vijver om te paren.

Tussen de bloemen van de populier zag ik die twee oogjes boven het water uitsteken. Toen ie wegzwom, bleek er sprake van een innig duo. Dat is een voordeel van een heldere paddenpoel. Voor mij dan...

Op een aantal plekken op het park kun je akonietjes vinden tussen het afgevallen blad. Ook zag ik plekken met anemoontjes. Goed voor een speurtocht, maar niet te lang mee wachten. 😁

In de ecologische zones is een aantal jonge esdoorns en iepjes weggehaald. Zo komt er weer licht op de grond en daardoor kan de onderbegroeiing zich ontwikkelen. Ook wordt voorkomen dat er straks te veel dikke bomen staan, waarvoor dan wèl een kapvergunning nodig is. Tot een diameter van 10 cm op borsthoogte hoeft dat niet. Uitdunnen hoort bij het regulier onderhoud en wordt uitgevoerd door de hovenier want niet àlle jonge bomen moeten weg natuurlijk.  Ik vroeg me af waarom die stronkjes op deze hoogte zijn afgezaagd? Onze hovenier: "Je kunt met de schep langs het stammetje de uitlopers heel makkelijk afsteken. En zou te zijner tijd de stobbenfrees langskomen, dan zijn die stronken snel terug te vinden. Nòg een voordeel: geen zand in de motorzaag". Nu begrijp ik die stronkjes wel. Een stobbenfrees heeft een verticaal ronddraaiende schijf waarop puntige beitels bevestigd zijn, zodat de stronk/stobbe èn de wortels stuk gemaakt worden, om te voorkomen dat de boom opnieuw uitl...

Als je goed kijkt, zie je dat de knoppen dikker worden. In het botanische jargon aangeduid als  schuivende knoppen. Het eerste lentegroen komt eraan, zoals hier bij de duindoorn, de Hippophae rhamnoides. Zie ook die scherpe doorns of doornen . Deze takdoorns breken moeilijk af, want ze zijn met vaten verbonden met het inwendige van de tak.  Stekels zijn uitstulpingen van de opperhuid, niet verbonden via vaatbundels en breken gemakkelijk af. Zoals bijvoorbeeld bij rozen. Doornroosje zou eigenlijk Stekelroosje moeten heten, maar dat straalt iets anders uit, toch?   

Ik vermoed dat deze narcissen denken: ' HUH, wat zien we hier nu!!?'   Ze staan er zo nieuwsgierig, trots en fier bij...  De rokjes lijken ook op de oren van een cocker spaniel die uit een rijdend autoraampje steken. Deze gecultiveerde narcissen zijn niet inheems en mens-de-kweker heeft er aan gesleuteld om meer wenselijke (?) eigenschappen te telen. Het proces van selecteren/veredelen kan ten koste gaan van andere eigenschappen van een plant; waarschijnlijk zal deze narcis nu geen nectar of stuifmeel meer leveren voor insecten. Draagt dus weinig bij aan het in stand houden van een ecosysteem, behalve dat ik van alles beleef aan dit mini keukenhof.

Zo'n mooi, dun, klein, porseleinblauw bloempje! Deze Scilla siberica komt oorspronkelijk uit Zuidoost-Europa en Klein-Azië en niet uit Siberië, zegt Heukels' Flora van Nederland. Net als het sneeuwklokje is dit stinsen bolletje al eeuwen ingeburgerd in West-Europa. Niet te verwarren met de wilde boshyacint, want die bloeit later. Dit hyacintje groeit op plekken met halfschaduw en kalkhoudende grond zoals bosranden, buitenplaatsen, in de binnenduinrand zoals op het Kijkduinpark. Ze verwilderen makkelijk als ze het naar hun zin hebben, hier op de foto aan de voet van een esdoorn. 

Nog een wit bloemetje vandaag: de Anemone nemorosa. De wortelstokken kruipen in losse, humeuze grond voort. Ze kwam tevoorschijn in een boshoekje bij het weghalen van het oude blad. Later zag ik er meer, maar ik vind die allereerste toch de grootste kick!

Nog meer witte bloemetjes bij de ingang van het park, zoals deze kerspruim (?) bij P4. Of is het toch een bejaarde sleedoorn...? Die kan wel 6 meter hoog worden.

De Prunus spinosa bloeit nèt voordat er blad aan de struik zit (in tegenstelling tot de meidoorn) en heeft flinke stekels, prikkeldraad 'avant la lettre'. Deze dichte groeiwijze biedt bescherming aan kleine zoogdieren, vogels en insecten. De sleedoorn heeft een natuurlijke uitstraling en doet het goed in een wilde 'haag', zoals op sommige plekken op het park langs de paden. Vroeg vliegende vlinders, bijen, hommels en vliegen komen op de bloei af.

Omdat de meidoorn steeds vroeger gaat uitlopen, zou de naam veranderd kunnen worden in aprildoorn . Klinkt nog wat onwennig voor deze Crataegus monogyna.

Vanmorgen 6.21  Het is nu de tijd niet van ' Zie de maan schijnt door de bomen ', maar de tekst is wel het hele jaar door van toepassing. 'Mits er nog geen blaadjes aan de bomen hangen', merkte mijn slimme anonieme meelezer op.

Groenvrijwilligers hebben dit stuk bij de slagboom tegenover 112 grotendeels 'ontbraamd'. Er zijn bolletjes van wilde hyacintjes en sneeuwklokjes ingeplant en straks kunnen de mieren hun werk gaan doen om die zaden te verspreiden. Allemaal een kwestie van een lange adem en geduld. Volgend jaar ga ik ervan uit dat het weer lente wordt :-) en kunnen we het resultaat van onze inspanningen oogsten.

Op een aantal plekken op het park, zoals hier achter het receptiegebouw, komen ze weer tevoorschijn: de wilde boshyacintjes. Zo'n bruingrijs gebiedje is opeens groen. Nog een maandje wachten en het is blauw.

De mierenbroodjes zijn kleine, witte, vette, zoete aanhangsels aan de zaden van sommige plantensoorten, zoals het sneeuwklokje. Mieren zijn er dol op. Ze slepen dat hele zaadje mee naar hun nest. Op die manier wordt het sneeuwklokje verspreid. Niet alle transporten gaan goed en er blijft onderweg ook wel eens wat liggen   Het groene bolletje boven het rokje van het sneeuwklokje is het (beginnend) zaad. Dat gaat verder rijpen en geel worden. De zaden worden zwaarder en gaan doorbuigen naar de aarde.  Dit proces wordt vervolgd!

  Blijft een mooi winter-ochtend-beeld na lichte vorst in de nacht. En dan te weten dat het 's middags gewoon   lente is. D e staketsels zijn afgelopen winter een goede schuilplaats geweest voor insecten. Nu mogen ze in elkaar zakken en verdwijnen. Er komt ruimte voor nieuw!  

Er bot van nu van alles uit en als je goed kijkt, zie je aan bomen en struiken een spektakel van knopjes en toefjes. Ze lagen natuurlijk allemaal al te wachten totdat het maart werd. Deze knoppen zijn van de krent, de Amelanchier lamarckii. Begin april staat ie te bloeien!