groenberichten Kijkduinpark

  Je kunt winterakonietjes eenvoudig vermeerderen door een pol na de bloei te delen en direct terug te planten, onder bladverliezende bomen of struiken in humusrijke grond. Net zoals bij de sneeuwklokjes en de wilde hyacinten. Je kunt ze ook zaaien door de verse zaden na de bloei te verspreiden. Duurt wel drie jaar voordat zo'n knolletje of bolletje gaat bloeien. Als ze het naar hun zin hebben, zaaien ze zichzelf uit. Laat het loof volledig afsterven om energie op te slaan voor het volgende jaar. (Eranthis hyemalis) 

Elk jaar denk ik weer dat het mooie lichtgroen in de iep de bladeren zijn, maar het zijn de zaden! En dan komt de esdoorn ook nog!

Het lijkt wel of er een schimmel op zit... Het bleek de achterkant van de omgekrulde bladeren van de klis te zijn, een wilde plant (waar mensen niet aan geknutseld hebben). Als een plant biologisch, zonder bestrijdingsmiddelen, is gekweekt, kan het om een wilde plant gaan maar ook om een cultivar.  Een cultivar i s geen natuurlijke soort maar veredeld of geselecteerd door de mens, vanwege wenselijke eigenschappen, zoals bloemkleur, groeiwijze of ziekteresistentie. Als gevolg daarvan is er vaak voor vogels en insecten minder te halen bij cultivars en meer bij wilde planten. Deze zijn ook beter aangepast aan hun natuurlijke omgeving.

                                                                                                        De zandmotor.   Foto: Esther Hessing Een aanrader!   21.03.2026 – 13.09.2026   Museum Panorama Mesdag In  DRIFT. Duin tot Doggersbank  brengen 22 hedendaagse kunstenaars verleden, heden en toekomst samen rond één urgente vraag: hoe verhoudt de mens zich tot de natuur? De tentoonstelling is geïnspireerd op het gedachtegoed van Hendrik Willem Mesdag en Sientje Mesdag-van Houten. In 1881 vroegen zij met hun beroemde Panorama van Scheveningen al aandacht voor het behoud van het Seinpostduin. Deze tentoonstelling nodigt uit om opnieuw en met andere ogen, naar de Noordzee en het kustlandschap te kijken. Va...

  Bijna geen konijn meer te zien op het park en jaren terug was dat heel anders. Er zijn een aantal oorzaken: Het gaat landelijk ook slecht met de populatie vanwege het VHS en myxomatose virus. Daarnaast is het park minder 'leeg' en minder 'wild' geworden. Er worden meer woningen permanent bewoond en meestal wordt de begroeiing rondom de woning gecultiveerd en heeft dan waarschijnlijk minder te bieden aan konijnen. Daarnaast zijn er (meer) loslopende huisdieren, zoals poezen die graag op konijntjes jagen. Ook de vos lust er wel eentje. Ondanks alles zijn er langs de paden 'proefgraafjes' te zien en dat betekent dat het konijn er nog wel is! Ze graven met hun grote nagels in los zand om te oefenen en uiteindelijk om op een rustig plekje een hol te maken.  Moeilijk te benaderen, maar ze was er vanmorgen, voordat ze mij zag en weghuppelde!

De bruine vrouwtjes kikker legt haar eitjes van maart tot juni in de ondiepe kant van de poel, waar het water relatief warm is. Ik zag de klompen glibberige gelei met daarin wel duizenden zwarte puntjes: de eitjes en ze groeien binnen enkele weken uit tot kikkervisjes. Dennis van RAVON (Reptielen, Amfibieen, Vissen Onderzoek Nederland) komt af en toe kijken bij 'onze' poel en vertelt over het wel en wee van de kamhagedis, de pad en de kikker. Ik vind ze eigenlijk een beetje griezelig, maar door zijn enthousiasme wordt dat (ietsje) minder. 

In de ecozones zijn plukjes wit te zien van de bloeiende sleedoorn. De nieuwe aanplant van drie jaar terug is goed aangeslagen en de struiken zijn nu ongeveer twee meter hoog. 

 Zacht en zonnig licht op meidoornblad. 

  Opeens zie ik ze overal in de bomen hangen: heel veel katjes: grijze en gele in de wilgen en rode van de populier. Met een loep bekeken, zijn ze allemaal verschillend. Naast de verspreiding van stuifmeel door insecten, wordt er ook stuifmeel verspreid door de wind. Deze windbestuivers hebben geen aantrekkelijke bloemblaadjes of geur nodig, omdat ze geen insecten hoeven te lokken. Bijvoorbeeld: hazelaar, berk, els, eik, diverse grassoorten, granen en een den. Als je gevoelig bent voor hooikoorts, is dit vast al heel bekend...

Overal zie je van die plukjes bloeiende dovenetel. Het is een vroege voedselbron voor insecten en wordt vaak gezien als onkruid en 'onkruid moet weg'. Ook wel jammer... Lamium purpureum

Met de snuit tussen de meeldraden van de bloeiende wilgenkatjes om nectar (voor energie) en stuifmeel (voor eiwitten voor de larven) te verzamelen. Hommels 'trillen' stuifmeel los uit de bloemen, wat zorgt voor het luide gezoem. Er blijft nogal wat stuifmeel aan hun poten en het bontjasje hangen, waarmee ze van bloem naar bloem vliegen. Zo wordt het stuifmeel verspreid en dat zorgt voor de bevruchting van planten. Dankzij het behaarde lichaam zijn het zeer efficiënte bestuivers, die al vroeg in het voorjaar bij koud en bewolkt weer vliegen. Ze steken niet.

'Mannetjes-wilg' met gele katjes. De boom is tweehuizig, dwz dat mannelijke en vrouwelijke bloemen op aparte exemplaren groeien. Voor bevruchting en zaadvorming zijn beide geslachten in de buurt nodig. ('vrouwtjes-wilg' heeft grijze katjes). Salix caprea.

Genoten van een ànder prachtig park! Op de foto's: Palm House met kersenbloesem, een gazon madeliefjes en een paadje door de (nog niet bloeiende) wilde hyacinten naar een veldje geel speenkruid. Mooie afwisseling van aangelegde tuinen en 'landschap' met een natuurlijke uitstraling.

De aandoenlijke oogjes van een pad Uit mijn hart gegrepen en prachtig verwoord in een column van Ellen Deckwitz in de NRC van 9 maart 2026: ' Afgelopen week voelde ik me vanwege al het wereldnieuws behoorlijk somber en angstig maar dat is natuurlijk niet hetzelfde als zwak, en zo stapte ik maandagavond op de fiets om iets goeds te gaan doen. Met de lente vangt immers ook een van de gevaarlijkste seizoenen voor bepaalde diersoorten aan.  Voor wie het niet weet: ieder voorjaar ontwaken kikkertjes, salamanders en padden uit hun winterslaap om vervolgens, in de beschutting van de schemering, naar grote vijvers of meren te trekken, alwaar het tijd is voor Netflix en chill. Helaas moeten vele dorps- en stadsamfibieën daarvoor vaak een weg oversteken, met talloze verkeersdoden als gevolg. Gelukkig telt ons land inmiddels meerdere paddenwerkgroepen. Clubjes vrijwilligers die de beestjes uit steegjes, voortuintjes of van de stoep halen, ze de weg over helpen en ten slotte veilig b...

Geel monnikskruid of Nonea lutea is een 10-40 cm hoge plant, ruwbladig en staat nu al in bloei. Sinds 1995 is het geel monnikskruid pas in Nederland gesignaleerd en het is vrij zeldzaam, maar verscheen wel naast het elektriciteitshuisje in onze Duinlaan. Ik zie het daar nog niet, maar dat kan nog komen. Ze is niet inheems maar weet op een paar plekken in het wild stand te houden, vooral langs spoorwegen, paden en akkerranden. Het is nog onduidelijk hoe geel monnikskruid zich gaat gedragen. Ik hou 'um (ook) in de gaten. Het polletje op de foto staat te shinen bij 198. 

Rosa rugosa, deze rimpelroos maakt flinke worteluitlopers en wordt ook door vogels verspreid. Ze eten de zaden die ze een eindje verderop (bijvoorbeeld in de duinen) weer uitpoepen. Langs het fietspad naar Scheveningen zie je velden rimpelroos. Ze worden daar kort gehouden en soms afgegraven. Rimpelrozen zijn relatief problematisch omdat er in die dichte matten roos geen andere duinbeplanting meer kan groeien. Met als gevolg: minder verschillende soorten insecten en dus ook weer minder verschillende soorten vogels... De rimpelroos heeft wel weer kleurige, grote bloemen, in de herfst mooie, rode bottels en ze ruiken zo lekker!  In de 'natuur' (voor wat je eronder verstaat) hangt alles met alles samen en er lijkt maar weinig eenduidig.

 Mistig in de ecozone... met licht wat wil doorkomen, maar lukt (nog) niet.

Zo achteloos langs een pad zag ik van die kleine paarsblauwe vlekjes: het maarts viooltje (Viola odorata), een geurig vast plantje, dat gedijt in de schaduw op voedselrijke grond. Het is een mooie bodembedekker. Eetbaar in salades of gebak. Helaas zag ik maar vijf bloemetjes, dus toch maar niet oogsten.

Feestverlichting: deze grote sneeuwroem, de Scilla forbesii. Je hebt ook de kleine sneeuwroem, de Scilla sardensis en de middelste sneeuwroem en die heet de Scilla luciliae. (Ik herinner me zoiets als de ballonnen van Bert en Ernie). Een vrolijk stinzenbolletje dat makkelijk verwildert.

  Ons park is onderdeel van een groter geheel... ondanks het hek.

  De paddenpoel doet haar naam eer aan want bij een rondje langs de waterkant, zijn er minstens 20 parende paddenstelletjes te zien. Mannetjes klampen zich vast op de rug van de grotere wijfjes en hebben speciale wratachtige eeltknobbels op hun voorpoten ontwikkeld voor een betere grip op het wijfje. Ze gaan soms ook al op een wijfje zitten op weg naar water. (een 'paddentandem'). Heeft hij in ieder geval al een wijfje gescoord! Paren doen ze alleen ìn het water en daarna zet het wijfje lange eiersnoeren af; 2.000 tot 6.000 eieren. Interessant, maar echt aaibaar vind ik ze nou ook weer niet!

Opzij van het receptiegebouw bij de slagboom staat de sleedoorn al in bloei. De zichtbare meeldraden (mannelijk) bestaan uit een helmdraad en oranje helmknop met het stuifmeel in de twee helmhokjes. (Ik moet elke keer weer navragen hoe het precies zit...) Duidelijk zijn de venijnige doorns van deze Prunus spicata. Zie de naamgeving. De struik trekt veel vogels en insecten aan.

De sneeuwklokjes zijn voor dit jaar  'klaar' met bloeien en het rokje hangt er verpieterd bij. Ze vormen nu zaaddoosjes en als dat doosje geel is, kun je het openen en het zaad in vochtige aarde zaaien. Duurt wel 3 tot 6 jaar voordat deze zaailingen gaan bloeien. Wat ook kan: na de bloei een polletje uitgraven, het kluitje splitsen en de polletjes weer verspreid in de aarde terugzetten. 

  Lang geleden zijn er allerlei bolletjes van buiten Nederland aangevoerd en hier aangeplant om te verwilderen èn ze hebben weten stand te houden. Deze stinzenplanten komen van oudsher voor op historische locaties, waar ze dichte tapijten vormen. Bijvoorbeeld in 'ons' Hyacintenbos Ockenburgh bloeien de wilde hyacinten in april.  Stinzenbeplanting gedijt goed op kalk- en voedselrijke bodem, onder bomen en struiken die nog niet in blad staan en in de zomer schaduw geven. Lijst van stinzenplanten: sneeuwklokje, sterhyacint, sneeuwroem, winterakoniet, krokus, lenteklokje, bosanemoon, gele anemoon, vingerhelmbloem, holwortel, boshyacint, wilde narcis, kievitsbloem, knikkend vogelmelk, lelietje der dalen en aronskelk.

Onopvallend maar eenmaal gezien dan is deze Ulmus overweldigend met al die bloemetjes! De wind zorgt voor de bestuiving, dus steekt de boom geen energie in nectarproductie om insecten te lokken. 

Bij de speeltuin: geel gras met een vleugje groen, donkerrode duindoornsprieten, groene korstmossen op de meidoorn en een blauwe lucht... De lente komt eraan!

Bij de meidoorn (boven) kun je de blaadjes in deze tijd zien 'ontfrommelen' en eenmaal in blad komen de bloemen. Crataegus monogyna Sleedoorn (naast) bloeit op het kale hout met witte bloemetjes en daarna verschijnen de blaadjes. Prunus spinosa.  Beide struiken of kleine bomen zijn inheems en doen het goed op het park. 

Enthousiast verschijnen de blaadjes van de vlier uit de kale takken. Waar haalt ie het vandaan?! Sambucus nigra is inheems en vrij algemeen.  Bij de tuincentra zijn allerlei soorten vlier te koop: met donker blad, ingesneden blad, roze bloemen ipv witte. M eestal zijn deze cultivars (door mensen gekweekte soorten) minder aantrekkelijk voor insecten. Bijvoorbeeld: een  verstoorde interactie voor insectenlarven bij paars blad i.p.v. groen blad. 

I n een filmpje van Harold Timons (Vroege Vogels 15 februari 2026) worden allerlei korstmossen getoond, met de meest prachtige kleuren, vormen en namen. Ik ben gelijk naar buiten gegaan, op zoek naar dat iepenzonnetje (iepen hebben we hier genoeg) of de zomersneeuw. Ik zag ze niet  maar wel het groot dooiermos (zie blog 20 december 2025) en kapjesvingermos en dit toefje melig takmos dat uit de bast van een populier groeit. "Korstmossen zijn een samenlevingsverband tussen een alg en een schimmel", legt Harold Timans uit. Hij is gastonderzoeker bij Naturalis Biodiversity Center en betrokken bij onderzoek naar korstmossen. "De algen geven de schimmel suiker en de schimmel vormt een beschermend huisje om de alg. Zo profiteren ze allebei." Voor wie meer wil weten over korstmossen: Henk-Jan van der Kolk, Harold Timans ISBN: 9789464714128     

  Houd deze naaktbloeier de komende tijd in de gaten! Een paar bomen groeien bij de ingang van het park en houden van een vochtige plek. Nu is het beeld nog winters: met de lange, mannelijke katjes die eerdaags geel bloeien. De vrouwelijke katjes bloeien gelijktijdig en zijn roodbruin. Na de bloei worden de vruchten houtige elzenproppen, die vaak lang aan de boom blijven hangen.  De Alnus glutinosa is éénhuizig want de mannelijke en vrouwelijke bloeiwijze zitten aan dezelfde plant. Bestuiving vindt plaats door de wind. Voor de hooikoortsigen onder ons, tijdens de bloei maar even uit hun buurt blijven.

Jaaa, gezien: deze bloeiende Cornus mas! Vroeg in het voorjaar verschijnen de kleine, gele bloemen aan de kale twijgen. Op het Kijkduinpark aangeplant en je zou er zomaar aan voorbij kunnen lopen. O ok herkenbaar aan de keurig kruislings tegenover elkaar staande takken.   

Helaas een vage foto, maar onmiskenbaar onze vaste gast: de grote bonte specht. Herkenbaar aan het zwart-witte vederkleedje en het rode broekje. Een mannetje heeft een rode vlek in de nek (zie foto) en een jonge specht draagt nog een rood petje. Vrouw-specht heeft alleen een zwart-wit koppie maar ook die rode broek aan! Vogelbescherming : 'Broedt vanaf begin april. Heeft één legsel met meestal 5-7 eieren. Gebruikt jaarlijks een nieuwe nestplek, door zowel man als vrouw uitgehakt in zachte boomsoort. De eieren worden op het hout in de nestholte gelegd. Broedduur: 10-12 dagen. De jongen zitten 20-23 dagen in het nest. Zowel man als vrouw broedt de eieren uit.'

In het licht van een dun ochtendzonnetje. Ook al kan ik de blaadjes nu wel aan de bomen kìjken... toch mooi!

Op deze grijze, mistige ochtend staat er tussen de sneeuwklokjes een verdwaalde crocus met nattigheid op haar gele outfit. (Crocus flavus).  Crocussen kunnen zichzelf vermeerderen omdat elke knol onder de grond dochterknolletjes ontwikkelt. Na de bloei het bladgroen niet afmaaien.  

  Mollen in je tuin, daar moet je volgens experts juist blij mee zijn Omroep Gelderland  &  Eva Schouten   6 februari 2026 Mol boven de grond © Pixabay REGIO - Na de Nationale Tuinvogeltelling, is het komend weekend de beurt aan de landelijke Mollentelling. Nu is een mol een stuk lastiger te tellen dan een vogel, want je ziet de beestjes niet zo vaak. Wat je wel ziet, zijn molshopen en die mag je ook doorgeven voor de telling. Veel mensen zijn helemaal niet blij als ze een molshoop, of vaak meerdere, in hun tuin zien. Vooral als ze de kop opsteken in het gazon is het voor veel tuinbezitters reden tot paniek. Maar dat hoeft helemaal niet, want mollen zijn juist hele nuttige beestjes. Juist in deze tijd van het jaar zie je ze veel. 'Vind je dat niet leuk, dan hark je de hoop gewoon weg',  zegt tuinman Romke van de Kaa . Maar denk goed na voordat je dat doet, want mollen zijn juist heel nuttige diertjes, zegt Milieu Centraal. Hoopje van molletje zorgt voor meer...

Deze kleine wesp (3 mm groot en steekt niet) legt haar eitjes in de knoppen van rozen, waarna de plant woekert en een ragebol-achtige structuur vormt waarin larven zich ontwikkelen in aparte kamertjes. Zo'n gal is niet schadelijk voor de roos, meestal een egelantier en hondsroos. Ze kunnen jaren blijven hangen, zoals dit sponsje.