groenberichten Kijkduinpark

Weer een telling!  Uit de natuurberichten van Nature Today:  28 februari 2025: ' Vandaag begint het amfibieënseizoen en dat betekent op jacht naar kikkerdril. Bij de start van de lente is de bruine kikker een van de eerste amfibieën die zich voortplant. Deze algemeen voorkomende soort trekt rond deze tijd massaal  naar het water om binnen enkele dagen eieren (kikkerdril) af te zetten. Elk kikkerpaartje legt precies één eiklomp. Tijdens de paring en het afzetten van de eieren maken de mannetjes bovendien een zacht, knorrend geluid, wat een bijzonder sfeervol element toevoegt aan het vroege voorjaar' Ik had het niet beter kunnen verwoorden, ook al klinkt mij een eiklomp een beetje oneerbiedig. Ook het zacht knorrend geluid van het kikkermannetje had ik niet als een sfeervol lente element opgeslagen. :-) Ik heb twee vijvers bekeken maar nog niets gezien of gehoord. Vorig jaar zag ik de eiklompen in de vijver pas op 26 maart. (zie blog van die dag). Maar ik hou het nu in de...

Langs de paden op het park, staat de paarse dovenetel te bloeien. Niet zo spectaculair maar de nectar van de Lamium purpureum is erg in trek bij de honingbij en bij hommels, zeker in het vroege voorjaar, wanneer er nog niet veel andere planten in bloei staan. Bijen gaan vliegen bij 12 / 13 C en de dikke, langzaam en laag vliegende pluizige bolletjes zijn de hommelkoninginnen, die net uit hun nest zijn gekropen. Dave Goulson (ecoloog en hoogleraar bumblebees): 'Het zijn de pandaberen onder de insecten'. uit zijn boek:  Een verhaal met een angel.  

  Ontplooiende Sambucus nigra. De vlier heeft geen schubben en de blaadjes liggen mooi opgevouwen te wachten tot ze mogen. Als het zacht weer is, zie je ze soms al in januari uitlopen. Als er nog vorst komt, lopen ze het risico om af te sterven, maar dan komen er wel weer nieuwe blaadjes!

Of wel de Cornus mas. Deze struik staat hier en daar op het park en bloeit nu al. Een aanwinst voor de natuurlijke tuin (en voor een 'luie' tuinier). Want je hoeft er eigenlijk niet meer naar om te kijken. Eventueel in juni wat takken wegknippen. Na de bloei verschijnen de kersrode bessen, daar kun je jam van maken, maar vogels eten die bessen ook graag. Is inheems.

  Zulk mooi porselein blauw!  Samen met blaadjes hondsdraf.

Toefje vrolijkheid. Eranthis hyemalis. De standplaats moet aan nogal wat eisen voldoen: niet te lichte zandgrond met voldoende voeding, vocht en een goed functionerend bodemleven. 

Zelfs vandaag bevròren flap in de paddenpoel bij P4. Wat een geweldig woord voor deze slijmerige algenproppen. Het zijn draadalgen ontstaan door de ophoping van rottend organisch afval zoals bladeren. Daardoor wordt het water stikstofrijk en het zonlicht kan niet doordringen in de onderlaag van het water. Voor padden is het water dan te koud. Soms lift het mannetje op het land mee op de rug van het vrouwtje, maar voortplanten doen ze toch in het warme water. Flap kan ook andere waterplanten gaan overwoekeren, de poel wordt een groene soep en het biologisch evenwicht in het water komt in gevaar. Voor een paddenpoel is het optimaal dat er de helft van de dag zon op de vijver schijnt en dat er geen bomen in de directe omgeving groeien vanwege de schaduw maar ook om zoveel mogelijk blad inval te beperken.  September een goede tijd voor groot onderhoud aan de paddenpoelen.

  En dat langs de nieuwe schelpenlaag!!! 4 tm 16 februari 2025, dit weekend dus. Aantal molshopen tellen, één mol kan tientallen molshopen graven, de mol zie je vaak niet De telling kun je doorgeven via internet aan: info@zoogdiervereniging.nl/mollentelling of Mollenmeldpunt IVN Natuur educatie # Groen doen. Onder vermelding van plaats, datum en hoeveelheid molshopen of andere sporen van de mol

In de duinen kun je flinke velden mos zien. Soms vaal bruin en dan lijkt het op een veld dode plantenresten, maar dat is niet zo. Er wordt gewoon geduldig gewacht op een regenbui en dan kleurt zo'n mat gelijk weer richting groen of soms eerst geel, vooral met een laag zonnetje erop. Kortom: prachtige kleurschakeringen. Het duinsterretje ( Syntrichia ruralis)  is een pionier die op kaal kalkrijk zand kan groeien. Door deze eigenschap zorgt deze soort als één van de eerste voor de vastlegging van stuivend zand waardoor andere plantensoorten zich kunnen vestigen. Deze opeenvolging van soorten gemeenschappen wordt successie genoemd en het duinsterretje vervult daarbij een belangrijke rol in de duinen Vanmorgen zag ik een polletje roodbruine duinsterretjes bij de eerste strandopgang.

Gelukkig heeft deze toorts (Verbascum) een lange penwortel en is ze niet zo gauw bang voor een laagje sneeuw. Uit het bladrozet schieten de bloemstelen in de lente, als kaarsen recht omhoog. Waarschijnlijk heeft deze eenzame voornaamheid geleid tot de naam van de koningskaars. Er zijn allerlei soorten: tweejarig of meerjarig, een toorts met witte bloemen, met gele bloemen met of zonder donkerrood hartje, een melige toorts of de stalkaars. Bloeit in juni tot in september. Hoe minder voeding ze krijgt, hoe mooier ze bloeit. Dus in de zon op een kaal plekje!  Uit tijdschrift DUIN / juli 2020:   'Zaden:  Een koningskaars kan gemakkelijk tot 200,000 zaden produceren, van een halve millimeter groot. Omdat ze zo klein zijn, kunnen ze tussen de zandkorrels doorglippen waar nog wel licht doorkomt, maar het zaad niet direct uitdroogt. Ideaal om te ontkiemen. Doornroosje : Als de zaden dieper onder het zand terecht komen, krijgen ze geen licht en kiemen ze niet. Op die plekken kan h...

  Een heel klein beetje dan... Het woord sneeuwtje bestaat niet, maar het zou nu wel passen.

  Nèt na de bloei de sneeuwklok polletjes delen voordat het blad geel wordt. Daarna weer (iets verderop) uitplanten, zodat er elk jaar meer en meer bijkomen. Ze staan graag in de lichte schaduw onder bomen en struiken waar de aarde humusrijk is. 

Vanmorgen gaf de zon èven oranje roze licht aan de wolken. Tussen de kale takken zijn de vakantiewoningen met hun kenmerkende silhouet zichtbaar.

Prachtig, maar moet ook niet te lang duren. 

Weliswaar een dun vlies laagje, dus nog maar geen koek en zopie. Op de voorgrond het silhouet van een uitgebloeide wolfspoot, de Lycopus europaeus. Dankt zijn naam aan de vorm van het blad. Wat je dus nu maar moet verzinnen. Aan de voet van het blad groeien kleine witte bloemetjes, aantrekkelijk voor insecten. bloeit de hele zomer.

 Volle kruiwagens met bramentakken, verwijderd uit de ecozone  door ijverige eigenaars!

Een veelbelovende winterse ochtend, voor tienen kkkkoud en dan komt de zon door en is het lekker helder fris en geeft de zon al een beetje warmte. Net vanilleijs met warme vruchtensaus!

Met winters rijp op haar stekelige bolletje. Deze Dipsacus is inheems en  tweejarig.  Puttertjes zijn dol op de zaden, die in de uitgebloeide plant zitten.

  Wel weer een voordeel dat er in de winter geen blaadjes aan de bomen hangen. Dan zie je nog eens wat vanuit je stoel.

Deze term is van Hanneke van Dijk, die heel veel weet van sneeuwklokjes en daarnaast op humoristisch wijze het gedrag van de sneeuwklokjesfanaten (galanthofielen) beschrijft. Vooral in Engeland zijn sneeuwklokjes een serieuze zaak. Er zijn minstens 500 soorten: vroegbloeiend, dubbelbloemig, breedbladig, met een bol bloemetje, een geel onderrokje, buitenste en binnenste bloemblaadjes zijn even lang, of de buitenste bloemblaadjes hebben een groene blos of ze staan zwierig wijd uit. Prachtige beschrijvingen over minuscule verschillen. Bij ons op het park groeit het gewone sneeuwklokje, de Galanthus nivalis. Het sneeuwklokje is één van de eerste bolletjes die gaat bloeien, ook al is het winter. Je kunt de pollen (liefst na de bloei) elke paar jaar opgraven, scheuren en weer uitplanten zodat er steeds meer sneeuwklokjes komen. Ook mieren zorgen voor de verspreiding omdat ze dol zijn op de mierenbroodjes die aan het zaad vastzitten. Ze slepen het mee naar hun nest en verliezen onderweg ook w...

Aan de andere kant van het hek schijnt de zon al op de abeel... toch niet te vangen, ook al doe ik 'professioneel.' 😅

Boomstam en riet lichten op in de ochtendzon en hier en daar nog wat staketsels van teunisbloem en toorts.  

Jaaaa...! Op deze zonnige dag komt de Eranthis hyemalis uit het knolletje gekropen. Dat frisse knalgeel is nog even wennen, want van een afstand dacht ik eerst dat het zwerfvuil was.

In de loop der jaren heb ik al tientallen haringen opgegraven en met mij, vast ook andere eigenaars op het park die wel eens 'grondwerkzaamheden' uitvoeren. Vandaag is er weer een flinke oogst! Zouden kampeerders van weleer ze gewoon in de grond hebben laten zitten?

  Gisteren zat de buizerd (Buteo buteo) doodstil op het paaltje van de slagboom bij P4. Waarschijnlijk speurend naar een muis of konijn. Even later vloog hij naar een aangrenzende woning richting voedertafel voor koolmeesjes... Een toetje scoren?  Deze roofvogel heeft een 'stevig postuur, relatief langzame vlieger met wat stijve vleugelslag'. Vrij algemeen. De afbeelding komt van internet want vogels op de foto zien te krijgen, is een vak apart!

Deze reiger schrijdt heel behoedzaam door het ondiepe water en is zich natuurlijk bewust dat ie op de foto moet van mij. Graag en profil! Het lukt nauwelijks en na een tijdje probeert hij zich te verstoppen, denk ik. Hij blijft achter die ene rietstengel doodstil staan. Juist niet en profil, maar met de snavel naar voren! Zou zo'n reiger weten dat ie op deze manier (iets) minder zichtbaar is? Uiteindelijk vloog ie natuurlijk gewoon weg. Naast visjes en kikkers eten ze ook mollen en muizen. Jonge reigertjes worden dan weer door de vos te pakken genomen.

  https://www.vogelbescherming.nl/tuinvogeltelling/hoe-werkt-het    Voor de 21ste keer tellen ruim honderdduizend mensen mee tijdens de Nationale Tuinvogeltelling. Het zou mooi zijn als we dat op het Kijkduinpark ook doen om zo het vogelbestand enigszins in kaart te krijgen. Niet wetenschappelijk, wel leuk! Tel op vrijdag 24, zaterdag 25 of zondag 26 januari 2025 één keer een half uur de vogels in de tuin. 's Morgen s zijn vogels het meest actief en met een kopje thee of koffie voor het raam zitten koekeloeren, heeft misschien wel wat. Vliegen de vogels alleen maar over? Die tellen niet mee.  Noteer alle waarnemingen van een soort in jouw tuin. Maar tel deze waarnemingen niet bij elkaar op, want dan loop je het risico dezelfde vogel dubbel te tellen. Geef alleen het hoogste aantal door van een soort die je tegelijk hebt gezien. Dus: zie je in jouw tel-halfuur 3 koolmezen tegelijk en even later 5 koolmezen? Dan geef je door: 5 koolmezen.* Jouw...

Buiten is het al dagen klam, koud, grijs en grauw. Behalve kijken naar sneeuwklokjes,  zit ik vooral te 'wachten' totdat deze winterrust voorbij is. Ik heb een dik, inspirerend boek te pakken over Alexander von Humboldt, natuuronderzoeker en ontdekkingsreiziger. Inspiratiebron voor Darwin, Goethe en andere natuurwetenschappers. Hij leefde van 1769  - 1859.  Von Humboldt spreekt van "het web van leven, de onderlinge samenhang tussen natuurkrachten en verbanden tussen klimaat, planten en geografie." In feite de grondlegger van het begrip  ecologie.  "Ik wil, nee, ik moet de wereld om me heen begrijpen en ontdekken hoe alles in de natuur met elkaar verbonden is..." In die tijd een nieuwe benadering van de natuur waar planten en dieren tot nu toe in klassen werden ingedeeld (Carl Linnaeus 1707 -1778). Een aanrader!

De rozetten van de Scrophularia vernalis kun je nu aantreffen op het park in de randen van de bossage in het duingebied zoals bijvoorbeeld langs de Duinlaan. Het voorjaarshelmkruid bloeit vanaf eind maart tot in juni met groengele bloemen. Een bijenplant die veel nectar geeft in een periode dat er even minder andere planten bloeien. Inheems en sinds de negentiende eeuw ingeburgerd in de duinen. Verder in Nederland vrij zeldzaam.

Aan het eind van de middag kwam er weer een klamme mist 'aanrollen'. Binnen een half uur hing er die stille sfeer, die bij mist hoort. Samen met de invallende schemer voelt de atmosfeer bijna geheimzinnig.   De foto is genomen vanaf achteruitgang Kijkduinpark met (weinig) zicht op het Solleveld.  

Opeens duiken ze overal weer op: molshopen. Je zou denken dat het een mollenplaag is, maar een mol leeft solitair in een eigen gangenstelsel. In de winter gaat de mannetjesmol op zoek naar een vrouwtje om te paren. Hij kan een afstand afleggen van zo'n 15 meter per uur en dan laat hij zich niet weerhouden door iets onnozels als een asfaltpaadje... Op voedselrijke grond (dus met veel regenwormen) leeft 1 mol per 400 vierkante meter. In de duinen, waar minder te eten is: 1 mol per 5000 vierkante meter. Als de mol dood gaat, dan neemt een andere mol het gangenstelsel binnen 24 uur over.  Hoewel hun gewroet de bodem gezond maakt, zijn de meeste eigenaars niet blij met zo'n rijtje molshopen, vooral in het gazon. Wanneer je de molshoop gelijk verspreid over het gras, zie je er trouwens nog weinig van.  Als je meer wilt weten over de mol, de Talpa europaea (en niet die van John de Mol) is er op internet veel te vinden. https://www.rootsmagazine.nl/ nieuws/13-weetjes-ov...

Even genoeg foto's van 'zon door ecozone' geplaatst op deze blog.  Nu beland ik in een soort van winterrust en duik ik in de boeken. Ik hou van die bolletjes en knolletjes omdat ze onzichtbaar in de aarde wachten tot hun tijd rijp is. En dan opeens zijn ze er, in al hun volle bloeiende glorie. Elk jaar weer een verrassing en elk jaar zijn ze met meer, mits ze op de goede plek staan.  Wat zijn stinzenplanten? Het zijn vooral bol-en knolgewassen, die oorspronkelijk thuishoren op oude buitenplaatsen en kastelen. Een 'stinze' is een Fries woord voor een stenen huis. Ze zijn daar eeuwen geleden aangeplant, goed beheerd en verwilderd. Bijvoorbeeld: het sneeuwklokje, sterhyacint, sneeuwroem, winterakoniet, wilde crocus, bosanemoon, lelietje-der-dalen, salomonszegel en aronskelk.  Verwilderde sierplanten of wilde inheemse flora? Voor een tuinman (van toen) deed de vraag 'wild of geïmporteerd' er niet toe. Er staan zeker planten die geïmporteerd zijn, zoals lang gele...

Duiven zijn de enige vogels die kunnen drinken zonder hun kop op te tillen en dat wil ik graag vastleggen. Ik zie het stelletje houtduiven dagelijks lekker rond waggelen, dingetjes uit het gras oppikken en vlak langs de waterbak schommelen, waardoor ik alles uit mijn handen laat vallen, naar het raam sluip en startklaar sta (zit of lig) voor DE foto.  Ho maar.  Ik blijf het gewoon proberen.

5 januari 2025 is er een klein laagje sneeuw over het Kijkduinpark gelegd. Ik was er nét niet om het vast te leggen, maar zo'n foto komt dan toch aan gewaaid. Dank daarvoor!

'We zijn er weer!'   De sneeuwklokjes komen gewoon weer tevoorschijn, ondanks alles... De  Galanthus nivalis.

Er was iets met een record van 12 dagen achter elkaar nauwelijks zon. In december 2024 maar 30 uur tegen normaal 58 uur. Maar vandaag was ie er weer even, tussen de buien door. 

  1 januari 2025. Het waait hard en daardoor wordt de zilveren achterkant van de blaadjes zichtbaar. Van een afstand lijkt het alsof de olijfwilg in bloei staat. Elaeagnus ebbingei

  Mooi!

Ook bekend als de zoutceder. (Tamarix tetrandra) Deze heester kan goed in kustgebieden aangeplant worden omdat hij zoutbestendig is en tegen harde zeewind kan. Blad lijkt een beetje op heide en de struik bloeit in mei uitbundig rose. Niet inheems en daarom een twijfelgevalletje. Toch is de tamarisk toegevoegd aan de nieuwe plantenlijst voor het Kijkduinpark vanwege de natuurlijk uitziende bossige groei. De tamarisk staat op een paar plekken in het park en groeit ook in de duinen langs het fietspad naar Scheveningen.  En als je zo mooi druppeltjes kunt vasthouden, mag je van mij blijven.  Op bescheiden schaal dan...

Wuivend wintergras in de wervelende wind. Op de foto zie je dat enthousiaste wuiven niet, maar het waait hier behoorlijk! 

  Alsof dit landschapje vlakbij de ingang van ons park een schilderij is, met allerlei tinten grijs... beige... groen... bruin... paars...  ' Als je goed om je heen kijkt, zie je dat alles gekleurd is'.  Dichter: K. Schippers

 Op deze troosteloze, natte, winderige dag toch nog èventjes een lichtpuntje in de verte...

  Ze valt een beetje uit de toon tussen al het herfstgebladerte en de kale struiken...

  Op een paar plekken op het park zijn er nog zulke paadjes te vinden  Dit is er eentje van. In het ontwerp van het Kijkduinpark zijn er bijzondere keuzes gemaakt: kwalitatief goede duinvilla's, in de natuur en op de meeste plekken niet dicht op elkaar. Daardoor heen lopen brede groenstroken, die naast hun ecologische waarde, ook het groene aanzien van het park bepalen.  Ik realiseer me vaak hoe uniek dat is: in de Randstad, aan zee en ook nog dichtbij de grote stad. Maar niet verder vertellen... 

Saaie dagen in de natuur, behalve een konijn dat langs hipt, een vlaamse gaai die wintervoorraad zoekt, de koolmeesjes die af en aan vliegen, het roodborstje, de brutale eksters, de krassende kraaien, een buizerd in de boom en ook nog een paar opdringerige halsbandparkieten... Dit is wat op zo'n stille, koude ochtend zomaar te zien is. Hoezo saai!?

Een ecozone in december. Op de stam van deze boom staat een groene stip: dat is een z.g. toekomstboom. Op ons park is het meestal een eik of in ieder geval een boom met een hoge natuur-en/of belevingswaarde die bij dunning gespaard gaat worden. Bij het bepalen welke bomen in aanmerking komen voor de kap, zal er ook gekeken worden welke andere bomen in de buurt de ontwikkeling van deze toekomstboom verhinderen. In het bomenbeheerplan dat is opgesteld door fa Hoek in 2024 zijn er ongeveer 100 toekomstbomen op het Kijkduinpark gemarkeerd. Een puzzeltocht waard!