groenberichten Kijkduinpark

  Tussen al dat enthousiast groeiende groen, valt het ochtendzonnetje precies even op de stam van een populier.

Rosa rugosa of Japanse bottelroos, met de grote roze of witte bloemen en de rimpelige blaadjes. Na een regenbuitje hebben de bloemen een wat verfrommeld aanzien. Ze kunnen flink woekeren door ondergrondse uitlopers. Daarnaast zaaien ze zich uit doordat vogels de bottels opeten en de zaden verderop weer uitpoepen. Als je over het fietspad naar Scheveningen gaat, zie je een duingebied met alleen maar rimpelroos, die jaarlijks worden gemaaid om ze nog een beetje in toom te houden. De bloemen ruiken wel heel lekker, mooie grote bottels ook, maar er groeit dan ook niets anders meer...   

Rosa rubiginosa Ik moet elk jaar weer opzoeken hoe 't ook alweer zat met het verschil tussen de egelantier en de hondsroos. Ze lijken op elkaar maar de egelantier is soms iets rozer van kleur, vraagt nog meer zon en doet het goed in de kalkrijke duinen. Maar de hondsroos ook... Het verschil is dat bij het fijnwrijven van het blad er bij de egelantier een frisse appeltjes geur vrijkomt en bij het blad van de hondsroos niet. Rosa canina

Anchusa officinalis. Ik zat er een poosje naast en steeds vlogen de bijen af en aan, heel systematisch alle bloemetjes langs. Soms van boven naar beneden en nèt op het moment dat ik denk dat dat hun manier is, doet een andere bij het precies andersom. Geen peil op te trekken...

  De keutels zijn er, dus die konijnen ook! Ik zie regelmatig 'ons' konijn, herkenbaar aan zijn moeilijke oogje links. Hopelijk heeft ze ook (veel) familie.  

Op de teunisbloem zag ik deze kloddertjes en in dit schuim zit de larve van de schuimcicade. ('spuugbeestje' klinkt trouwens heel anders dan schuimcicade). Hierin ontwikkelt de larve zich tot een springende cicade met vleugels. Dat schuim beschermt de larve tegen uitdroging, wind en maakt hem onaantrekkelijk voor hongerige spinnen, vogels en andere jagers. Je kunt wegspuiten met een stevige waterstraal. Maar ja, waarom eigenlijk?  Jan Wolkers maakte in 2021 een prachtige serie over zijn achtertuin, met daarin een aflevering met in de hoofdrol 'het Spuugbeestje'. https:/npo.nl/start/video/spuugbeestje?

Met op de voorgrond bloeiende wilde salvia en daar achter de wolfsmelk, waarvan wel 2300 soorten zijn. 

Op het park groeien een paar van deze Robinia pseudoacacia's. Het is een prachtige, elegante boom met witte bloeiwijze (net uitgebloeid) en een doorgroefde stam.  Een uitbundige nectar leverancier voor insecten.  Wel staat ie bekend als een invasieve exoot. Zaait zich makkelijk uit door hoge zaadproductie en ook door middel van wortelopslag. Concurreert andere soorten weg. Zaailingen zijn binnen een jaar minstens drie meter hoog en de wortels drukken het asfalt van de paden omhoog. Zoveel positieve eigenschappen en dan toch hier eigenlijk niet op haar plaats.  FLORON is onder de noemer tuinernietin.nl bezig met het ontwikkelen van een database die een vervanger zou kunnen vormen voor een risicovolle exoot, zoals deze Robinia.

Zo'n krent heeft het nu ook een beetje moeilijk en loopt al op de zaak vooruit. Planten die van nature thuishoren in dit gebied, zoals bijvoorbeeld de meidoorn, hebben een grotere overlevingskans.

Tja, de natuur steunt en puft vanwege de aanhoudende droogte. Voor mij klopt dit beeld nu wel in deze realiteit. Als er eenmaal regen gaat vallen, komt dit grasveldje ook wel weer bij... 

Een dagactieve nachtvlinder. De rupsen en vlinders slaan gifstoffen uit jakobskruiskruid op, waardoor ze als rups en ook als vlinder oneetbaar zijn ( 'wel eetbaar, maar slechts éénmalig', zei collega plantjes-liefhebber). Dit vlindertje was te fotograferen in tegenstelling tot allerlei ander vliegend fauna. Het bleef rustig even zitten. Dank!  Ik heb soms te doen met vlinders; ze moeten zoveel in korte tijd: van rups naar vlinder ontwikkelen, eten zoeken, partner zoeken, goede plek zien te vinden voor je eitjes. Dus in dat zomerse gefladder zie ik vaak vooral stress.

Duinroos zonder kroonbladeren, wel met meeldraden en helmhokjes. In het midden de plakkerige stengel. Tweeslachtig dwz mannelijke en vrouwelijke delen in één bloem. 

Viburnum opulus, de platte bloeiwijze bestaande uit twee typen bloemen: De grote bloemen aan de buitenkant zijn geslachtsloos en vooral een lokkertje voor de bestuivers. Kevers, zweefvliegen en vlinders vinden in het midden de kleine vruchtbare bloemen met nectar. Wortelt niet diep en op echt droge gronden wil ie niet. Inheems.  Waarom ie ook 'roos' heet, is mij een raa dsel. 

Lekker in het ochtendzonnetje roze te zijn.  Rosa canina.  

Fluitenkruid wordt wel 'de koningin van de berm' genoemd en groeit bij voorkeur op een voedselrijk bodem, in de zon of halfschaduw. Ik laat ze niet allemaal in het zaad schieten, want dan is er volgend jaar één grote fluitenkruid explosie. Wel erg mooi, maar de dichte begroeiing geeft weinig ruimte aan àndere planten, die later in het seizoen de hoofdrol mogen spelen. Zo wordt er in een wilde (?) tuin behoorlijk gemanipuleerd. Onmisbare voedselbron in de lente, wanneer andere bloemen nog niet volop in bloei staan. Anthriscus sylvestris

's Morgens zie ik ze regelmatig overvliegen, terug van visvangst op zee, op weg naar hun kolonie in het Solleveld. Daar maken ze er een zooitje van: veel kale bomen met nesten, veel poep en veel kabaal... Ze zitten ook vaak op de lantaarnpalen van de Machiel Vrijenhoeklaan. Aalscholvers worden wel vliegende sigaren genoemd (net zoals bommenwerpers in WO 2). Dunea beheert het duingebied Solleveld en je kunt online dagkaart kopen. (2 Euro). 

Het duinroosje trekt zich niks aan van de aanhoudende droogte en bloeit lustig door...

De spinselmot in de kardinaalsmuts. Omdat de takjes van de kardinaalsmuts ook chlorofyl bevatten, zit daar reserve bladgroen opgeslagen. Daardoor komen ze deze aanval wel weer te boven. Uiteindelijk wordt de struik door de jaren heen wel wat zwakker. Vanwege de vroege lente hangen de rupsjes van de spinselmot al klaar maar zijn de kleine koolmeesjes nog niet uit het nest om ze op te eten. Jammer voor ons en nog 'jammerder' voor die kleine meesjes.

In het eggie natuurlijk veel mooier en de bij wil ook niet echt poseren. Op een beetje kale plek in de zon / half schaduw zaait de veldsalie zich makkelijk uit. Salvia pratensis.

Toepasselijke naam, familie van de anjer. 's Avonds verspreiden de bloemen een aangename geur en trekken bijen en nachtvlinders aan. Sommige hommels gaan niet door de bloem naar de nectar maar bijten een gat aan de basis van de bloem om zo bij de nectar te kunnen. Net zoals bij de smeerwortel.

In de vroege ochtend staat er al van alles achteloos te bloeien tussen al dat wollige groen: fluitekruid, dagkoekoeksbloem, vale hyacintjes op hun einddagen, madeliefjes die van geen ophouden weten. De margrieten komen eraan en de duinroosjes staan ook op springen. Het doet me denken aan een keukenschort van mijn oma.

Rosa spinosissima, dat betekent een roos met veel stekels. En dat klopt! Ze komen nu in bloei en zijn onwaarschijnlijk mooi wit, soms een beetje crème, met een geel hartje. De rozenbottels zijn straks zwart. Ze kan flinke uitlopers maken. 

Deze veldhondstong heeft dezelfde ruwe bladeren als de bernagie, overblijvende ossentong, ossentong, slangenkruid en smeerwortel. Ze behoren allemaal tot de familie van de Ruwbladigen (Boraginaceae). Deze veldhondstong ( Cynoglossum officinale)  groeit op open plekken; zonnig, droog, stikstofrijk en op het zand. Het zaad wordt door mieren versleept.

Het is een vaste plant met ruw groot blad en vanaf april bloeiend met kleine blauwe bloemetjes die op vergeet-mij-nietjes lijken. Zie ook de haartjes langs de stengel. Deze Pentaglottis sempervirens groeit langs de paden op het park.

Deze struik wordt 1- 4 meter hoog, groeit op het Kijkduinpark en ook in het duinstruweel.

Symphytum officinale, ruwbladig, bloeit vanaf april tot eind oktober, wit, roze of paars. Vorig jaar plaatste ik de witte smeerwortel op de blog (19 oktober). Daarop zijn bijtsporen te zien van de korttongige hommel die via de bloemingang niet bij de nectar kan komen. Ze maakt dan gaatjes  vanaf de buitenkant  in de bloem en steelt zo de nectar. Een langtongige hommel kan, met wat gehotsebots,  wèl   bij de nectar komen. Bedolven onder het stuifmeel vliegt ze weer naar de volgende bloem om daar ook weer hotsebotsend te lurken, met als gevolg dat bevruchting plaats kan vinden.

Nog één keertje op de foto omdat ze zo overvloedig mooi blauw zijn met z'n allen.  Als het loof geel begint te worden, kun je ze met de spitvork opgraven en delen. Ze zaaien zich ook uit, dus we komen er niet zomaar vanaf àls we dat zouden willen. Nee, dat willen we helemaal niet, toch?

Zaadjes van de winterakoniet.  ' De natuur is de leermeesteres van de kunst'. Zo prachtig ingenieus ontvouwd! Ik ben diep onder de indruk.

Nu zijn het kleine witte bloemetjes en dat worden dan in het najaar van die oranje rode mutsjes. Dus nog een hele ontwikkeling te gaan!  

  Ze zijn er weer: de spinselmot of stippelmot, het is een kleine nachtvlinder die gemeenschappelijke webben maakt. Hierin vindt de verpopping plaats. Die spinsels zijn taai en geven bescherming tegen vijanden. De rups is kaal en heeft geen irriterende haren zoals bij de eikenprocessierups. Op het park zitten ze vaak in de kardinaalsmuts, die niet dood gaat van dit bezoek, ook al wordt de struik kaal gegeten. Als die rupsen eenmaal uitgevlogen zijn, loopt de kardinaalsmuts gewoon weer uit.  Nachtvlinders en motten zijn voedsel voor vogels en vleermuizen. Ze spelen ook een belangrijke rol bij de bestuiving en dragen zo bij aan de voortplanting van planten. Nu ik dit weet, kijk ik iets anders tegen deze 'vieze dingen' aan. 

De eik komt nu ook in blad. De slanke hangende sliertjes vormen de mannelijke bloemen. Ze laten hun stuifmeel los in de lucht. De vrouwelijke bloemen zitten op dezelfde eik en zien eruit als rode bloemknopjes tussen de bladeren en takken. Vangen maar ... zodat er in de herfst kleine eikeltjes aan de boom groeien.

  Grote tegenstelling van blauwe fijne hyacintjes met die dikke donkere iepenstam. 

Uit Heukels' Flora van Nederland: ' Het is niet meer mogelijk om het onderscheid tussen wilde en door verwildering ontstane populaties weer te geven. Ik dacht dat de enige inheemse wilde akelei een diep paarsblauwe kleur heeft, maar roodpaarse, roze en witte bloemen kunnen ook wild of verwilderd zijn. Als ze het naar hun zin hebben, zaaien ze zich vanzelf uit. Kalkrijke grond, (dus ook in de duinen) en een beetje schaduw voor deze Aquilegia vulgaris. Alleen hommels en vlinders met een lange roltong kunnen bij de nectar. Op de gele meeldraden van de bloem zijn de helmhokjes zichtbaar en daar wordt het stuifmeel gevormd. Meer biologie laat ik er nu maar niet op los.

Rondom dit plukje dovenetel groeit de grote brandnetel. Het verschil tussen deze twee 'netels' is nu goed te zien en natuurlijk altijd te voelen. :-) De brandnetel (Urtica) heeft grof en donkergroen blad. Ook bloeit de brandnetel later met onbeduidende sliertjes. De witte bloemen van de dovenetel (Lamium) worden nu druk bezocht door bijen en hommels.

Deze reiger loopt al uren bij de paddenpoel rond. Ik geloof niet dat reigers kunnen likkebaarden maar deze heeft vast wel weet van de padden-en kikker kraamkamer. 

In de paddenpoel krioelt het nu van de dikkopjes. Vooral aan de schuine kant in het ondiepe water waar de zon op schijnt.  Over ongeveer 6 weken zijn het kikkers. Ik denk/hoop dat de reiger nog wel even langskomt...

Op de foto zijn deze bloeiende blauwe bolletjes een beetje vaag maar in het echt zijn ze met zijn allen prachtig. Ze zijn op allerlei plekken op het park te vinden. Bijvoorbeeld achter het receptiegebouw en langs de Duinlaan tegenover de eerste milieustraat. Gaat het zien!

Glechoma hederacea. Een kruipend bodembedekkertje dat graag het gazon in wil, mits daar schaduw is. Daar is ie meestal niet zo welkom, maar in deze ecozone gedijt ie goed.

Bellis perennis. Waarschijnlijk is meer naar achteren nieuw gazon aangebracht, daar groeien de madeliefjes (nog) niet.

  Op de schoorsteen van villa 2 zat een vermoeid ooievaars mannetje, volgens de kenners. Hij heeft daar een nachtje uitgerust en is de volgende ochtend weer vertrokken. Het was ook nog volle maan, dus kereltje ooievaar was goed te zien. Gaaf! Wat komen er op het Kijkduinpark toch bijzondere gasten...  Foto's: Joy van den Berghe  

Ze zijn er weer! Terug uit Afrika. We hebben ze vanmorgen gehoord met hun gevarieerde wijsjes. Nachtegalen zingen 's nachts maar ook de hele dag door en zijn moeilijk te spotten. Ze broeden in het lage struweel van takken, bramen en brandnetels aan de buitenrand van het park richting zee en Solleveld. Daar vinden ze op de grond voedsel en bescherming. Door de oprukkende ruigte in de duinen nam hun aantal toe. Op sommige plekken in de duinen worden struiken geweerd om de verruiging tegen te gaan en de verstuiving een kans te geven, zodat er landinwaarts hogere duinen kunnen ontstaan. Zie de kerven richting Monster. Het aantal nachtegaal broedparen neemt daardoor logischerwijs af. Het houdt nauw en een pleidooi voor variatie. Als voorbeeld: konijnen graven holletjes in een zanderige bodem, met als gevolg dat naast gras ook struiken en bomen geen kans krijgen om te ontkiemen en het duingebied open en dynamisch blijft. De (roodborst) tapuit broedt in oude konijnenholen, maar als er min...

Verschillende tinten groene lenteblaadjes... en er is nog zoveel meer!

Er is zoveel te zien op het park dat nu al lekker bloeit, of op ontluiken staat. Soms een beetje achteloos, ergens in de berm en dan toch voluit staan te voorjaarshelmkruiden!  De Scophularia vernalis groeit in randen van bossen in het duingebied en wordt door bijen bezocht vanwege de overvloedige nectar.